Ngày Điều dưỡng Thế giới 12/5: Những “liều thuốc” giúp người bệnh tìm lại niềm tin
Điều dưỡng ở chuyên ngành tâm thần cần có sự kiên nhẫn, đồng cảm với bệnh nhân...
Điều dưỡng tâm thần là người không chỉ thực hiện y lệnh mà còn kiên nhẫn lắng nghe, thấu hiểu và đồng hành cùng bệnh nhân trên hành trình phục hồi. Sự đồng cảm và tận tụy của họ nhiều khi trở thành “liều thuốc” đầu tiên giúp người bệnh tìm lại niềm tin với cuộc sống.
Nhân Ngày Điều dưỡng Thế giới 12/5, chúng ta có dịp nhìn lại những đóng góp thầm lặng nhưng vô cùng bền bỉ của đội ngũ điều dưỡng những người ở tuyến đầu chăm sóc người bệnh mỗi ngày.
Tại Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai, sự kiên nhẫn, đồng cảm và tận tụy của các điều dưỡng đôi khi trở thành "liều thuốc" đầu tiên giúp người bệnh tìm lại niềm tin với cuộc sống.
Đồng hành cùng người bệnh
Suốt 13 năm gắn bó với công việc điều dưỡng tại Bệnh viện Bạch Mai, hiện công tác tại Viện Sức khỏe Tâm thần, chị Nguyễn Thị Thùy Linh chia sẻ, một ngày làm việc của điều dưỡng tâm thần không dừng lại ở việc nhận định người bệnh, phát thuốc hay thực hiện y lệnh mà còn đồng hành cùng bệnh nhân trong các hoạt động trị liệu, hỗ trợ giao tiếp tích cực, lắng nghe và chia sẻ để giúp người bệnh từng bước phục hồi.
Trong hơn một thập kỷ làm nghề, có rất nhiều trường hợp khiến chị Linh nhớ mãi. Trong đó, có một bệnh nhân trẻ tuổi nhập viện với rối loạn cảm xúc nặng. Khi mới vào viện, bệnh nhân gần như không giao tiếp, không hợp tác điều trị, luôn trong trạng thái căng thẳng, phòng thủ và mất niềm tin vào mọi người xung quanh.
"Thời gian đầu, mỗi lần tiếp xúc đều rất khó khăn. Nhưng thay vì chỉ tập trung vào thuốc và kiểm soát hành vi, chúng tôi cố gắng tìm hiểu cảm xúc, hoàn cảnh gia đình và những áp lực mà bệnh nhân đã trải qua. Có những ngày, chỉ đơn giản là ngồi lắng nghe vài câu chuyện ngắn, động viên rất nhẹ nhàng", chị Linh tâm sự với phóng viên báo Phụ nữ Việt Nam.
Sự thay đổi không đến trong ngày một ngày hai. Nhưng bằng sự bền bỉ, người bệnh dần cởi mở, hợp tác điều trị và trò chuyện nhiều hơn. Ngày ra viện, bệnh nhân nói một câu khiến chị nhớ mãi: "Lúc đầu em nghĩ không ai hiểu mình, nhưng vào đây em thấy mọi người thật sự biết lắng nghe em".
Với chị Linh, đó là khoảnh khắc khiến mọi áp lực công việc trở nên có ý nghĩa. "Trong điều dưỡng tâm thần, sự kiên nhẫn và đồng cảm quan trọng không kém chuyên môn điều trị", chị nói.
Điều dưỡng Nguyễn Thị Thùy Linh, Viện Sức khỏe Tâm thần Trung ương.
Theo chị Linh, khó khăn lớn nhất của điều dưỡng tâm thần không chỉ là áp lực lâm sàng mà còn là yêu cầu phải liên tục nâng cao chuyên môn, kỹ năng giao tiếp và khả năng xử lý tình huống linh hoạt. Bởi mỗi bệnh nhân chịu ảnh hưởng bởi bệnh lý và yếu tố tâm lý, hoàn cảnh sống khác nhau.
"Chúng tôi phải học qua các buổi đào tạo, đọc thêm tài liệu, quan sát kinh nghiệm đồng nghiệp và rút kinh nghiệm từ chính thực tế lâm sàng", chị Linh chia sẻ.
Dù vậy, chị cho biết mình chưa bao giờ cảm thấy sợ hãi hay có đánh giá tiêu cực về người bệnh. "Đằng sau những hành vi bất thường là một người đang rất cần được đồng hành và hỗ trợ. Điều quan trọng là người điều dưỡng phải biết cân bằng cảm xúc để không bị cuốn theo cảm xúc của bệnh nhân".
Làm nghề bằng trái tim
TS. Phạm Thị Thu Hiền, Điều dưỡng trưởng tại Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết áp lực tại môi trường này đến từ khối lượng công việc, yêu cầu phải liên tục học tập, cập nhật kiến thức, tham gia quản lý, giảng dạy, nghiên cứu khoa học.
"Có những giai đoạn vừa quản lý, vừa chăm sóc người bệnh, vừa giảng dạy, tham gia hội đồng chuyên môn… Áp lực đào tạo và tự học đôi khi khiến tôi căng thẳng về cảm xúc. Nhưng tôi coi việc giảng dạy cũng là cách để học lại và làm mới tư duy lâm sàng của chính mình", chị chia sẻ.
Điều dưỡng Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai đang chăm sóc cho bệnh nhân.
Nhân Ngày Điều dưỡng Thế giới, chị Hiền mong xã hội nhìn nhận bệnh nhân tâm thần là những người đang mắc bệnh lý cần được cảm thông thay vì kỳ thị. "Nếu được lựa chọn lại, tôi vẫn chọn điều dưỡng tâm thần. Đây là công việc mang lại giá trị nhân văn sâu sắc và giúp tôi trưởng thành hơn rất nhiều. Niềm hạnh phúc của chúng tôi đôi khi rất giản dị như bệnh nhân ăn ngon miệng trở lại, ngủ được một giấc trọn vẹn sau nhiều đêm mất ngủ", chị nói.
Chị cũng mong muốn đội ngũ điều dưỡng tâm thần trên cả nước tiếp tục được quan tâm về chế độ đãi ngộ, chính sách đào tạo, nghiên cứu khoa học và đặc biệt là bảo vệ sức khỏe tâm thần cho chính nhân viên y tế.
"Những người đang trực tiếp truyền lửa nghề cũng cần được tiếp thêm nguồn lực và sự ghi nhận xứng đáng", chị Thu Hiền nhấn mạnh.
