Mở hơn 600 minimart nông thôn trong 8 tháng, phép thử cho mô hình bán lẻ của Masan

Nông thôn thành động lực tăng trưởng mới của WinCommerce

Khi doanh thu bình quân một minimart nông thôn đã đạt khoảng 90% mức đô thị, câu hỏi đặt ra là liệu sức mua tại đây có đủ để "nuôi" một mạng lưới đang mở rộng rất nhanh?

Trong 8 tháng năm 2026, Công ty Cổ phần Dịch vụ Thương mại Tổng hợp WinCommerce (WCM) của tập đoàn Masan ghi nhận doanh thu 31.614 tỷ đồng, tăng 27% so với cùng kỳ. Đáng chú ý hơn cả tốc độ tăng doanh thu là cách doanh nghiệp mở rộng mạng lưới: trong 796 cửa hàng mở mới, có tới 618 cửa hàng là minimart tại khu vực nông thôn.

Tỷ trọng này cho thấy nông thôn không còn được xem đơn thuần là thị trường bổ sung của bán lẻ hiện đại. Với WCM, đây đang trở thành một trong những hướng mở rộng chính của mạng lưới.

Điểm đáng chú ý là sức mua tại các cửa hàng này không quá cách biệt so với khu vực đô thị. Theo số liệu WCM công bố, doanh thu bình quân một cửa hàng nông thôn đạt khoảng 90% mức của cửa hàng đô thị. Đối với các cửa hàng nông thôn hiện hữu, doanh thu cùng cửa hàng trong quý II tăng 26%.

Những con số này cho thấy một phần sức mua mà bán lẻ hiện đại có thể khai thác ở khu vực nông thôn. Khi người tiêu dùng có xu hướng tìm kiếm hàng hóa có nguồn gốc rõ ràng, giá cả minh bạch và trải nghiệm mua sắm thuận tiện hơn, mô hình minimart có thể có dư địa mở rộng ra ngoài các thành phố lớn.

Cần đánh giá giữa doanh thu và hiệu quả

Tuy nhiên, doanh thu bình quân đạt 90% cửa hàng đô thị không đồng nghĩa hiệu quả kinh doanh cũng đạt 90%.

Một cửa hàng ở nông thôn có thể có chi phí mặt bằng thấp hơn, nhưng khoảng cách từ trung tâm phân phối đến điểm bán xa hơn; mật độ cửa hàng thấp hơn có thể khiến chi phí vận chuyển trên mỗi đơn vị hàng hóa cao hơn. Cơ cấu sản phẩm, sức mua theo mùa vụ, chi phí nhân sự, hao hụt hàng hóa và tốc độ quay vòng tồn kho cũng có thể khác đáng kể so với cửa hàng tại đô thị.

Vì vậy, câu hỏi quan trọng không chỉ là một cửa hàng bán được bao nhiêu, mà là sau khi trừ toàn bộ chi phí để duy trì điểm bán, cửa hàng còn tạo ra bao nhiêu lợi nhuận và dòng tiền.

Một tín hiệu đáng chú ý khác là hơn 90% cửa hàng mới của WCM trong quý II đã đạt điểm hòa vốn EBITDA (lợi nhuận trước lãi vay, thuế và khấu hao) ngay trong quý. Đây là chỉ dấu cho thấy tốc độ mở rộng mạng lưới đang đi cùng khả năng cải thiện hiệu quả vận hành. Nếu một cửa hàng mới nhanh chóng đạt EBITDA hòa vốn, áp lực duy trì hoạt động của những điểm bán mới sẽ thấp hơn so với trường hợp phải mất nhiều quý để tạo ra lợi nhuận ở cấp cửa hàng.

Nhưng EBITDA hòa vốn vẫn chưa phải điểm cuối của bài toán.

EBITDA chưa bao gồm đầy đủ chi phí khấu hao tài sản, chi phí tài chính và một số khoản mục khác. Quan trọng hơn, một cửa hàng đạt EBITDA hòa vốn cũng chưa có nghĩa khoản vốn đầu tư ban đầu đã được thu hồi.

Đây là khoảng trống dữ liệu đáng chú ý khi đánh giá tốc độ mở rộng 796 cửa hàng của WCM. Nếu doanh nghiệp có thể mở một minimart với mức đầu tư vừa phải, nhanh chóng đạt lợi nhuận ròng và thu hồi vốn trong thời gian ngắn, việc mở rộng mạng lưới có thể tạo ra động lực tăng trưởng dài hạn. Ngược lại, nếu doanh thu cần nhiều thời gian để đạt mức trưởng thành, trong khi chi phí đầu tư và vận hành tăng nhanh, tốc độ mở cửa hàng có thể tạo áp lực lên dòng tiền trước khi đóng góp đáng kể vào lợi nhuận.

Vì vậy, những dữ liệu thị trường cần được quan tâm không chỉ là số cửa hàng mở mới, mà còn là doanh thu của cửa hàng sau 3, 6 và 12 tháng so với cửa hàng đã trưởng thành; thời gian đạt hòa vốn lợi nhuận ròng; thời gian hoàn vốn đầu tư; tỷ lệ đóng cửa hoặc tái cơ cấu cửa hàng sau 12-24 tháng.

Đặc biệt, với các cửa hàng ở nông thôn, chi phí logistics là một biến số cần được nhìn kỹ. Khi mạng lưới đủ dày tại một địa bàn, chi phí phân phối trên mỗi cửa hàng có thể giảm nhờ hiệu quả quy mô. Nhưng ở giai đoạn đầu, khi các điểm bán còn phân tán, chi phí đưa hàng tới từng cửa hàng có thể ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả.

Đó cũng là lý do việc WCM mở 618 minimart nông thôn cần được nhìn theo từng cụm thị trường, thay vì chỉ nhìn tổng số cửa hàng trên toàn quốc.

Phép thử cho mô hình bán lẻ hiện đại tại nông thôn

Việc WCM đẩy mạnh mở mới cửa hàng nông thôn đặt ra một câu hỏi rộng hơn đối với thị trường bán lẻ Việt Nam: sức mua nông thôn có đủ lớn để trở thành nền tảng cho một mô hình bán lẻ hiện đại quy mô lớn hay không?

Nếu câu trả lời là có, dư địa thị trường còn đáng kể. Bán lẻ hiện đại khi đó không chỉ cạnh tranh để giành thêm thị phần tại các đô thị, mà đang mở rộng sang nhóm khách hàng trước đây chủ yếu mua sắm qua chợ truyền thống và các cửa hàng tạp hóa nhỏ lẻ.

Nhưng để biến dư địa đó thành tăng trưởng bền vững, doanh nghiệp phải giải được bài toán kinh tế ở cấp cửa hàng. Một mạng lưới lớn chỉ thực sự tạo giá trị khi từng cửa hàng có khả năng tạo doanh thu ổn định, kiểm soát chi phí và chuyển lợi nhuận thành dòng tiền.

Với WCM, đây càng là vấn đề đáng theo dõi khi tốc độ mở rộng mạng lưới diễn ra song song với quá trình đầu tư cho tăng trưởng của Masan. Trong bối cảnh Masan ghi nhận dòng tiền tự do 12 tháng ở mức 9.103 tỷ đồng, giảm 2,2%, việc tiếp tục mở rộng WCM sẽ đặt ra yêu cầu cao hơn về hiệu quả sử dụng vốn.

Do đó, 796 cửa hàng mới không chỉ là một con số về quy mô. Nó có thể trở thành phép thử cho mô hình bán lẻ hiện đại tại nông thôn: từ dân số và độ phủ thị trường, doanh nghiệp có chuyển hóa được thành sức mua; từ sức mua có tạo ra doanh thu; và từ doanh thu có đủ nhanh để tạo lợi nhuận, dòng tiền và hoàn vốn hay không.

Nếu những câu hỏi này được trả lời tích cực, nông thôn có thể trở thành một động lực tăng trưởng mới của bán lẻ hiện đại. Nếu không, tốc độ mở rộng quá nhanh cũng có thể khiến quy mô mạng lưới đi trước khả năng tạo dòng tiền.