Nơi "chạy đua" với thời gian để giành sự sống cho người bệnh

Trưởng thành giữa "tâm dịch"

Sinh năm 1994, sau khi tốt nghiệp bác sĩ nội trú chuyên ngành truyền nhiễm năm 2018, bác sĩ Nguyễn Thị Huân quyết định ở lại công tác tại bệnh viện. Đây cũng là thời điểm dịch COVID-19 bắt đầu bùng phát, biến nơi đây thành tuyến cuối tiếp nhận và điều trị những ca nặng nhất cả nước. Bác sĩ Huân nhớ lại, những ngày đầu về khoa, bản thân gần như chưa có nhiều kinh nghiệm hồi sức. Người bệnh nhập viện đều trong tình trạng nguy kịch, nhiều trường hợp tiên lượng rất xấu. Áp lực chuyên môn lớn, song chính hoàn cảnh đặc biệt ấy đã buộc bác sĩ phải trưởng thành nhanh hơn.

Trong đại dịch, Trung tâm Hồi sức tích cực luôn trong tình trạng căng thẳng. Những ca suy hô hấp nặng, sốc nhiễm khuẩn, viêm phổi tiến triển nhanh liên tục được chuyển đến. Nhiều bệnh nhân phải thở máy xâm nhập, lọc máu liên tục hoặc can thiệp ECMO. Có những ngày, e-kip làm việc liên tục. Mỗi ca trực chỉ ngủ vài tiếng, thậm chí có hôm thức trắng. Nhưng khi chứng kiến bệnh nhân dần hồi phục, tự thở được, mọi mệt mỏi dường như tan biến. Với bác sĩ Huân, đó là động lực để tiếp tục bền bỉ với nghề. Môi trường hồi sức không chỉ là thử thách chuyên môn mà còn là thử thách tâm lý. Việc chứng kiến những ca bệnh diễn biến nhanh, những cuộc chia ly ngay trước mắt khiến nhiều bác sĩ trẻ dễ bị áp lực.

Thời gian đầu, bác sĩ Huân thừa nhận bản thân rất dễ xúc động, nhiều ca bệnh nặng khiến ám ảnh kéo dài. Tuy nhiên, chính những trải nghiệm đó giúp bác sĩ hiểu rằng người thầy thuốc phải vừa giữ được sự đồng cảm, vừa đủ bình tĩnh để đưa ra quyết định chính xác. Một trong những ca bệnh khiến bác sĩ Huân nhớ mãi là sản phụ 33 tuổi mang thai 6 tháng mắc COVID-19 nguy kịch. Người bệnh suy hô hấp nặng, phải chạy ECMO, kèm xuất huyết ổ bụng. E-kip đã phải mổ lấy thai ngay tại giường hồi sức trong điều kiện đặc biệt, với áp lực đảm bảo an toàn cho cả mẹ và con. Sau nhiều ngày điều trị tích cực, sản phụ hồi phục và xuất viện. Đứa trẻ cũng được chăm sóc an toàn. Đây là ca bệnh đầu tiên bác sĩ Huân trực tiếp tham gia điều trị thành công, mang lại niềm tin lớn vào con đường đã lựa chọn.

Tuy nhiên, không phải ca bệnh nào cũng có kết quả trọn vẹn. Bác sĩ từng điều trị một bệnh nhân 15 tuổi bị viêm phổi nặng, phải chạy ECMO nhưng không qua khỏi. Những lúc như vậy, bác sĩ Huân cho rằng nỗi đau là điều không thể tránh khỏi. Y học vẫn có giới hạn, điều quan trọng nhất là làm hết sức mình và đồng hành cùng gia đình người bệnh trong những thời khắc khó khăn nhất. "Ở phòng hồi sức tích cực, chúng tôi vẫn hay nói với nhau rằng nơi này chỉ có hai cánh cửa: Một là sinh, hai là tử. Không ai trong chúng tôi cho phép mình mệt mỏi hay chùn bước. Bởi phía sau mỗi người bệnh là một gia đình đang chờ đợi. Phía sau mỗi nhịp tim trên màn hình là cả một cuộc đời. Chúng tôi làm tất cả chỉ với mong muốn duy nhất là người bệnh có thể bước qua cánh cửa của sự sống, trở về với cuộc đời, chứ không phải rẽ sang cánh cửa còn lại…", bác sĩ Nguyễn Thị Huân nghẹn ngào chia sẻ.

Giữ "lửa" nghề trong môi trường áp lực

Công việc tại Trung tâm Hồi sức tích cực luôn đòi hỏi cường độ cao, đặc biệt vào dịp lễ, Tết. Đây là thời điểm nhiều ca nặng từ tuyến dưới chuyển lên, khiến khối lượng công việc tăng mạnh. Có những tua trực chỉ 4 bác sĩ phụ trách nhiều khu bệnh với số bệnh nhân từ 60 đến 80 người, e-kip gần như luôn trong trạng thái sẵn sàng cấp cứu. Là bác sĩ nữ, áp lực nghề nghiệp càng lớn, song gia đình luôn là điểm tựa vững chắc. Ban đầu, gia đình từng mong bác sĩ lựa chọn công việc nhẹ nhàng hơn. Tuy nhiên, khi thấy niềm đam mê và sự tận tâm, mọi người luôn ủng hộ.

Theo bác sĩ Huân, đại dịch COVID-19 cũng tạo bước ngoặt lớn cho chuyên ngành hồi sức truyền nhiễm. Trang thiết bị, kỹ thuật hiện đại được đầu tư đồng bộ, góp phần nâng cao chất lượng điều trị. Bác sĩ lựa chọn gắn bó với bệnh viện công vì môi trường này giúp tiếp cận đa dạng ca bệnh, từ nhẹ đến đặc biệt nặng. Trong hồi sức, người bệnh thường không thể giao tiếp, mọi thông tin chủ yếu thể hiện qua các chỉ số sinh tồn. Điều này đòi hỏi bác sĩ phải quan sát tỉ mỉ, suy nghĩ tổng quát và đưa ra quyết định nhanh chóng. Chính những thử thách đó khiến bác sĩ không ngừng học hỏi.

Điều bác sĩ Huân mong muốn là có thêm cơ hội đào tạo chuyên sâu, được bảo đảm đầy đủ trang thiết bị, vật tư, đồng thời có chế độ đãi ngộ phù hợp với đặc thù ngành truyền nhiễm, lĩnh vực tiềm ẩn nhiều nguy cơ nghề nghiệp. Với bác sĩ, mỗi sự ghi nhận, dù nhỏ, đều tiếp thêm động lực. Nhưng phần thưởng lớn nhất vẫn là nhìn thấy bệnh nhân hồi phục và trở về với gia đình.

Thạc sĩ, bác sĩ Phạm Văn Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực cho biết, bác sĩ Huân là một trong những gương mặt tiêu biểu cho tinh thần dấn thân của thế hệ bác sĩ trẻ sau đại dịch. Từ một người nhạy cảm, dễ xúc động, qua quá trình rèn luyện, bác sĩ đã trở nên vững vàng, tự tin, biết kiểm soát cảm xúc trước áp lực. Điểm nổi bật của bác sĩ Huân là tinh thần cầu thị, không ngại khó, chủ động tham gia các ca nặng. Trong đại dịch, bác sĩ xung phong làm việc tuyến đầu, trực tiếp chăm sóc nhiều bệnh nhân nguy kịch.

Song hành cùng bác sĩ là đội ngũ điều dưỡng những người ở bên bệnh nhân nhiều nhất. Thạc sĩ, điều dưỡng trưởng Nguyễn Thị Thu Hà, Trung tâm Hồi sức tích cực của Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, người có gần 20 năm gắn bó với bệnh viện, chia sẻ điều dưỡng không chỉ thực hiện y lệnh mà còn là cầu nối giữa bác sĩ và người bệnh. Chị đã trải qua nhiều đợt dịch lớn như tả, sởi, sốt xuất huyết, COVID-19, từng đối diện nguy cơ phơi nhiễm. Có giai đoạn, gia đình phải giấu công việc vì lo bị kỳ thị. Tuy nhiên, theo thời gian, xã hội đã thay đổi nhận thức, nhân viên y tế ngày càng được trân trọng hơn.

Hiện nay, chị quản lý nhiều nhân viên, đảm bảo công tác chăm sóc, kiểm soát nhiễm khuẩn và đào tạo. Áp lực công việc lớn, nhiều người phải trực lễ, Tết. Có những điều dưỡng đón giao thừa tại bệnh viện, chỉ kịp gọi điện về nhà chúc Tết. "Tôi cũng như các điều dưỡng đều chung suy nghĩ, khi một bệnh nhân nặng được ra viện an toàn, mọi vất vả, khó khăn đều xứng đáng", chị Thu Hà trải lòng.