Xem thêm thông tin của Báo PNVN trên
Phụ nữ Việt Nam
MỚI NHẤT ĐỘC QUYỀN MULTIMEDIA CHUYÊN ĐỀ

Thái Nguyên thúc đẩy các Chương trình mục tiêu quốc gia: Để nguồn lực phát triển chạm tới từng gia đình

Thảo Anh
Thái Nguyên thúc đẩy các Chương trình mục tiêu quốc gia: Để nguồn lực phát triển chạm tới từng gia đình

Chương trình MTQG năm 2026 của các xã, phường trên địa bàn tỉnh là 1.782 tỷ đồng. Đến ngày 15/11, số vốn đã giải ngân đạt 613 tỷ đồng, tương đương 34,4% kế hoạch.

Tiến độ giải ngân chưa đạt như kỳ vọng, nhưng những chuyển biến trong xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo đang cho thấy một hướng đi tích cực của Thái Nguyên: Lấy hiệu quả thực chất và chất lượng cuộc sống của người dân làm thước đo cho các Chương trình mục tiêu quốc gia.

UBND tỉnh Thái Nguyên vừa tổ chức Hội nghị đánh giá tiến độ thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) năm 2026. Hội nghị được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối tới 92 xã, phường trên địa bàn tỉnh, dưới sự đồng chủ trì của hai Phó Chủ tịch UBND tỉnh Dương Văn Lượng và Nông Quang Nhất.

Việc kết nối đồng thời tới toàn bộ 92 xã, phường không chỉ giúp tỉnh cập nhật tiến độ triển khai các chương trình một cách trực tiếp, đồng bộ mà còn thể hiện yêu cầu ngày càng cao đối với trách nhiệm của chính quyền cơ sở. Trong bối cảnh năm 2026 đang bước vào giai đoạn nước rút, từng điểm nghẽn về thủ tục, giải ngân và tổ chức thực hiện đều cần được nhận diện rõ, xử lý nhanh để nguồn lực đầu tư sớm chuyển hóa thành những công trình và sinh kế cụ thể.

Áp lực giải ngân và yêu cầu chuyển biến từ cơ sở

Theo báo cáo tại hội nghị, tổng kế hoạch vốn thực hiện các Chương trình MTQG năm 2026 của các xã, phường trên địa bàn tỉnh là 1.782 tỷ đồng. Đến ngày 15/11, số vốn đã giải ngân đạt 613 tỷ đồng, tương đương 34,4% kế hoạch.

Con số này cho thấy khối lượng công việc còn lại trong thời gian cuối năm rất lớn. Phía sau tỷ lệ giải ngân không đơn thuần là tiến độ sử dụng vốn ngân sách, mà còn là thời gian chờ đợi của người dân đối với những tuyến đường, công trình thiết yếu, mô hình sinh kế, hoạt động giáo dục, văn hóa và hỗ trợ giảm nghèo.

Đối với các Chương trình MTQG, giải ngân là điều kiện cần nhưng hiệu quả thực tế mới là mục tiêu cuối cùng. Nguồn vốn chỉ thật sự có ý nghĩa khi tạo ra sự thay đổi bền vững: Một con đường giúp người dân đi lại, tiêu thụ nông sản thuận lợi hơn; một mô hình sản xuất giúp hộ gia đình có thu nhập ổn định; hay một hoạt động hỗ trợ giúp trẻ em ở vùng khó khăn có thêm điều kiện học tập.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Dương Văn Lượng yêu cầu chủ tịch UBND các địa phương chịu trách nhiệm trực tiếp về tiến độ giải ngân vốn Chương trình MTQG trên địa bàn. Kết quả thực hiện được xác định là một trong những tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ năm 2026.

Yêu cầu này đặt trách nhiệm vào đúng cấp gần dân và sát thực tiễn nhất. Khi người đứng đầu địa phương trực tiếp theo dõi, chỉ đạo và chịu trách nhiệm, những khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện sẽ có cơ hội được xử lý nhanh hơn, thay vì kéo dài qua nhiều khâu trung gian.

Tuy nhiên, đẩy nhanh tiến độ không có nghĩa là chạy theo con số giải ngân bằng mọi giá. Lãnh đạo UBND tỉnh đồng thời nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm chất lượng, hiệu quả thực chất của các chương trình. Đây là điểm quan trọng trong cách tiếp cận phát triển hiện nay: Vốn phải được sử dụng đúng mục tiêu, đúng đối tượng, công khai, minh bạch và tạo ra giá trị lâu dài cho cộng đồng.

Thái Nguyên thúc đẩy các Chương trình mục tiêu quốc gia: Để nguồn lực phát triển chạm tới từng gia đình- Ảnh 1.

Cơ sở vật chất văn hóa được đầu tư cần tạo ra không gian sinh hoạt cộng đồng thực chất.

Nông thôn mới không chỉ là những con số

Bên cạnh áp lực giải ngân, kết quả xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo cho thấy nhiều tín hiệu tích cực. Trong 15 xã phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới năm 2026, nhiều địa phương đã hoàn thành 45 trong tổng số 47 chỉ tiêu.

Khoảng cách còn lại chỉ là hai chỉ tiêu, nhưng đây thường cũng là giai đoạn đòi hỏi nhiều nỗ lực nhất. Bởi chuẩn nông thôn mới không dừng ở việc hoàn thành công trình hay hồ sơ, mà còn phải được thể hiện qua chất lượng môi trường sống, khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu, mức sống và sự hài lòng của người dân.

Từ góc nhìn ấy, mỗi tiêu chí hoàn thành cần được "đọc" bằng những thay đổi trong đời sống hằng ngày. Đường giao thông thuận lợi hơn phải gắn với cơ hội giao thương tốt hơn. Cơ sở vật chất văn hóa được đầu tư cần tạo ra không gian sinh hoạt cộng đồng thực chất. Các tiêu chí về giáo dục, y tế, môi trường phải góp phần giúp người dân sống an toàn, khỏe mạnh và có nhiều cơ hội phát triển.

Đặc biệt, phụ nữ và trẻ em thường là những người cảm nhận rõ nhất tác động của quá trình hoàn thiện hạ tầng và dịch vụ xã hội ở nông thôn. Khi đường sá thuận tiện, trường học, cơ sở y tế và nước sinh hoạt được cải thiện, phụ nữ có thể giảm bớt thời gian dành cho những công việc chăm sóc không được trả công, có thêm điều kiện tham gia sản xuất, học nghề và các hoạt động xã hội.

Thái Nguyên thúc đẩy các Chương trình mục tiêu quốc gia: Để nguồn lực phát triển chạm tới từng gia đình- Ảnh 2.

Sản xuất chè ở Thái Nguyên

Vì vậy, xây dựng nông thôn mới không chỉ là câu chuyện của đầu tư công hay hoàn thành bộ tiêu chí. Đó còn là quá trình mở rộng cơ hội và nâng cao chất lượng sống cho từng thành viên trong gia đình, trong đó có phụ nữ, trẻ em, người cao tuổi và các nhóm dễ bị tổn thương.

UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành khẩn trương phối hợp, hướng dẫn và tháo gỡ khó khăn cho địa phương; tập trung hỗ trợ 15 xã hoàn thiện tiêu chí và hồ sơ minh chứng để đạt chuẩn nông thôn mới trong năm 2026. Sự hỗ trợ này cần được triển khai sát từng địa bàn, bởi mỗi xã có điều kiện phát triển và những điểm nghẽn khác nhau. Một giải pháp phù hợp với khu vực thuận lợi chưa chắc đã có thể áp dụng nguyên vẹn tại địa bàn miền núi, nơi dân cư phân tán và khả năng huy động nguồn lực còn hạn chế.

Giảm nghèo cần đi cùng năng lực tự vươn lên

Một kết quả đáng chú ý khác là tỷ lệ hộ nghèo của Thái Nguyên đã giảm 1,72% so với cuối năm 2025, đạt và vượt chỉ tiêu được giao.

Mức giảm này phản ánh nỗ lực của cả hệ thống chính trị và người dân trong triển khai các chính sách an sinh, hỗ trợ sinh kế và nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ xã hội. Tuy nhiên, giảm nghèo bền vững luôn là một bài toán dài hạn. Một hộ gia đình có thể thoát nghèo về thu nhập nhưng vẫn đứng trước nguy cơ tái nghèo nếu thiếu việc làm ổn định, gặp rủi ro về sức khỏe hoặc chịu tác động của thiên tai, biến động thị trường.

Bởi vậy, chính sách giảm nghèo cần chuyển mạnh từ hỗ trợ trước mắt sang tăng cường năng lực tự chủ cho người dân. Cùng với vốn và phương tiện sản xuất, người dân cần được tiếp cận kiến thức, kỹ năng nghề, thông tin thị trường và các mô hình sinh kế phù hợp với điều kiện địa phương.

Thái Nguyên thúc đẩy các Chương trình mục tiêu quốc gia: Để nguồn lực phát triển chạm tới từng gia đình- Ảnh 3.

Hạ tầng tạo nền tảng, nhưng con người mới là trung tâm

Trong mỗi gia đình, phụ nữ thường đóng vai trò quan trọng trong quản lý chi tiêu, chăm sóc con cái và duy trì sinh kế. Khi phụ nữ được tiếp cận đầy đủ hơn với đào tạo nghề, nguồn vốn, kiến thức sản xuất và thị trường, hiệu quả của chính sách giảm nghèo không chỉ thể hiện ở thu nhập mà còn lan tỏa sang dinh dưỡng, giáo dục và sự phát triển của trẻ em.

Đây cũng là lý do các chương trình về văn hóa, giáo dục và đào tạo cần được triển khai song hành với hỗ trợ kinh tế. Phát triển không thể chỉ được đo bằng số vốn đã chi hay số công trình hoàn thành. Một địa phương phát triển bền vững phải tạo được môi trường để người dân có sức khỏe, tri thức, kỹ năng và khả năng thích ứng trước những biến động mới.

Lấy chất lượng sống làm thước đo

Tại hội nghị, lãnh đạo UBND tỉnh yêu cầu các địa phương đẩy mạnh triển khai các chương trình về văn hóa, giảm nghèo, giáo dục và đào tạo. Sự kết nối giữa các lĩnh vực này cho thấy cách tiếp cận phát triển kinh tế - xã hội ngày càng toàn diện hơn.

Hạ tầng tạo nền tảng, nhưng con người mới là trung tâm. Một tuyến đường mới có thể mở ra không gian giao thương, song để người dân tận dụng được cơ hội đó, cần có kỹ năng sản xuất, khả năng tiếp cận thị trường và tư duy phát triển phù hợp. Tương tự, hỗ trợ sinh kế chỉ có thể bền vững khi đi cùng giáo dục, chăm sóc sức khỏe, đời sống văn hóa và sự tham gia chủ động của cộng đồng.

Thái Nguyên thúc đẩy các Chương trình mục tiêu quốc gia: Để nguồn lực phát triển chạm tới từng gia đình- Ảnh 4.

Xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo đang tạo nên các gam màu tích cực trong bức tranh kinh tế - xã hội ở Thái Nguyên

Những kết quả bước đầu trong xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo đang tạo nên các gam màu tích cực trong bức tranh kinh tế - xã hội của Thái Nguyên năm 2026. Dẫu vậy, tỷ lệ giải ngân 34,4% cũng cho thấy tỉnh cần một nhịp độ triển khai quyết liệt hơn trong thời gian còn lại.

Từ yêu cầu của lãnh đạo tỉnh, thông điệp được đặt ra khá rõ: Trách nhiệm phải gắn với người đứng đầu, khó khăn phải được giải quyết ngay từ cơ sở và nguồn vốn phải tạo ra hiệu quả có thể nhìn thấy, đo đếm và cảm nhận trong đời sống.

Khi mỗi chương trình được triển khai bằng sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành và sự tham gia của người dân, những con số về vốn đầu tư hay tỷ lệ hoàn thành tiêu chí sẽ không còn khô cứng. Chúng sẽ được chuyển hóa thành đường đi thuận lợi hơn, sinh kế ổn định hơn, trẻ em có điều kiện học tập tốt hơn và những gia đình vững vàng hơn trước rủi ro.

Đó cũng là đích đến sâu xa của các Chương trình MTQG: Không để nguồn lực phát triển chỉ dừng lại trên kế hoạch, mà thực sự chạm tới từng cộng đồng, từng mái ấm và từng người dân Thái Nguyên.

Ý kiến của bạn
Bình luận