Ngân hàng Nhà nước nới trần LDR lên 95%, miễn trần khi đạt chuẩn thanh khoản

Thông tư 50/2026/TT-NHNN quy định về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Thông tư được ban hành ngày 30/9/2026 và có hiệu lực từ ngày 1/12/2026.

Đáng chú ý, cùng với việc nâng trần LDR, NHNN đưa LCR và NSFR vào lộ trình áp dụng bắt buộc từ ngày 1/10/2028. Cách tiếp cận mới mở rộng khung quản lý thanh khoản, không chỉ dựa vào tương quan giữa dư nợ cho vay và tiền gửi mà còn đánh giá khả năng đáp ứng nghĩa vụ thanh khoản trong ngắn hạn và mức độ ổn định của nguồn vốn.

Trần LDR tăng từ 85% lên 95%

Theo khoản 6 Điều 12 Thông tư 50, ngân hàng phải duy trì tỷ lệ LDR tối đa 95%. Mức này cao hơn giới hạn 85% theo khuôn khổ hiện hành tại Thông tư 22/2019/TT-NHNN. Tuy nhiên, LDR theo Thông tư 50 được xác định trên cơ sở tử số và mẫu số với nhiều khoản mục được quy định cụ thể. Vì vậy, không thể hiểu đơn giản rằng ngân hàng được phép tăng thêm 10 điểm phần trăm dư nợ cho vay so với trước đây.

Lý do là Thông tư 50 đồng thời thay đổi đáng kể cách xác định cả tử số và mẫu số của LDR.

Theo quy định mới, tử số là dư nợ gốc nội bảng mà ngân hàng chịu rủi ro từ hoạt động cho vay, bao gồm cả dư nợ phát sinh từ nhận ủy thác đối với cá nhân, tổ chức và dư nợ ủy thác cho tổ chức tín dụng khác cho vay. Trong khi đó, các khoản cho tổ chức tín dụng khác vay và dư vay tái cấp vốn của NHNN không nhằm hỗ trợ thanh khoản không được tính vào tử số.

Ở phía mẫu số, phạm vi các nguồn được tính rộng hơn tiền gửi của tổ chức và cá nhân. Các khoản được đưa vào gồm trái phiếu trong nước đủ điều kiện tính vào vốn cấp 2, vốn ủy thác cấp tín dụng mà ngân hàng chịu rủi ro, nguồn vay nước ngoài, bao gồm cả trái phiếu phát hành ra thị trường quốc tế, vốn điều lệ, các quỹ, thặng dư vốn cổ phần, lợi nhuận chưa phân phối và chênh lệch dương trong quan hệ liên ngân hàng.

Như vậy, LDR theo Thông tư 50 không còn là phép so sánh đơn giản giữa dư nợ cho vay và tiền gửi khách hàng. Cách tính mới đưa thêm nhiều nguồn vốn vào mẫu số, qua đó phản ánh rộng hơn cấu trúc nguồn vốn được sử dụng để tài trợ cho hoạt động cho vay.

Tiền gửi Kho bạc Nhà nước được tính như thế nào?

Một điểm đáng chú ý khác trong cách tính LDR mới là quy định về tiền gửi của tổ chức. Theo Thông tư 50, khi xác định tiền gửi của tổ chức, ngân hàng loại trừ tiền gửi của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài khác; tiền ký quỹ và tiền gửi vốn chuyên dùng của khách hàng; toàn bộ tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước.

Đối với tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước, 80% số dư bị loại khỏi mẫu số, hoặc theo một tỷ lệ khác do Thống đốc NHNN quyết định trong từng thời kỳ. Như vậy, về nguyên tắc, 20% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước được tính vào mẫu số LDR theo quy định này.

Đối với tiền gửi của cá nhân, tiền ký quỹ và tiền gửi vốn chuyên dùng của khách hàng cũng được loại trừ theo quy định. Bên cạnh đó, mẫu số LDR còn được điều chỉnh bằng cách trừ dư nợ cấp tín dụng ngoài cho vay, dư đầu tư trái phiếu doanh nghiệp và dư nợ ủy thác cho tổ chức tín dụng khác cấp tín dụng không phải cho vay.

Riêng trái phiếu do tổ chức tín dụng trong nước phát hành và trái phiếu đặc biệt của VAMC không thuộc nhóm bị trừ khỏi mẫu số.

Những thay đổi này khiến tác động thực tế của việc nâng trần LDR lên 95% sẽ khác nhau giữa các ngân hàng, tùy thuộc vào cơ cấu tiền gửi, nguồn vốn, danh mục tín dụng và các khoản mục được tính vào tử số, mẫu số.

Do đó, việc đánh giá một ngân hàng có thực sự được mở rộng dư địa tín dụng hay không cần dựa trên LDR được tính theo phương pháp mới, thay vì chỉ so sánh mức trần 85% trước đây với mức 95% mới.

LCR, NSFR dần trở thành chuẩn thanh khoản mới

Một trong những thay đổi quan trọng của Thông tư 50 là việc đưa tỷ lệ khả năng chi trả (LCR) và tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR) vào khung quản lý an toàn thanh khoản của ngân hàng. Đây là hai chỉ tiêu được quy định trong Thông tư 50 và có lộ trình áp dụng bắt buộc từ ngày 1/10/2028.

Với LCR, mức tối thiểu được áp dụng từ ngày 1/10/2028 là 50%. Sau đó, tỷ lệ này tăng thêm 10 điểm phần trăm mỗi năm và đạt 100% từ ngày 1/10/2033.

Đối với NSFR, mức tối thiểu là 90% từ ngày 1/10/2028, tăng lên 95% từ ngày 1/10/2029 và đạt 100% từ ngày 1/10/2030. Ngân hàng có thể đăng ký áp dụng các quy định này sớm hơn nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định của NHNN.

Về bản chất, LCR tập trung vào khả năng đáp ứng các nhu cầu thanh khoản trong ngắn hạn, trong khi NSFR hướng tới việc bảo đảm ngân hàng có nguồn vốn ổn định để tài trợ cho tài sản và hoạt động trong thời gian dài hơn. Việc đưa hai chỉ tiêu này vào khung quản lý cho thấy yêu cầu về an toàn thanh khoản sẽ không chỉ dừng ở việc kiểm soát tỷ lệ cho vay trên tiền gửi.

Đáng chú ý, kể từ thời điểm áp dụng LCR và NSFR theo lộ trình, ngân hàng không còn phải tuân thủ và báo cáo LDR theo Thông tư 22/2019/TT-NHNN mà chuyển sang thực hiện LDR theo Điều 12 Thông tư 50.

Đặc biệt, nếu ngân hàng áp dụng mức tối thiểu 100% đối với cả LCR và NSFR, ngân hàng không phải tuân thủ giới hạn LDR 95%. Tuy nhiên, ngân hàng vẫn phải tính toán và báo cáo chỉ tiêu LDR cho NHNN.

Quy định này cho thấy cách tiếp cận quản lý thanh khoản đang được mở rộng từ một chỉ tiêu đơn lẻ sang hệ thống các chỉ tiêu phản ánh nhiều khía cạnh của bảng cân đối ngân hàng. Với các ngân hàng, bài toán tăng trưởng tín dụng vì vậy sẽ không chỉ nằm ở việc duy trì LDR dưới mức trần. Khả năng xây dựng nguồn vốn ổn định, duy trì tài sản thanh khoản phù hợp và đáp ứng các chuẩn LCR, NSFR sẽ ngày càng có vai trò lớn trong quản trị bảng cân đối và dư địa tăng trưởng tài sản của từng ngân hàng.