Mô hình 1+1+1: Trung Quốc hướng đến phát triển sinh kế bền vững cho phụ nữ

Phát triển kinh doanh

Coi việc làm là ưu tiên hàng đầu, Trung Quốc đã tăng cường đầu tư ngân sách và thực hiện các sáng kiến như Hành động của phụ nữ trong khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo và Hành động thúc đẩy việc làm và khởi nghiệp của phụ nữ. Các chương trình và sự kiện tuyển dụng đặc biệt dành cho phụ nữ đã được Chương trình Thúc đẩy Việc làm Quốc gia đề ra nhằm giúp nhiều phụ nữ tìm được việc làm tốt hơn. 

Trong 5 năm qua, chiến dịch xóa đói giảm nghèo do Hội Liên hiệp Phụ nữ toàn quốc Trung Hoa (ACWF) phát động đã giúp hơn 5 triệu phụ nữ thoát nghèo bằng cách hỗ trợ họ phát triển các ngành nghề thủ công, nông nghiệp và chăn nuôi, dịch vụ gia đình và thương mại điện tử. ACWF mở rộng các mô hình khởi nghiệp dành cho nữ giới, tích hợp sự ổn định gia đình với sự phát triển kinh doanh. 

Qua đó, phụ nữ có thể duy trì một "gia đình ổn định" trong khi xây dựng một "sinh kế bền vững", cân bằng vai trò gia đình truyền thống với việc trao quyền kinh tế.

Tại các vùng dân tộc thiểu số, sự chuyển đổi nghề thủ công truyền thống đơn thuần thành động lực thúc đẩy kinh tế địa phương. Qua đó đã làm thay đổi cuộc sống của những người phụ nữ làm nghề thêu ở cộng đồng người Miêu. Bà Thạch Thuận Liên, một người sáng lập hợp tác xã thêu Miêu địa phương, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tích hợp nghề thêu truyền thống vào cuộc sống hiện đại. 

Bà Thạch Thuận Liên ở làng Thập Bát Động, huyện Hoa Viên, tỉnh Hồ Nam, đã mang lại sự thịnh vượng cho làng bằng cách phát triển nghề thêu, một loại hình nghệ thuật dân gian truyền thống của người Miêu. Năm 2014, bà Thạch đã thành lập một hợp tác xã thêu Miêu. Từ đó, bà đã vực dậy nghề thêu Miêu của làng. Ngành kinh doanh này chiếm hơn 1/3 thu nhập của làng khi tất cả 136 hộ trong làng thoát nghèo từ tháng 2/2017. 

Theo Sở Văn hóa và Du lịch tỉnh Hồ Nam, từ tháng 1 đến tháng 9/2025, lượng khách du lịch đến thăm làng nghề đạt 689.021 người, thu về khoảng 146 triệu nhân dân tệ.

Tại Mạnh Tân, thành phố Lạc Dương, tỉnh Hà Nam, bà Lã Diệu Hà đã thuê 150 mẫu đất để xây dựng một vườn dâu tây, mở đường cho sự giàu có của những người dân trong làng. Được truyền cảm hứng từ người phụ nữ này, 32 vườn dâu tây tương tự đã mọc lên ở các khu vực xung quanh, trải rộng trên hơn 30.000 mẫu đất và tạo việc làm cho hơn 5.000 người, trong đó 90% là nữ giới.

Trong một xưởng rộng 300m2 của một nhà máy may mặc ở huyện Sơn Đan, thành phố Trương Dã, tỉnh Cam Túc, có hàng chục máy may chuyên nghiệp. Từng lô quần áo đang được các nữ công nhân hoàn thành. Những xưởng sản xuất dành riêng cho công nhân nữ như vậy lên tới hơn 10.000 xưởng trên khắp Trung Quốc, tạo việc làm ngay tại nhà cho họ.

Cửu Muội là một người dẫn chương trình livestream ở huyện Linh Sơn, Quảng Tây. Cô đã bán được hơn 6 triệu kg nông sản tại quê nhà thông qua các chương trình livestream hàng năm, với tổng doanh thu đạt 37 triệu nhân dân tệ. Câu chuyện thành công của Cửu Muội và các ngôi sao mạng nông thôn khác đã thu hút sự chú ý trên khắp cả nước. Ngày càng nhiều người dân nông thôn Trung Quốc tham gia vào ngành công nghiệp video ngắn và livestream. Các chương trình thương mại điện tử của ACWF cũng đã giúp hơn 500.000 phụ nữ nghèo thoát nghèo thông qua hình thức kinh doanh mới này.

Trao quyền kỹ thuật số

Trong những năm gần đây, ACWF đã thành lập 786 cơ sở thí điểm xóa đói giảm nghèo trên cả nước, với tổng vốn đầu tư 39,3 triệu nhân dân tệ (6,08 triệu USD), đồng thời dẫn dắt các hội phụ nữ địa phương xây dựng hơn 20.000 hợp tác xã trên cả nước dành riêng cho phụ nữ nghèo. Bên cạnh đó, ACWF đã thành lập hơn 300.000 trang trại gia đình và hợp tác xã nông nghiệp. Bằng cách tích cực hướng dẫn phụ nữ nghèo tham gia các ngành nghề địa phương, Hội phụ nữ đã mang lại cho họ thu nhập ổn định và tiếp thêm động lực cho nỗ lực xóa đói giảm nghèo.

Thông qua hợp tác xã, phụ nữ có quyền tiếp cận tốt hơn với các nguồn lực như đất đai, tín dụng, đào tạo kỹ thuật và thông tin thị trường. Nhiều hợp tác xã do phụ nữ lãnh đạo đã tiên phong trong việc sử dụng thương mại điện tử và livestream để quảng bá nông sản và đồ thủ công, tiếp cận trực tiếp với khách hàng ở các đô thị lớn. Các hợp tác xã cung cấp việc làm và nguồn thu nhập, đặc biệt là cho phụ nữ, những người ở lại chăm sóc gia đình trong khi chồng họ làm việc ở thành phố, cũng như những người lao động di cư trở về và người cao tuổi.

Năm 2026 được Liên hợp quốc chọn là Năm Quốc tế Phụ nữ nông thôn (IYWF). Tại Trung Quốc, điều này trùng khớp với giai đoạn đầu của Kế hoạch 5 năm lần thứ 15, tập trung vào nông nghiệp công nghệ cao. Về trao quyền kỹ thuật số, các công nghệ như mạng xã hội và thương mại điện tử cho phép phụ nữ vượt qua các rào cản truyền thống, tạo ra các mô hình kinh doanh linh hoạt, bền vững. Việc áp dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và robot trong canh tác đã giảm bớt gánh nặng thể chất, cho phép phụ nữ đảm nhận các vai trò quản lý kỹ thuật và kiểm soát chất lượng - những vị trí vốn được coi là bền vững hơn trước biến đổi khí hậu.

Trong năm 2026, Trung Quốc đã bước vào giai đoạn thực thi Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026-2030). Các chính sách tài chính cho phụ nữ nông thôn không còn chỉ là cứu cánh tạm thời mà đã chuyển dịch sang cơ chế hỗ trợ thường xuyên và bền vững. Các nỗ lực đào tạo kỹ năng đã được tăng cường. Các khóa đào tạo về kỹ năng nghề, khởi nghiệp và công nghệ nông nghiệp thực tiễn được tổ chức thông qua nhiều kênh, nhiều cấp độ và nhiều hình thức. Các chương trình đào tạo đã được tổ chức cho tổng cộng 10,21 triệu phụ nữ nghèo và kỹ thuật viên nữ.