Nâng niu ký ức Tết Việt trong trang sách thiếu nhi

Giữa nhịp sống hiện đại với nhiều đổi thay, khi trẻ em ngày càng tiếp cận đa dạng hình thức giải trí từ Internet, trò chơi điện tử đến mạng xã hội, những cuốn sách mang giá trị văn hóa, giúp nuôi dưỡng ký ức và kết nối thế hệ trẻ với cội nguồn, truyền thống càng trở nên cần thiết. Trong dòng chảy ấy, nhóm tác giả Cánh Cam đã giới thiệu tới độc giả nhỏ tuổi cuốn sách Tết Ngựa yêu thương như một món quà tinh thần dịu dàng dành cho mùa xuân.

Tết Ngựa yêu thương là câu chuyện thiếu nhi mang hơi thở chậm rãi, ấm áp, nơi hành trình phiêu lưu đan xen với hành trình trưởng thành. Nhân vật trung tâm là chú ngựa hoang Lốc Xoáy, xuất phát từ những cánh rừng tự do – nơi vó ngựa tung hoành không rào cản để rồi vô tình lạc vào miền quê sông nước Nam Bộ. Ở đó, Lốc Xoáy lần đầu chạm vào thế giới của con người: có làng xóm, có bếp lửa, có Tết và trên hết là có yêu thương.

Tác giả cuốn sách là nhóm viết Cánh Cam, gồm các cô giáo dạy Văn

Chia sẻ với PV Báo Phụ nữ Việt Nam, TS Diêu Lan Phương, người sáng lập nhóm viết Cánh Cam, cho biết: Các thành viên vẫn bền bỉ theo đuổi dòng sách Tết dành cho thiếu nhi, dù biết đây không phải lựa chọn dễ dàng về mặt thương mại. Theo chị, khó khăn đầu tiên khi làm sách Tết chính là áp lực thời gian. "Sách buộc phải ra trước Tết ít nhất một tháng. Điều đó khiến quá trình sáng tác, biên tập, minh họa và xuất bản đều phải chạy đua", chị nói. 

Bên cạnh đó là áp lực phát hành và dự đoán số lượng, bởi sách Tết chỉ bán trong một mùa ngắn, chi phí đầu tư lớn nhưng khả năng tái bản không cao. Tuy vậy, nhóm viết Cánh Cam chưa bao giờ đặt nặng yếu tố thương mại. "Nếu chỉ nghĩ đến lợi nhuận thì rất dễ bỏ cuộc. Làm sách Tết đòi hỏi rất nhiều công sức, trong khi bối cảnh kinh tế hiện nay khiến ai cũng dè dặt", TS Diêu Lan Phương chia sẻ. Điều giữ chân các tác giả, theo chị, chính là đam mê nghề viết và ý thức về trách nhiệm xã hội.

Là những người đã nhiều năm dạy văn và viết nội dung cho trẻ em, các tác giả Cánh Cam nhận thấy một khoảng trống lớn trong đời sống đọc của thiếu nhi Việt Nam. "Trẻ em hiện nay đọc rất nhiều sách nước ngoài, trong khi ký ức của trẻ em Việt, đặc biệt là ký ức đương đại, lại rất ít được ghi lại. Nhiều em vẫn đọc những câu chuyện của thế kỷ trước, xa rời trải nghiệm sống hôm nay", chị nói.

Từ đó, nhóm xác định trách nhiệm lưu giữ ngôn ngữ, ký ức và đời sống của trẻ em thời hiện đại thông qua văn chương. "Chúng tôi muốn sau này, khi các em lớn lên, có thể nhìn thấy chính mình trong những trang sách, để hiểu rằng ở thời kỳ này, trẻ con đã sống, đã nghĩ và đã nói như thế nào", tác giả Diêu Lan Phương nhấn mạnh.

Từng chương truyện Tết ngựa yêu thương mở ra những khung cảnh rất đỗi quen thuộc của ngày Tết miền quê: Bếp lửa hồng, nồi thịt kho trứng, bánh tét đang luộc, mùi lá chuối, khói bếp, hay cảnh chợ nổi tấp nập ghe xuồng. Những chi tiết ấy không chỉ làm nền cho câu chuyện mà còn tạo nên một không gian ký ức, nơi cả trẻ em lẫn người lớn đều có thể tìm thấy một phần tuổi thơ của mình.

Song song với bức tranh sinh hoạt ngày Tết là sự chuyển biến tinh tế trong tâm hồn Lốc Xoáy. Từ một chú ngựa chỉ biết chạy đua, sợ bị ràng buộc và khước từ mọi giới hạn, Lốc Xoáy dần học cách chậm lại, quan sát và lắng nghe. 

Nói về thông điệp gửi gắm trong cuốn sách, TS Diêu Lan Phương cho rằng Tết Ngựa yêu thương hướng đến việc giúp trẻ em học cách yêu thương, yêu bản thân, yêu thiên nhiên và yêu cuộc sống. 

Trong bối cảnh trẻ em ngày nay có quá nhiều lựa chọn giải trí, theo chị, sách chỉ có thể giữ chân bạn đọc nhí nếu thực sự hấp dẫn. "Ý nghĩa là điều đến sau. Trước hết, cuốn sách phải cuốn hút đã", chị nói. 

Sự cuốn hút ấy đến từ ngôn ngữ gần gũi với trẻ em thời nay, những chi tiết hài hước, bất ngờ, hệ thống nhân vật sinh động và đặc biệt là cách đặt tên thuần Việt, giàu hình ảnh, dễ nhớ. "Chúng tôi muốn tạo ra một thế giới thuần Việt, sống động và vui nhộn, nơi trẻ con cảm thấy quen thuộc và muốn bước vào", TS Diêu Lan Phương chia sẻ. 

Theo chị, để viết cho thiếu nhi hôm nay, điều quan trọng nhất là hiểu trẻ con cần gì, thích gì và có thể đồng cảm với điều gì. Khi chạm được vào tâm lý và cảm xúc của các em, cuốn sách mới có cơ hội ở lại lâu dài, dù phải cạnh tranh với vô vàn phương tiện giải trí khác.