Ngân hàng đua phát hành trái phiếu quy mô lớn, chi phí vốn tiếp tục neo cao

Thị trường trái phiếu ngân hàng ấm dần nhưng áp lực chi phí vốn vẫn ở mức cao

Theo ghi nhận từ thị trường trong những tháng đầu năm, hoạt động phát hành trái phiếu ngân hàng chưa tạo ra sự bùng nổ mạnh như một số nhóm ngành khác, đặc biệt là bất động sản, nhưng vẫn giữ vai trò trụ cột trong tổng cung trái phiếu doanh nghiệp. Điểm đáng chú ý là dù không tăng trưởng theo kiểu "đột biến", kênh trái phiếu ngân hàng lại duy trì trạng thái phát hành đều đặn và có tính hệ thống cao, phản ánh nhu cầu vốn mang tính cấu trúc hơn là ngắn hạn.

Trong bốn tháng đầu năm, nhóm ngân hàng chiếm gần 30% tổng giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp toàn thị trường, tương đương khoảng 29.600 tỷ đồng. Mức lãi suất bình quân quanh 8,2%/năm, trong khi kỳ hạn phổ biến xấp xỉ 5 năm cho thấy các ngân hàng đang chấp nhận chi phí vốn ở vùng cao để đổi lấy nguồn vốn ổn định và dài hạn hơn so với huy động truyền thống.

Đáng lưu ý, cơ cấu phát hành tập trung vào các ngân hàng quy mô lớn như Techcombank, HDBank và BIDV, qua đó phản ánh xu hướng "đi trước" của nhóm ngân hàng dẫn dắt trong việc chủ động khóa nguồn vốn trung – dài hạn ngay từ đầu năm, thay vì chờ đợi diễn biến thị trường tiền gửi.

Ở góc độ vận hành thị trường, lãi suất trái phiếu ngân hàng hiện không còn mang tính "định hướng thấp" như các giai đoạn trước, mà đang dịch chuyển rõ rệt theo mặt bằng lãi suất huy động và chi phí vốn chung của hệ thống. Việc lãi suất duy trì quanh ngưỡng 8%–8,6%/năm cho thấy áp lực cạnh tranh huy động giữa các ngân hàng đang gia tăng, đặc biệt trong bối cảnh dòng tiền gửi dân cư có xu hướng phân hóa và không tăng mạnh đồng đều giữa các kỳ hạn. Điều này khiến trái phiếu, vốn từng được xem là kênh bổ sung, đang dần trở thành một cấu phần quan trọng trong chiến lược vốn của nhiều ngân hàng.

Đáng chú ý, bước sang tháng 5/2026, thị trường bắt đầu ghi nhận sự quay trở lại rõ rệt của các đợt phát hành mới, với tần suất dày hơn và quy mô lớn hơn so với giai đoạn đầu năm. Các ngân hàng như MB, MSB, Techcombank hay Bac A Bank đều đã triển khai hoặc công bố kế hoạch phát hành trái phiếu với giá trị từ vài nghìn tỷ đồng mỗi đợt. Sự gia tăng này không chỉ phản ánh nhu cầu vốn đang nóng lên, mà còn cho thấy xu hướng chủ động "đi trước nhu cầu tín dụng" của hệ thống ngân hàng, trong bối cảnh tăng trưởng cho vay thường có độ trễ so với huy động vốn.

Tuy nhiên, điểm đáng quan ngại nằm ở chỗ sự "ấm lên" của thị trường không đi kèm với sự cải thiện về chi phí vốn. Ngược lại, mặt bằng lãi suất phát hành vẫn duy trì ở mức cao, thậm chí có xu hướng nhích tăng nhẹ so với cuối năm trước. Điều này phản ánh thực tế rằng các ngân hàng đang phải cạnh tranh mạnh hơn để thu hút dòng vốn trung – dài hạn, trong khi các kênh huy động truyền thống như tiền gửi không còn đủ dư địa tăng trưởng tương ứng với nhu cầu tín dụng. Nói cách khác, thị trường đang chứng kiến một trạng thái cân bằng mới, trong đó thanh khoản không còn dư thừa như trước, buộc các ngân hàng phải chấp nhận chi phí vốn cao hơn để đổi lấy sự ổn định dài hạn.

Làn sóng phát hành quy mô lớn và áp lực cân bằng thanh khoản toàn hệ thống

Xu hướng này càng rõ nét hơn khi hàng loạt ngân hàng lớn đã công bố kế hoạch phát hành quy mô rất lớn cho giai đoạn 2026. Agribank dự kiến phát hành tối đa 15.000 tỷ đồng trái phiếu kỳ hạn 10 năm nhằm bổ sung vốn cấp 2, vừa phục vụ mục tiêu nâng cao các chỉ số an toàn hoạt động, vừa hỗ trợ mở rộng cho vay trung – dài hạn trong các lĩnh vực trọng điểm như nông nghiệp, vận tải và xây dựng.

Tương tự, Vietcombank cũng thông qua phương án phát hành tối đa 10.000 tỷ đồng trái phiếu tăng vốn cấp 2 trong năm 2026. BIDV gây chú ý khi đưa ra kế hoạch huy động tổng cộng tới 41.000 tỷ đồng thông qua trái phiếu, bao gồm cả mục tiêu bổ sung vốn cấp 2 và phục vụ hoạt động cho vay nền kinh tế. HDBank và VPBank lần lượt dự kiến phát hành 15.000 tỷ đồng và 30.000 tỷ đồng, cho thấy quy mô huy động vốn qua kênh trái phiếu đang được đẩy lên mức rất cao trong toàn hệ thống.

Điểm chung của các đợt phát hành là đều thuộc nhóm trái phiếu không chuyển đổi, không kèm chứng quyền và không có tài sản bảo đảm, chủ yếu được ghi nhận là nợ thứ cấp. Kỳ hạn phổ biến từ 5 đến 10 năm, lãi suất thả nổi theo tham chiếu cộng biên độ, phản ánh mặt bằng chi phí vốn đang duy trì ở mức cao so với các giai đoạn trước.

Ngân hàng kỳ vọng gì từ làn sóng phát hành trái phiếu?

Về bản chất, việc các ngân hàng đồng loạt đẩy mạnh phát hành trái phiếu không chỉ là giải pháp huy động vốn đơn thuần, mà còn là bước đi mang tính chiến lược trong quản trị bảng cân đối. Trước hết, trái phiếu giúp bổ sung vốn cấp 2, qua đó cải thiện hệ số an toàn vốn (CAR) và tạo dư địa để đáp ứng các chuẩn mực quản trị rủi ro ngày càng khắt khe.

Quan trọng hơn, nguồn vốn dài hạn từ trái phiếu giúp ngân hàng giải quyết bài toán lệch kỳ hạn vốn – một rủi ro cố hữu trong hệ thống khi tiền gửi chủ yếu ngắn hạn nhưng nhu cầu cho vay lại mang tính trung và dài hạn. Khi cấu trúc kỳ hạn được cải thiện, áp lực thanh khoản sẽ giảm bớt và tính ổn định của bảng cân đối được nâng cao.

Ở góc độ tăng trưởng, các ngân hàng cũng kỳ vọng trái phiếu sẽ giúp mở rộng dư địa tín dụng trong giai đoạn tới, đặc biệt khi nhu cầu vốn của nền kinh tế vẫn duy trì ở mức cao. Dù chi phí vốn qua kênh này không rẻ, nhưng đổi lại ngân hàng có được nguồn vốn ổn định hơn, ít phụ thuộc vào biến động của tiền gửi dân cư và thị trường liên ngân hàng.

Làn sóng phát hành trái phiếu quy mô lớn trong năm 2026 phản ánh rõ áp lực huy động vốn trong hệ thống ngân hàng, đồng thời cho thấy xu hướng dịch chuyển sang các nguồn vốn dài hạn, ổn định hơn để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng tín dụng và an toàn hệ thống trong giai đoạn mới.