Xem thêm thông tin của Báo PNVN trên
Phụ nữ Việt Nam
MỚI NHẤT ĐỘC QUYỀN MULTIMEDIA CHUYÊN ĐỀ

Ngành tôm giữ chân lao động nữ ở Cà Mau

Hoàng Tuấn
Ngành tôm giữ chân lao động nữ ở Cà Mau

Công nhân nữ chiếm hơn 70% trong các công ty chế biến tôm tại tỉnh Cà Mau - Ảnh CTV

Những ngày cuối tháng 11, Đất Mũi Cà Mau đang náo nức chào đón Festival Tôm Cà Mau lần thứ II với chủ đề "Tôm Cà Mau – Vươn tầm thế giới". Toàn ngành tôm cả nước năm 2026 đạt sản lượng gần 1,48 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu 10 tháng chạm mốc 4,22 tỷ USD. Trong đó Cà Mau tiếp tục khẳng định vị thế thủ phủ tôm với hệ thống doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu quy mô lớn.

Đằng sau những con số ấn tượng đó là câu chuyện về những người phụ nữ từng một thời toan tính rời bỏ ruộng đồng, vuông tôm để tha hương cầu thực nơi phố thị, nay đã chọn ở lại, gắn bó với quê hương nhờ sự bứt phá của ngành công nghiệp chế biến tôm.

Dây chuyền chế biến tôm "hút" lao động hồi hương

5 giờ 30 phút sáng, những tuyến đường dẫn vào Khu công nghiệp Khánh An (xã Khánh An), dòng xe máy nối đuôi nhau tấp nập đổ về nhà máy chế biến thủy sản Minh Phú. Trong dòng người hối hả ấy, phần đông là phụ nữ.

Từ ngày 21-25/11, tỉnh Cà Mau tổ chức chuỗi hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và Festival Tôm Cà Mau lần thứ II năm 2026 với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, trưng bày, xúc tiến thương mại và quảng bá du lịch.

Chương trình có 100 gian hàng giới thiệu sản phẩm, công nghệ và thương mại ngành tôm; 125 gian hàng sản phẩm OCOP; 20 gian hàng ẩm thực; 24 gian hàng tư vấn, giới thiệu việc làm và 20 gian hàng trình diễn, trải nghiệm các giải pháp khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đặc biệt, Khu trưng bày nghệ thuật "Tôm Cà Mau - Hành trình bứt phá - Khát vọng vươn xa" gồm cổng chào và 2 không gian mô hình "Tôm - Rừng - Du lịch", "Cà Mau - Vùng Đất Cực Nam Tổ Quốc".

Chị Nguyễn Thị Hồng Thắm (36 tuổi, quê ở xã Nguyễn Phích), công nhân Công ty Cổ phần Chế biến và Dịch vụ Thủy sản Cà Mau (CASES), đã có hơn 8 năm gắn bó với con tôm. Trước đây, chị Thắm từng có 5 năm làm công nhân may ở Bình Dương. "Hồi đi làm xa, lương tháng cũng được 8-9 triệu đồng nhưng trừ tiền trọ, tiền ăn uống, gửi về quê cho ông bà nuôi con thì chẳng dư được bao nhiêu. Đau ốm một mình tủi thân lắm. Từ ngày về xin vào công ty chế biến tôm gần nhà, thu nhập bình quân của tôi đạt từ 9 đến 11 triệu đồng mỗi tháng, vào mùa cao điểm còn cao hơn. Sáng đi làm, chiều về tự tay nấu cơm cho con, chăm sóc cha mẹ già. Ở quê bây giờ làm ngành tôm không thua gì đi thành phố, mà tình cảm gia đình lại trọn vẹn", chị Thắm nói.

Ngành tôm giữ chân lao động nữ ở Cà Mau- Ảnh 1.

Ngành tôm Cà Mau đang giữ chân lao động nữ ở lại quê nhà - Ảnh Hoàng Tuấn

Cùng chung niềm vui ấy, chị Trần Ngọc Bích (29 tuổi, phường Hòa Thành), công nhân chế biến hàng giá trị gia tăng (tôm tẩm bột, tôm hấp chín) tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Thủy sản Minh Phú, cho biết điều giữ chân chị suốt 6 năm qua không chỉ là mức lương mà còn là môi trường làm việc chuyên nghiệp và sự quan tâm sát sao của doanh nghiệp đối với lao động nữ.

Chị Bích tâm sự, "công việc chế biến hàng tinh đòi hỏi sự tỉ mỉ, khéo léo nên phụ nữ chúng tôi rất có lợi thế. Công ty trang bị dây chuyền máy móc hiện đại, nhà xưởng mát mẻ, sạch sẽ. Đặc biệt, chế độ thai sản, hỗ trợ nuôi con nhỏ, khám sức khỏe định kỳ và các suất ăn ca đều được đảm bảo chu đáo. Hai vợ chồng tôi đều làm ở đây, tích góp mấy năm nay đã cất được căn nhà khang trang, không còn cảnh ở trọ chật chội như hồi còn đi làm xa".

Ở một góc phân xưởng khác của Công ty Cổ phần Chế biến Thủy sản và Xuất nhập khẩu Cà Mau (CAMIMEX), chị Lê Thị Cẩm Tú (42 tuổi, xã Trần Văn Thời) đang thoăn thoắt kiểm tra chất lượng từng khay tôm sinh thái. Từng nghĩ ở tuổi ngoài 40 sẽ khó tìm được việc làm ổn định, nhưng ngành tôm Cà Mau đã mở ra cho chị cơ hội mới.

Ngành tôm giữ chân lao động nữ ở Cà Mau- Ảnh 2.

Công nhân tại một hợp tác xã chế biến đang phân loại tôm - Ảnh CTV

Chị Tú bộc bạch, "tôi lớn tuổi rồi, nếu đi tỉnh khác xin việc rất khó. Nhờ có các nhà máy chế biến tôm ngay tại địa phương tuyển dụng, đào tạo tay nghề từ đầu nên tôi có việc làm đều đặn quanh năm. Mỗi tháng thu nhập hơn 8,5 triệu đồng, có bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế đầy đủ. Chị em trong tổ xem nhau như người nhà, ai có hoàn cảnh khó khăn là cùng nhau hỗ trợ".

Câu chuyện của chị Thắm, chị Bích hay chị Tú là lát cắt sinh động cho hàng chục ngàn mảnh đời phụ nữ Cà Mau đã tìm thấy bến đỗ bình yên nhờ con tôm. Từ những lao động phổ thông quen với ruộng đồng, vuông tôm, họ đã trở thành những công nhân lành nghề, làm chủ các công đoạn chế biến sâu đòi hỏi tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt của quốc tế.

Theo thống kê từ các công ty chế biến thủy sản, lao động nữ chiếm tỷ lệ hơn 70% lực lượng lao động trực tiếp tại các nhà máy. Ngành tôm không chỉ tạo ra nguồn thu nhập ổn định mà còn trở thành điểm tựa giúp hàng vạn phụ nữ Đất Mũi an cư lạc nghiệp ngay trên chính mảnh đất chôn nhau cắt rốn.

Doanh nghiệp đồng hành cùng lao động nữ

Để giữ chân được lực lượng lao động nữ – vốn được xem là "xương sống" của ngành chế biến thủy sản – các doanh nghiệp tại Cà Mau đã không ngừng cải tiến điều kiện làm việc, nâng cao phúc lợi và xây dựng văn hóa doanh nghiệp lấy người lao động làm trung tâm.

Ngành tôm giữ chân lao động nữ ở Cà Mau- Ảnh 3.

Nhiều doanh nghiệp chế biến thủy sản trên địa bàn tỉnh Cà Mau đang có nhiều chính sách để giữ chân lao động nữ - Ảnh CTV

Ông Lê Văn Quang – Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tập đoàn Thủy sản Minh Phú – khẳng định, đặc thù của ngành chế biến tôm xuất khẩu, nhất là các mặt hàng giá trị gia tăng, rất cần sự khéo léo, kiên nhẫn và tinh thần trách nhiệm cao của phụ nữ. 

"Tại Minh Phú Cà Mau, lao động nữ chiếm khoảng 72% tổng số cán bộ, công nhân viên. Chúng tôi xác định muốn phát triển bền vững thì phải chăm lo thật tốt cho đời sống của chị em. Ngoài việc áp dụng đơn giá tiền lương cạnh tranh, thưởng năng suất theo ngày, doanh nghiệp còn đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, nhà trẻ cho con em công nhân, tổ chức xe đưa đón miễn phí cho lao động ở các xã xa như Năm Căn, Đầm Dơi, Thới Bình. Khi người phụ nữ yên tâm về gia đình và con cái, năng suất lao động và chất lượng sản phẩm sẽ tăng lên rõ rệt", ông Quang nhấn mạnh.

Cùng quan điểm đó, đại diện lãnh đạo Công ty Cổ phần Chế biến và Dịch vụ Thủy sản Cà Mau (CASES) nhấn mạnh việc chuyển đổi cơ cấu sản phẩm sang chế biến sâu đã tạo ra nhiều vị trí việc làm phù hợp với thể chất của lao động nữ, giảm bớt lao động nặng nhọc.

"Trước đây, sơ chế thô tốn nhiều sức lực, môi trường lạnh ẩm dễ ảnh hưởng đến sức khỏe chị em. Những năm gần đây, chúng tôi đầu tư mạnh vào tự động hóa các khâu nặng như bốc xếp, cấp đông, phân cỡ tự động. Lao động nữ chủ yếu đảm nhận khâu tạo hình, kiểm soát chất lượng, đóng gói trong môi trường đạt chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm quốc tế. Nhờ vậy, tỷ lệ lao động nữ gắn bó lâu dài trên 5 năm tại công ty luôn đạt mức cao, giúp doanh nghiệp ổn định nguồn nhân lực ngay cả trong những giai đoạn thị trường biến động", đại diện Công ty CASES cho hay.

Sự cộng hưởng giữa nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp và nguyện vọng được làm việc gần nhà của người dân đã tạo nên mối liên kết bền chặt. Không chỉ ở khâu chế biến trong nhà máy, chuỗi giá trị ngành tôm còn tạo ra sinh kế tại chỗ cho hàng vạn phụ nữ nông thôn thông qua các mô hình nuôi tôm quảng canh cải tiến, tôm – rừng, tôm – lúa, thu mua nguyên liệu và dịch vụ hậu cần nghề cá.

Trao đổi về vai trò của ngành tôm đối với vấn đề an sinh xã hội và giải quyết việc làm tại địa phương, ông Lê Văn Sử, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, cho biết: "Tôm là ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp tỷ trọng lớn nhất vào GRDP và kim ngạch xuất khẩu của tỉnh. Hiện toàn tỉnh có hơn 30 nhà máy chế biến thủy sản xuất khẩu đang hoạt động, giải quyết việc làm trực tiếp cho trên 40.000 lao động, trong đó phần lớn là lao động nữ, cùng hàng trăm ngàn lao động gián tiếp trong chuỗi cung ứng. Thời gian qua, tỉnh đã tập trung quy hoạch các vùng nuôi tôm tập trung theo hướng sinh thái, hữu cơ, gắn kết chặt chẽ giữa vùng nguyên liệu với nhà máy chế biến. 

Bên cạnh việc thu hút đầu tư nâng cao công suất chế biến sâu, UBND tỉnh luôn chỉ đạo các sở, ngành chú trọng công tác đào tạo nghề tại chỗ, kết nối cung – cầu lao động, đồng thời giám sát việc thực hiện các chính sách về tiền lương, bảo hiểm, an toàn vệ sinh lao động để bảo vệ quyền lợi chính đáng cho nữ công nhân".

Đồng hành cùng chị em phụ nữ, chị Nguyễn Ngọc Thúy, Phó Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Cà Mau cho biết: "Trong những năm qua, các cấp Hội phụ nữ trong tỉnh đã phối hợp Liên đoàn Lao động tỉnh cùng các doanh nghiệp chế biến thủy sản tổ chức hàng trăm lớp đào tạo nghề ngắn hạn, tư vấn giới thiệu việc làm cho hội viên phụ nữ nông thôn. Nhiều chị em sau khi học nghề đã được tuyển dụng ngay vào các nhà máy với thu nhập ổn định".

Bên cạnh đó, Hội còn thành lập các tổ, nhóm phụ nữ nhà trọ, câu lạc bộ nữ công nhân, hỗ trợ vay vốn ưu đãi để chị em phát triển kinh tế hộ gia đình từ nuôi tôm, làm dịch vụ phụ trợ. Nhờ có việc làm tại chỗ, tình trạng phụ nữ bỏ quê đi làm ăn xa giảm đáng kể, góp phần giữ gìn hạnh phúc gia đình và xây dựng nông thôn mới tại địa phương.

Ý kiến của bạn
Bình luận