Nhà ở xã hội dịch chuyển sang phía Tây: Nhà giá rẻ đã chạy theo dòng việc làm?

Nhà giá rẻ đang chạy theo cực tăng trưởng mới

Danh mục 13 dự án nhà ở xã hội (NOXH) vừa được Sở Xây dựng Hà Nội công bố cho thấy sự thay đổi đáng chú ý trong phân bố nguồn cung nhà ở giá rẻ. Nếu giai đoạn trước, các dự án NOXH chủ yếu tập trung ở khu vực phía Đông và vùng ven như Đông Anh, Sóc Sơn hay Phù Đổng, thì đợt công bố lần này ghi nhận sự hiện diện dày đặc của các dự án ở trục phía Tây thành phố như Dương Nội, Đại Mỗ, Xuân Phương, Ô Diên, Song Phượng, Tây Tựu, Xuân Mai, Hoài Đức...

Rõ ràng, đây không phải sự dịch chuyển ngẫu nhiên.

Trong vài năm gần đây, phía Tây Hà Nội nổi lên như một cực tăng trưởng mới khi liên tục thu hút dòng vốn đầu tư vào hạ tầng, văn phòng, công nghệ, giáo dục và y tế. Trục phát triển từ Mỹ Đình kéo dài đến Hòa Lạc đang dần hình thành hệ sinh thái việc làm quy mô lớn, tạo ra nhu cầu nhà ở ngày càng rõ nét cho người lao động trẻ.

Không chỉ các tòa văn phòng, trung tâm thương mại hay khu công nghệ, nhiều cơ sở giáo dục và y tế lớn cũng đang dịch chuyển về phía Tây. Đại học Quốc gia Hà Nội đẩy mạnh lộ trình chuyển dịch về Hòa Lạc. Cùng với đó, nhiều bệnh viện tuyến trung ương cơ sở 2 như Bệnh viện Nhi Trung ương, Bệnh viện Phụ sản Trung ương cũng đã dịch chuyển về khu vực này.

Điều này cho thấy phía Tây Hà Nội không chỉ mở rộng về không gian đô thị, mà đang dần hình thành một hệ sinh thái hoàn chỉnh gồm nơi làm việc, học tập, khám chữa bệnh và sinh sống.

Theo các chuyên gia, sự xuất hiện dày đặc của NOXH tại phía Tây phản ánh cách quy hoạch nhà ở bắt đầu gắn chặt hơn với quy hoạch việc làm.

Chị Nguyễn Thu Trang (34 tuổi), nhân viên hành chính đang thuê nhà gần khu vực Mỹ Đình, cho biết vợ chồng chị đã theo dõi thị trường nhà ở suốt hơn 2 năm nhưng vẫn chưa thể mua được căn hộ thương mại phù hợp.

"Giá chung cư khu vực phía Tây bây giờ phổ biến 4-6 tỷ đồng một căn, vượt quá khả năng của gia đình tôi. Khi nghe có thêm nhiều dự án NOXH ở khu vực này, chúng tôi thực sự có hy vọng hơn vì ít nhất sẽ không phải đi làm xa nơi làm việc", chị Trang chia sẻ.

Với tổng thu nhập khoảng 35 triệu đồng/tháng, nuôi một con nhỏ, gia đình chị thuộc nhóm có thu nhập trung bình khá tại đô thị, nhưng giấc mơ sở hữu nhà vẫn rất chật vật.

Không chỉ các gia đình trẻ, nhóm lao động độc thân cũng xem NOXH là cánh cửa hiếm hoi.

Chị Lê Minh Anh (31 tuổi), nhân viên marketing, hiện sống một mình trong căn studio thuê tại khu vực phía Tây Hà Nội, cho biết việc giá nhà tăng chóng mặt những năm qua khiến kế hoạch mua nhà của chị liên tục bị lùi lại.

"Có giai đoạn tôi định mua căn hộ nhỏ khoảng 2,5 tỷ đồng, nhưng chỉ sau hơn một năm giá đã tăng thêm cả tỷ đồng. Nếu NOXH ở gần nơi làm việc, đó gần như là lựa chọn khả dĩ nhất", chị nói.

Gần chỗ làm hơn nhưng chưa chắc dễ an cư

Dù việc NOXH dịch chuyển về phía Tây được xem là tín hiệu tích cực, điều đó không đồng nghĩa bài toán an cư đã được giải quyết. Rào cản đầu tiên vẫn là khả năng chi trả.

Ngay cả NOXH, giá bán dù thấp hơn nhà thương mại, vẫn đòi hỏi người mua phải có khoản tích lũy ban đầu đủ lớn và khả năng trả nợ dài hạn. Với nhiều gia đình trẻ, đây vẫn là áp lực tài chính đáng kể.

Rào cản thứ hai nằm ở chất lượng sống sau khi mua nhà.

Một căn hộ giá rẻ hơn chưa chắc đồng nghĩa chi phí sống thấp hơn nếu hạ tầng kết nối, giao thông công cộng, trường học và dịch vụ thiết yếu chưa phát triển đồng bộ.

Anh Trần Đức Nam (29 tuổi), kỹ sư công nghệ làm việc tại khu công nghệ cao Hòa Lạc, cho biết khoảng cách từ nhà đến nơi làm việc ngày càng trở thành tiêu chí quan trọng hơn cả giá bán.

"Nhà rẻ là quan trọng, nhưng với người trẻ, thời gian cũng là chi phí. Nếu mỗi ngày mất thêm vài tiếng di chuyển thì áp lực cuộc sống cũng tăng lên rất nhiều", anh Nam nói.

Theo các chuyên gia, điểm đáng chú ý nhất trong làn sóng NOXH lần này là khái niệm "nhà ở phù hợp" đang thay đổi.

Trước đây, tiêu chí lớn nhất của NOXH là giá rẻ. Nhưng với người trẻ đô thị hôm nay, nhà ở chỉ thực sự có ý nghĩa khi đáp ứng đồng thời nhiều yếu tố, giá phù hợp, khoảng cách di chuyển hợp lý và chi phí sinh hoạt bền vững.

Điều đó cũng đồng nghĩa, NOXH tương lai có lẽ không thể chỉ dừng ở việc xây thêm căn hộ giá thấp, mà phải đi cùng quy hoạch giao thông công cộng, dịch vụ giáo dục, y tế và tiện ích xã hội.

Sự dịch chuyển của nhiều dự án NOXH mới sang phía Tây vì thế mang nhiều ý nghĩa hơn một phép cộng nguồn cung đơn thuần.

Đó có thể là tín hiệu cho thấy Hà Nội đang từng bước tái cấu trúc bản đồ an cư theo các cực việc làm mới. Và với nhiều người trẻ, câu hỏi quan trọng nhất lúc này không còn chỉ là "bao giờ có thêm NOXH", mà là liệu những căn nhà ấy có thực sự giúp họ sống tốt hơn hay không.