Lỗ hổng trong quản lý dạy thêm, học thêm cần sớm được làm rõ

Thực hiện Công văn số 7800/BGDĐT-GDPT của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) về việc xin ý kiến đối với dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư số 29/2024/TT-BGDĐT quy định về dạy thêm, học thêm. Trên cơ sở nghiên cứu kỹ nội dung dự thảo, Trường THCS Phú An, Phường An Phú, TPHCM đưa ra một số góp ý về đối tượng, thời lượng, quản lý, hình tổ chức, điều kiện pháp lý... nhằm hoàn thiện Thông tư.

Góp ý về đối tượng, thời lượng và quản lý dạy thêm, học thêm

Đối với nội dung sửa đổi Điều 3 (Đối tượng được dạy thêm, học thêm): Dự thảo sử dụng cụm từ "nhu cầu thực tế của người học" Trường THCS Phú An nhận định nội dung chưa có tiêu chí cụ thể. Đề xuất Bộ GD&ĐT làm rõ các trường hợp được xem là "nhu cầu thực tế" để thống nhất triển khai, tránh cách hiểu khác nhau giữa các địa phương.

Thứ hai, đối với nội dung sửa đổi Điểm c Khoản 4 Điều 5 (Giới hạn số tiết dạy thêm): Quy định "không quá 02 tiết/tuần/môn" là phù hợp; tuy nhiên cụm "trường hợp đặc biệt do Giám đốc Sở quyết định" cần được hướng dẫn rõ.

Nhà trường kiến nghị Bộ GD&ĐT quy định tiêu chí cụ thể như lớp cuối cấp, môn học cần tăng cường, vùng khó khăn do mặt bằng dân trí thấp… Đồng thời bổ sung quy định về tổng số buổi tối đa/tuần nhằm tránh quá tải cho học sinh.

Tiếp đó là nội dung sửa đổi Điều 6 (Báo cáo của giáo viên khi dạy thêm ngoài nhà trường): Dự thảo quy định giáo viên báo cáo Hiệu trưởng nhưng chưa quy định quyền hạn của Hiệu trưởng đối với báo cáo đó. Trường THCS Phú An đề nghị bổ sung nội dung: Hiệu trưởng được quyền xem xét, yêu cầu điều chỉnh hoặc không chấp thuận nếu giáo viên vi phạm quy định (đối tượng, thời lượng, nội dung). Ngoài ra, Bộ GD&ĐT ban hành mẫu báo cáo thống nhất để đảm bảo đồng bộ, thuận tiện quản lý.

Thứ 4, trong nội dung sửa đổi Điều 8 (Thay trách nhiệm Phòng GDĐT bằng UBND cấp xã): Dự thảo giao UBND cấp xã quản lý hoạt động dạy thêm – học thêm nhưng không nêu rõ thẩm quyền cấp phép. Nhà trường kiến nghị bổ sung nội dung: "UBND cấp xã/phường thực hiện tiếp nhận, thẩm định và cấp phép hoạt động dạy thêm, học thêm ngoài nhà trường theo hướng dẫn của Sở GDĐT".

Bên cạnh đó cần phân định rõ trách nhiệm của Sở GDĐT hướng dẫn chuyên môn, thanh tra/ kiểm tra định kỳ; UBND cấp xã/phường thực hiện quản lý hành chính, công khai, tiếp nhận hồ sơ và cấp phép.

Cần giới hạn loại hình tổ chức dạy thêm, học thêm

Một điểm quan trọng khác, hiện dự thảo Thông tư chưa quy định rõ loại hình tổ chức được phép mở cơ sở dạy thêm, học thêm ngoài nhà trường. Thực tiễn cho thấy nhiều trường hợp lợi dụng mô hình "hộ kinh doanh cá thể" để tổ chức dạy thêm trái quy định, thu tiền không minh bạch, gây khó khăn cho công tác quản lý.

Cũng theo nhà trường, hộ kinh doanh cá thể khó kiểm soát doanh thu, không bắt buộc báo cáo tài chính, không chịu thanh tra chuyên môn giáo dục. Nhiều vụ việc vi phạm quy định dạy thêm - học thêm trong thời gian qua xuất phát từ mô hình hộ kinh doanh cá thể, gây khó khăn cho UBND cấp xã khi thực hiện quản lý. Việc giới hạn loại hình sẽ đảm bảo cơ sở dạy thêm phải có Tư cách pháp nhân, cơ cấu tổ chức rõ ràng, điều kiện cơ sở vật chất đạt chuẩn, trách nhiệm pháp lý cụ thể…

Để đảm bảo an toàn, minh bạch và phòng ngừa tiêu cực, đơn vị đề nghị Bộ GD&ĐT bổ sung quy định phối hợp với các cơ quan có liên quan quy định không cấp phép hoạt động dạy thêm - học thêm đối với mô hình hộ kinh doanh cá thể với Nội dung đăng ký kinh doanh "Giáo dục khác chưa được phân vào đâu" - Chi tiết ngành nghề kinh doanh: Dịch vụ dạy thêm (Trước ngày 1/7/2025 Cơ quan cấp Giấy phép kinh doanh này là Phòng Tài chính - Kế hoạch cấp), nhà trường đề xuất.

Đồng thời, nhà trường cho rằng hình thức tổ chức được phép hoạt động chỉ xem xét cấp phép một số trường hợp. Thứ nhất là tổ chức giáo dục có tư cách pháp nhân (trung tâm, doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp ngoài công lập có ngành nghề liên quan). Thứ hai là cơ sở dạy thêm do UBND cấp xã thẩm định, quản lý trực tiếp theo đúng hướng dẫn của Sở GDĐT.

Ngoài ra, đề nghị Bộ GD&ĐT xem xét ban hành mẫu hợp đồng dạy thêm giữa cơ sở tổ chức dạy thêm và giáo viên nhằm hạn chế phát sinh tranh chấp trong quá trình thực hiện. Đồng thời, cần có hướng dẫn cụ thể về cơ chế thu - chi tài chính, quy định mức thu tối đa để bảo đảm công khai, minh bạch và tránh tình trạng lạm thu. 

Bên cạnh đó, đề nghị quy định rõ tỉ lệ tối đa số học sinh trên mỗi lớp dạy thêm nhằm bảo đảm chất lượng giảng dạy. Sở GD&ĐT cũng cần xây dựng cổng đăng ký trực tuyến để thuận tiện cho công tác quản lý, theo dõi và nâng cao tính minh bạch trong hoạt động dạy thêm, học thêm, nhà trường đề xuất.