Nậm Nèn: Đa dạng sắc màu, chung một nhịp sống văn hóa

Từ những sắc màu văn hóa riêng

Xã Nậm Nèn, tỉnh Điện Biên, được thành lập trên cơ sở sáp nhập hai xã Nậm Nèn và Huổi Mí, hiện có hơn 7.500 người thuộc 9 dân tộc cùng sinh sống. Sự đa dạng về thành phần dân tộc không chỉ tạo nên những nét riêng trong phong tục, tập quán, trang phục, ẩm thực, tiếng nói mà còn làm phong phú đời sống tinh thần của cộng đồng.

Ở một địa bàn có dân cư phân bố rộng, mỗi bản có điều kiện sinh hoạt và nhu cầu khác nhau, xây dựng đời sống văn hóa không thể chỉ dựa vào những hoạt động chung được tổ chức theo một khuôn mẫu. Điều quan trọng là phải hiểu đặc điểm từng cộng đồng, biết lựa chọn nội dung phù hợp để người dân có thể tham gia, phát huy những giá trị vốn có và cùng tạo dựng môi trường sống lành mạnh.

Thực tế thời gian qua cho thấy, các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao đã góp phần tạo không khí vui tươi, gắn kết người dân. Tại Hội xuân xã Nậm Nèn năm 2026, các môn đẩy gậy, tung còn, kéo co thu hút hơn 70 vận động viên tham gia. Những trò chơi dân gian không chỉ đem lại niềm vui trong ngày hội mà còn tạo dịp để người dân giao lưu, gặp gỡ, tăng thêm sự gắn bó giữa các bản.

Phong trào thể thao tiếp tục được mở rộng với Ngày chạy Olympic vì sức khỏe toàn dân năm 2026 thu hút 250 người; Giải Cầu lông, Pickleball truyền thống lần thứ nhất và giải bóng đá thanh niên được tổ chức. Đặc biệt, đoàn vận động viên của xã tham gia 6 môn tại Đại hội Thể dục thể thao tỉnh Điện Biên lần thứ XII và giành 1 huy chương đồng môn Tulu. Cùng với đó, công tác thông tin, tuyên truyền được duy trì với trên 60 tin, bài và thời lượng phát thanh 2 giờ mỗi ngày.

Những hoạt động ấy cho thấy đời sống tinh thần ở địa phương đang có thêm nhiều hình thức phong phú. Tuy nhiên, để phong trào phát triển bền vững, cần quan tâm hơn đến chất lượng sinh hoạt tại từng bản, sự tham gia thường xuyên của người dân và khả năng duy trì các hoạt động sau mỗi dịp hội, ngày lễ.

Nâng cao năng lực để văn hóa phát triển từ cơ sở

Địa bàn rộng, dân cư phân tán, giao thông đến một số bản vùng sâu còn khó khăn khiến việc tập hợp lực lượng và duy trì hoạt động văn hóa có những trở ngại nhất định. Trong khi đó, sự đa dạng về văn hóa đòi hỏi người làm công tác cơ sở phải có khả năng lựa chọn cách tổ chức phù hợp, vừa phát huy bản sắc riêng, vừa tăng cường sự giao lưu, gắn kết giữa các cộng đồng.

Từ yêu cầu thực tiễn, năm 2026, xã Nậm Nèn tổ chức chương trình tập huấn về xây dựng môi trường văn hóa cơ sở, nghiệp vụ tổ chức hoạt động tại các thiết chế văn hóa thuộc Nội dung 08 - Phát triển nguồn nhân lực văn hóa trong Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025–2035.

Tham gia tập huấn có cán bộ phụ trách văn hóa, trưởng bản, người có uy tín, nghệ nhân, người am hiểu văn hóa truyền thống, tuyên truyền viên, thành viên câu lạc bộ và lực lượng nòng cốt tại cộng đồng. Chương trình tập trung vào 5 nhóm nội dung: xây dựng môi trường văn hóa; nghiệp vụ tổ chức hoạt động; quản lý, khai thác thiết chế văn hóa; gắn hoạt động với bảo tồn bản sắc; thực hành xây dựng hoạt động văn hóa. Qua đó, học viên được hướng dẫn khảo sát nhu cầu, lập kế hoạch, phân công lực lượng và đánh giá kết quả.

Chung sức xây dựng đời sống văn hóa bền vững

Với Nậm Nèn, bảo tồn và phát huy bản sắc không chỉ là lưu giữ những phong tục, tập quán hay tổ chức các hoạt động biểu diễn, mà còn là tạo điều kiện để các giá trị văn hóa được hiện diện trong đời sống thường ngày. Nghệ nhân, người có uy tín và người am hiểu văn hóa có thể chia sẻ tri thức; cán bộ, trưởng bản kết nối và vận động; thế hệ trẻ tham gia tìm hiểu, thực hành và tiếp nối.

Tại lớp tập huấn, ông Nguyễn Văn Trung, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Nậm Nèn đề nghị học viên chủ động trao đổi, vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Mỗi bản cần lựa chọn việc làm thiết thực, phù hợp nhu cầu người dân; phát huy vai trò nghệ nhân, người có uy tín và thế hệ trẻ. Sau tập huấn, đội ngũ làm công tác văn hóa cần chủ động tham mưu, kết nối lực lượng, duy trì hoạt động tại các thiết chế cơ sở.

Đây cũng là hướng đi có ý nghĩa đối với mục tiêu phát triển du lịch cộng đồng, quảng bá hình ảnh địa phương. Bởi sức hấp dẫn của một vùng đất không chỉ đến từ cảnh quan mà còn được tạo nên bởi bản sắc văn hóa, nếp sống và sự thân thiện của con người nơi đó.