Ngày Quốc tế Người cao tuổi 1/10: Tặng ông bà món quà giúp sống khỏe và an tâm hơn

Ngày Quốc tế Người cao tuổi năm 2026 được đặt trong bối cảnh đặc biệt khi tuổi thọ của con người ngày càng tăng. Chủ đề được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nhấn mạnh trong hoạt động kỷ niệm năm nay là "The Age of Longevity: Rethinking Systems for Longer Lives" (Tạm dịch: Kỷ nguyên trường thọ: Tư duy lại các hệ thống cho cuộc sống dài lâu hơn). Thông điệp đặt ra là những năm tháng tuổi già cần gắn liền với sức khỏe, phẩm giá và khả năng tiếp tục đóng góp của người cao tuổi.

Nhìn từ câu chuyện gia đình, điều đó cũng gợi mở một cách khác khi chọn quà cho ông bà, cha mẹ dịp 1/10. Một món quà có giá trị không nhất thiết phải đắt tiền hay cầu kỳ. Đôi khi, đó là vật dụng giúp ông bà đi lại an toàn hơn, nhớ uống thuốc đúng giờ, dễ dàng gọi cho con cháu hoặc chủ động hơn trong sinh hoạt hằng ngày.

Thêm công cụ theo dõi sức khỏe

Đồng hồ thông minh và vòng đeo theo dõi sức khỏe ngày càng được người lớn tuổi quan tâm.

Theo hướng dẫn về thiết bị đeo dành cho người cao tuổi được AARP, tổ chức phi lợi nhuận của Mỹ hoạt động vì người từ 50 tuổi trở lên, công bố tháng 9/2026, các thiết bị hiện nay có thể ghi nhận nhiều thông tin liên quan đến hoạt động hằng ngày, giấc ngủ, một số chỉ số tim mạch. Một số sản phẩm còn có tính năng cảnh báo khẩn cấp hoặc phát hiện té ngã.

Tuy nhiên, tặng đồng hồ thông minh cho ông bà không có nghĩa là trao hộp quà rồi để người nhận tự tìm hiểu. Với người chưa quen công nghệ, món quà hữu ích hơn khi con cháu dành thời gian cài đặt, điều chỉnh cỡ chữ, thiết lập những tính năng cần thiết và hướng dẫn từng thao tác đơn giản.

AARP cũng lưu ý các chỉ số từ thiết bị đeo chỉ mang tính tham khảo, không phải là kết luận y khoa. Vì vậy, đây nên là công cụ hỗ trợ theo dõi và hình thành thói quen tốt, không thay thế việc thăm khám hay tư vấn của nhân viên y tế.

Làm ngôi nhà an toàn hơn cho tuổi già

Nếu ông bà không thích đeo đồng hồ, món quà 1/10 có thể nằm ngay trong chính căn nhà họ đang sống.

Đèn cảm biến tự bật khi có người di chuyển, camera chuông cửa, thiết bị điều khiển một số đồ dùng bằng giọng nói hay các cảm biến hỗ trợ an toàn là những ví dụ về công nghệ nhà thông minh đang dần đi vào cuộc sống của người lớn tuổi.

Theo khảo sát xu hướng công nghệ năm 2026 của AARP với người từ 50 tuổi trở lên tại Mỹ, 50% người tham gia khảo sát cho biết họ đang sử dụng ít nhất một loại công nghệ nhà thông minh.

Với người cao tuổi, đôi khi công nghệ hữu ích lại bắt đầu từ những việc rất nhỏ. Một chiếc đèn tự sáng khi thức dậy đi vệ sinh ban đêm giúp giảm việc phải mò tìm công tắc trong bóng tối. Camera chuông cửa cho phép nhìn thấy người đứng bên ngoài trước khi mở cửa. Thiết bị điều khiển bằng giọng nói có thể hỗ trợ một số thao tác khi việc di chuyển đã khó khăn hơn.

Tất nhiên, trước khi nghĩ tới một thiết bị thật "thông minh", món quà thiết thực đôi khi lại là cùng ông bà rà soát ngôi nhà xem lối đi có đủ sáng không, nhà tắm có trơn không, những vị trí thường xuyên sử dụng có thuận tiện và an toàn không.

Lời nhắc đúng lúc cũng có thể là món quà

Tuổi cao thường đi cùng nhu cầu quản lý sức khỏe nhiều hơn. Vì vậy, nhóm quà hỗ trợ sinh hoạt hằng ngày cũng đáng được cân nhắc.

Hộp thuốc chia theo ngày, thiết bị hoặc ứng dụng đặt lịch nhắc uống thuốc, lịch tái khám hay những công cụ giúp người thân phối hợp việc chăm sóc không phải là món quà hào nhoáng. Giá trị của chúng nằm ở việc giảm bớt những việc người cao tuổi phải ghi nhớ.

Xu hướng sử dụng công nghệ hỗ trợ chăm sóc cũng được ghi nhận trong nghiên cứu AARP 2026 tại Mỹ. Trong số những người chăm sóc tham gia khảo sát, 55% cho biết đã sử dụng ít nhất một hình thức công nghệ, chẳng hạn cảm biến chuyển động hoặc công nghệ theo dõi bệnh nhân từ xa, để hỗ trợ phối hợp chăm sóc hoặc theo dõi sức khỏe.

Tuy nhiên, với thuốc điều trị, công nghệ chỉ nên đóng vai trò nhắc lịch, không tự động quyết định loại thuốc, liều dùng hay thay đổi chỉ định của bác sĩ. Đây cũng là ranh giới cần được con cháu giải thích rõ khi hướng dẫn người cao tuổi sử dụng các ứng dụng sức khỏe.

Chọn quà đúng nhu cầu của người già

Cũng trong khảo sát AARP 2026 với người từ 50 tuổi trở lên tại Mỹ, 90% người tham gia sở hữu điện thoại thông minh; 78% cho biết họ dựa vào công nghệ để duy trì kết nối với gia đình và bạn bè.

Khả năng kết nối càng đáng lưu tâm khi tuổi cao có thể đi cùng nguy cơ cô đơn và cô lập xã hội. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 25% (1 trong 4) người cao tuổi trên thế giới đang bị cô lập xã hội. Những công nghệ kết nối đơn giản, dễ sử dụng có thể hỗ trợ người cao tuổi duy trì liên lạc và tương tác với người thân, bạn bè.

Tuy nhiên, thiết bị quen thuộc với người trẻ chưa chắc đã thuận tiện với người già. Khảo sát AARP 2026 tại Mỹ cho thấy gần 6 trong 10 người từ 50 tuổi trở lên tham gia khảo sát cho rằng công nghệ hiện nay chưa được thiết kế phù hợp với độ tuổi của họ. Quyền riêng tư và khả năng sử dụng cũng là những vấn đề cần được tính đến.

Vì thế, trước khi mua một món đồ công nghệ cho người già, câu hỏi đầu tiên có lẽ là: "Ông bà đang cần gì?"

Nếu ông thường xuyên đi bộ một mình, một thiết bị có chức năng hỗ trợ liên lạc khẩn cấp có thể đáng cân nhắc. Nếu bà thường phải di chuyển trong nhà vào ban đêm, hệ thống chiếu sáng thuận tiện có khi thiết thực hơn một chiếc đồng hồ nhiều tính năng. Nếu ông bà sống xa con cháu, một thiết bị giúp gọi điện, trò chuyện video dễ dàng lại có giá trị theo một cách khác.

Sau nhu cầu thực tế mới là những tiêu chí cụ thể như màn hình và chữ có đủ lớn, âm thanh có rõ, thao tác có đơn giản, pin có phải sạc quá thường xuyên, dữ liệu cá nhân được bảo vệ ra sao và khi gặp trục trặc, ông bà có thể tìm ai hỗ trợ.

Đặc biệt, những thiết bị như camera, cảm biến hay công cụ thu thập dữ liệu sức khỏe cần được sử dụng với sự đồng thuận của người cao tuổi. Một món quà nhằm giúp con cháu an tâm không nên khiến ông bà cảm thấy mình bị giám sát hay mất đi sự riêng tư, chủ động trong cuộc sống.

Khảo sát AARP 2026 ghi nhận, 66% người từ 50 tuổi trở lên tham gia khảo sát đồng ý rằng công nghệ làm cuộc sống phong phú hơn và giúp quá trình già đi trở nên dễ dàng hơn. Thế nhưng giá trị của một món đồ công nghệ dành cho tuổi già cuối cùng vẫn nằm ở việc nó có phù hợp với nhu cầu và khả năng sử dụng của chính người nhận hay không.