Người đàn ông bị dị ứng hiếm gặp khi dùng thuốc nhỏ mắt

Ngày 14/8, Bệnh viện Da liễu TPHCM, cho biết vừa điều trị thành công một trường hợp phản ứng dị ứng thuốc nặng, thuộc hội chứng Lyell, sau khi sử dụng thuốc nhỏ mắt. Đây là một phản ứng dị ứng hiếm gặp, có thể diễn tiến rất nhanh, gây tổn thương da, niêm mạc và nhiều cơ quan trong cơ thể, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Theo đó, bệnh nhân P.T.L. (51 tuổi, ngụ tỉnh An Giang) nhập viện trong tình trạng trợt loét niêm mạc miệng nặng, môi đóng mài máu gây đau rát nhiều, không thể ăn uống bình thường. Trên cơ thể xuất hiện nhiều bóng nước chùng kích thước khoảng 3–4 cm² rải rác ở thân mình và lòng bàn chân. Ngoài ra, bệnh nhân còn có tổn thương mắt với kết mạc hai bên xung huyết và tổn thương niêm mạc vùng sinh dục.

Theo lời kể của bệnh nhân, khoảng 3 ngày trước khi nhập viện, ông bị ngứa và đau mắt nên đến nhà thuốc gần nhà mua thuốc nhỏ mắt để sử dụng. Khoảng 5 phút sau lần nhỏ thứ ba, ông L. bắt đầu có những triệu chứng bất thường. Lúc này, ông lập tức nghĩ đến dị ứng thuốc vì khoảng 6 năm trước ông từng bị dị ứng với cùng loại thuốc nhỏ mắt nhưng ở mức độ nhẹ. "Đến chiều tối, lưỡi tôi bị lột trắng, đau rát, người rất mệt. Vài giờ sau, cơ thể tím tái, cứng đơ, gần như không còn cảm giác nên gia đình đưa tôi vào bệnh viện cấp cứu", bệnh nhân nhớ lại.

Sau khi được cấp cứu tại bệnh viện tại địa phương, bệnh nhân được chuyển lên bệnh viện tuyến tỉnh. Tuy nhiên, sau một ngày điều trị, tình trạng không cải thiện nên gia đình tiếp tục xin chuyển đến Bệnh viện Da liễu TPHCM.

BS.CKII Nguyễn Thị Minh Anh, Phó Trưởng khoa Lâm sàng 3, Bệnh viện Da liễu TPHCM, cho biết khi tiếp nhận, bệnh nhân có tổn thương da và niêm mạc lan rộng với trợt loét niêm mạc miệng nặng, môi đóng mài máu gây đau rát nhiều và ảnh hưởng nghiêm trọng đến ăn uống. Bệnh nhân đồng thời có tổn thương ở mắt, niêm mạc sinh dục và nhiều bóng nước trên da. Đây là những biểu hiện điển hình của hoại tử thượng bì nhiễm độc. Bệnh nhân được chuyển ngay vào phòng săn sóc đặc biệt để theo dõi và điều trị tích cực.

Sau khoảng 1 tuần điều trị tích cực, tình trạng lâm sàng bắt đầu cải thiện rõ rệt. Các tổn thương da dần lành, vùng trợt giảm, mắt giảm tiết ghèn, vết loét niêm mạc khô dần, bệnh nhân ăn uống được trở lại và thể trạng cải thiện.

Sau gần 3 tuần điều trị, bệnh nhân ổn định sức khỏe, không xuất hiện thêm bóng nước mới, các tổn thương da lên da non, niêm mạc miệng, môi, mắt và vùng sinh dục hồi phục tốt, có thể ăn uống và sinh hoạt bình thường.

Theo bác sĩ, trong trường hợp này, nếu bệnh nhân đến bệnh viện điều trị muộn thì tình trạng phản ứng dị ứng có thể tiến triển rất nhanh và trở nên nghiêm trọng hơn. Trong trường hợp nặng, người bệnh có thể bị suy đa cơ quan, sốc và tử vong nếu không được điều trị kịp thời. Vì vậy, việc ngừng ngay thuốc nghi ngờ và đến cơ sở y tế sớm là yếu tố rất quan trọng giúp cải thiện tiên lượng.

Thuốc nhỏ mắt vẫn có thể gây dị ứng toàn thân

Theo BS CKII Nguyễn Thị Minh Anh, thuốc nhỏ mắt nhìn chung an toàn khi được sử dụng đúng chỉ định. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc thuốc không thể gây dị ứng. Một phần thuốc nhỏ mắt sau khi sử dụng có thể được hấp thu qua kết mạc vào tuần hoàn chung, vì vậy vẫn có khả năng gây phản ứng dị ứng toàn thân ở những người có cơ địa nhạy cảm hoặc đã có tiền sử dị ứng với thuốc.

Mặc dù hoại tử thượng bì nhiễm độc do thuốc nhỏ mắt là rất hiếm gặp nhưng các trường hợp này vẫn đã được ghi nhận trong y văn.

Bác sĩ lưu ý, những người đã từng có tiền sử dị ứng thuốc, có cơ địa dị ứng hoặc đang mắc các bệnh dị ứng như hen phế quản, viêm mũi dị ứng, viêm da cơ địa... cần chủ động thông báo đầy đủ tiền sử dị ứng của mình cho bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi được kê đơn, tư vấn hoặc sử dụng thuốc.

Những người đã từng có tiền sử dị ứng với thuốc không được chủ quan hoặc tự ý sử dụng lại chính loại thuốc đã gây dị ứng cũng như các thuốc cùng nhóm. "Những người đã từng có tiền sử dị ứng với một loại thuốc tuyệt đối không nên tự ý sử dụng lại chính loại thuốc đó hoặc các thuốc cùng nhóm khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Ở những lần tiếp xúc sau, phản ứng dị ứng có thể xảy ra nhanh hơn và nghiêm trọng hơn so với lần đầu, thậm chí đe dọa tính mạng như trường hợp của bệnh nhân trên. Do đó, sau khi được xác định hoặc nghi ngờ dị ứng với một loại thuốc, người bệnh cần ghi nhớ tên thuốc hoặc hoạt chất gây dị ứng, thông báo cho bác sĩ mỗi khi đi khám và lưu giữ thông tin này để tránh sử dụng lại trong tương lai", BS Minh Anh nhấn mạnh.