Những mặt hàng nào của Việt Nam được kỳ vọng tăng trưởng mạnh trong năm 2027?

Nhu cầu thị trường mở thêm dư địa cho hàng Việt

Bước sang năm 2027, triển vọng xuất khẩu của Việt Nam được đặt trong bối cảnh thương mại toàn cầu tiếp tục có những thay đổi đáng kể. Cạnh tranh thương mại Mỹ - Trung, xung đột Nga - Ukraine và Trung Đông, quá trình đô thị hóa tại Ấn Độ cùng nhu cầu năng lượng, vật liệu xây dựng và hàng thiết yếu đang tạo ra những dịch chuyển trong hoạt động nhập khẩu của nhiều quốc gia.

Theo ông Nguyễn Tuấn Việt, CEO VIETGO, chuyên gia xúc tiến xuất khẩu, những thay đổi này có thể mở ra cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt tại các thị trường Ấn Độ, Trung Đông và Trung Quốc. Xu hướng đa dạng hóa nguồn cung, giảm phụ thuộc vào một thị trường đang tạo điều kiện để các nhà nhập khẩu tìm kiếm thêm đối tác, trong đó có Việt Nam.

Tuy nhiên, cơ hội thị trường cũng đi kèm những biến động khó lường. Chi phí vận tải quốc tế, đặc biệt trên các tuyến đến Trung Đông, có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cạnh tranh của hàng hóa. Ông Việt cho biết, cước container 40 feet đi Trung Đông trước đây khoảng 1.500-2.000 USD, nhưng có thời điểm tăng lên 4.000-6.000 USD, thậm chí doanh nghiệp không đặt được chỗ trên tàu.

Những biến động này khiến việc lựa chọn thị trường, tính toán chi phí logistics và bảo đảm tiến độ giao hàng trở thành yếu tố quan trọng, nhất là với các mặt hàng tươi sống hoặc có thời gian bảo quản ngắn.

Gỗ, vật liệu xây dựng và nông sản đón đầu nhu cầu nhập khẩu

Trong nhóm hàng có triển vọng, gỗ và sản phẩm gỗ được đánh giá còn nhiều dư địa tăng trưởng. Theo ông Nguyễn Tuấn Việt, doanh nghiệp có thể tập trung vào hai nhóm chính là đồ gỗ nội thất, ngoại thất và nguyên liệu gỗ như ván bóc, gỗ dán, gỗ xẻ từ rừng trồng.

Ấn Độ là thị trường đáng chú ý nhờ nhu cầu đô thị hóa và xây dựng nhà ở tăng. Theo số liệu ông Việt chia sẻ, nước này tiêu thụ khoảng 12 triệu m³ gỗ dán mỗi năm, trong đó nhập khẩu khoảng 2 triệu m³. Việt Nam hiện là nguồn cung quan trọng đối với một số sản phẩm gỗ nguyên liệu, đặc biệt là ván bóc phục vụ sản xuất.

Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội từ những thị trường mới, ngành gỗ cần giải quyết bài toán đa dạng hóa đầu ra và nâng cao năng lực cạnh tranh. Ông Ngô Sỹ Hoài, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, cho biết ngành gỗ hiện vẫn phụ thuộc lớn vào thị trường Mỹ, trong khi những yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, nguồn nguyên liệu hợp pháp và các biện pháp phòng vệ thương mại ngày càng tạo sức ép đối với doanh nghiệp. Theo ông, bên cạnh việc mở rộng thị trường, doanh nghiệp cần đầu tư công nghệ, nâng cao năng lực thiết kế, chủ động nguồn nguyên liệu và phát triển sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn. 

Đây là điều kiện quan trọng để ngành gỗ không chỉ tăng đơn hàng mà còn củng cố khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Bên cạnh gỗ, vật liệu xây dựng cũng được dự báo có thêm cơ hội từ nhu cầu tái thiết tại Trung Đông và hoạt động đô thị hóa ở Ấn Độ. Các mặt hàng như xi măng, gạch, đá, nhôm, tôn và cấu kiện xây dựng có thể tiếp cận những thị trường có nhu cầu lớn về xây dựng hạ tầng, nhà ở và công trình.

Theo ông Việt, lượng khách hàng quốc tế quan tâm, tìm mua xi măng thông qua hoạt động xúc tiến thương mại của VIETGO trong năm 2025 tăng khoảng ba lần so với giai đoạn 2023-2024. Đây là tín hiệu cho thấy nhu cầu tìm kiếm nguồn cung có sự gia tăng, dù khả năng chuyển hóa thành đơn hàng thực tế còn phụ thuộc vào giá bán, năng lực sản xuất và chi phí vận chuyển.

Ở nhóm nông sản và thực phẩm, cà phê, hạt điều, gạo, hồ tiêu, quế, hồi, ớt, gừng, nghệ và trái cây tiếp tục có triển vọng. Đáng chú ý, ông Việt dự báo kim ngạch xuất khẩu cà phê năm 2026 và 2027 có thể đạt khoảng 9-10 tỷ USD mỗi năm.

Theo chuyên gia Tuấn Việt, ngành cà phê còn dư địa tăng trưởng nếu được đầu tư tốt hơn vào chế biến và phát triển thị trường. Điều này cho thấy cơ hội không chỉ nằm ở sản lượng hay giá xuất khẩu, mà còn ở khả năng nâng tỷ trọng sản phẩm chế biến, gia tăng giá trị và tiếp cận những phân khúc khách hàng có yêu cầu cao hơn.

Đối với nhóm gia vị, Ấn Độ, Pakistan và Trung Đông là những thị trường có nhu cầu nhập khẩu đáng chú ý. Ngoài trái cây tươi, các sản phẩm chế biến như dứa đóng hộp, trái cây sấy cũng có cơ hội tiếp cận những phân khúc khách hàng riêng.

Hàng tiêu dùng, năng lượng và yêu cầu nâng giá trị

Ở nhóm hàng tiêu dùng, sản phẩm nhựa, giấy, dệt may, giày dép và đồ gia dụng được kỳ vọng tiếp tục có dư địa mở rộng thị trường nhờ gắn với nhu cầu sinh hoạt và tiêu dùng thường xuyên. Đáng chú ý, các sản phẩm giấy dùng một lần, giấy vệ sinh, giấy ăn, bao bì và đồ nhựa phục vụ đời sống có lợi thế từ tệp khách hàng rộng, nhu cầu tương đối ổn định. Với doanh nghiệp Việt Nam, cơ hội không chỉ nằm ở việc gia tăng sản lượng mà còn ở khả năng đa dạng hóa sản phẩm, đáp ứng yêu cầu riêng của từng thị trường và nâng cao chất lượng để cạnh tranh với các nguồn cung khác.

Trong khi đó, nhóm hàng năng lượng có những động lực tăng trưởng riêng. Than đá và viên nén gỗ được kỳ vọng hưởng lợi từ nhu cầu nhiên liệu tại một số thị trường nhập khẩu, trong đó có Trung Đông, Nhật Bản và Hàn Quốc. Đặc biệt, viên nén gỗ có thể mở rộng cơ hội khi các thị trường chú trọng hơn đến nguồn nhiên liệu sinh khối và yêu cầu về nguồn cung. Tuy nhiên, khả năng khai thác dư địa này vẫn phụ thuộc vào năng lực cung ứng ổn định, chất lượng sản phẩm và yêu cầu về nguồn gốc nguyên liệu.

Theo nhận định của ông Nguyễn Tuấn Việt, Ấn Độ có nhu cầu đáng chú ý đối với gỗ nguyên liệu, vật liệu xây dựng, nội thất và gia vị; Trung Đông có sức mua đối với thực phẩm, trái cây, hàng tiêu dùng và vật liệu phục vụ tái thiết. Trung Quốc tiếp tục là thị trường quan trọng, đồng thời có thể mở ra cơ hội hợp tác sản xuất và kết nối chuỗi cung ứng với doanh nghiệp Việt Nam.

Dù vậy, thị trường có nhu cầu lớn chưa đồng nghĩa hàng Việt có thể dễ dàng gia tăng thị phần. Khả năng cạnh tranh ngày càng phụ thuộc vào chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật, nguồn gốc nguyên liệu, giá thành và tiến độ giao hàng. Đối với doanh nghiệp xuất khẩu, việc lựa chọn đúng phân khúc khách hàng, tổ chức nguồn cung và kiểm soát chi phí sẽ quyết định khả năng chuyển những cơ hội thị trường thành đơn hàng thực tế.

Triển vọng của các nhóm hàng trong năm 2027 cũng đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng tăng trưởng xuất khẩu. Tại hội thảo lấy ý kiến về dự thảo Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, tháng 10/2026, Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái nhấn mạnh yêu cầu chuyển trọng tâm từ tăng trưởng về lượng sang nâng cao chất lượng và hiệu quả xuất nhập khẩu.

Theo Thứ trưởng, khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hiện chiếm hơn 80% kim ngạch xuất khẩu, song giá trị thực sự mang lại cho nền kinh tế trong nước còn hạn chế. Vì vậy, cần phát triển các khâu thiết yếu trong chuỗi cung ứng, tăng hàm lượng nội địa và giá trị gia tăng, đồng thời nâng cao năng lực tham gia các công đoạn sản xuất phức tạp hơn.

Định hướng này có ý nghĩa đối với nhiều ngành hàng xuất khẩu chủ lực. Với gỗ, đó là yêu cầu nâng năng lực thiết kế, phát triển sản phẩm và chủ động nguyên liệu. Với cà phê, nông sản và thực phẩm, dư địa tăng trưởng gắn với chế biến sâu, đa dạng sản phẩm và xây dựng thị trường. Với hàng công nghiệp, việc nâng tỷ lệ nội địa hóa và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng có thể giúp doanh nghiệp gia tăng phần giá trị giữ lại trong nước.

Để tận dụng cơ hội, doanh nghiệp cần chủ động tìm kiếm khách hàng quốc tế, nâng cao năng lực cung ứng, kiểm soát chất lượng và xây dựng chuỗi nguyên liệu, sản xuất, logistics đồng bộ. Việc tận dụng các hiệp định thương mại tự do (FTA), đa dạng hóa nguồn nguyên liệu và thận trọng trong thẩm định đối tác, điều khoản thanh toán cũng cần được chú trọng.