Nữ bệnh nhân trẻ bị liệt tay, méo mặt trái được hồi phục ngoạn mục
Bác sĩ phẫu thuật cho người bệnh
Nữ bệnh nhân 20 tuổi bị liệt do mắc bệnh Moyamoya - bệnh lý tắc nghẽn mạch máu não bẩm sinh, hồi phục ngoạn mục chỉ sau 24 giờ khi được các bác sĩ phẫu thuật bắc cầu động mạch não.
Cách đây khoảng 2 năm, chị T.N.P.L (20 tuổi, ngụ Cần Thơ) thường xuyên lên cơn đau đầu kéo dài 15 ngày/tháng. Tại bệnh viện địa phương, bệnh nhân được chẩn đoán sốt xuất huyết, 5 ngày sau bắt đầu bị méo miệng và liệt nửa người trái. Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) cho thấy bệnh nhân mắc bệnh Moyamoya và được khuyên chuyển viện để điều trị chuyên sâu.
"2 năm nay bệnh nhân thường xuyên lên cơn đau đầu và choáng. Dù đã đi khám và điều trị nhiều nơi nhưng thường nhầm, tưởng triệu chứng do bệnh basedow (bệnh nội tiết, cường giáp) đang điều trị gây ra, không phát hiện được nguyên nhân từ bệnh lý tắc nghẽn mạch máu não", người thân bệnh nhân cho biết.
Bệnh nhân được chuyển đến bệnh viện Chợ Rẫy (TPHCM) trong tình trạng tỉnh táo nhưng đau đầu nhiều, liệt mặt trái, yếu chân trái, liệt hoàn toàn tay trái. Tại khoa Ngoại thần kinh, kết quả chụp MRI tưới máu não và chụp mạch máu số hóa xóa nền (DSA) động mạch não ghi nhận dấu hiệu của Moyamoya - bệnh lý tắc nghẽn mạch máu não bẩm sinh.
Ê-kíp bác sĩ phẫu thuật cho người bệnh
Sau khi tiến hành hội chẩn và đánh giá tình trạng thực tiễn của bệnh nhân, ê-kíp điều trị đã quyết định thực hiện phẫu thuật bắc cầu động mạch não trong và ngoài sọ. Tuy nhiên, điểm đặc biệt trong trường hợp này là ê-kíp đã sử dụng kính vi phẫu có tích hợp chức năng huỳnh quang mạch - 1 trong những công nghệ hiện đại bật nhất trong phẫu thuật thần kinh được Bệnh viện tiên phong trên cả nước đưa vào ứng dụng từ giữa năm 2025.
Sau phẫu thuật, bệnh nhân bắt đầu tự cử động được tay trái (tay bị liệt). Một ngày sau mổ, tay trái hồi phục sức cơ gốc chi gần như bình thường, tình trạng liệt mặt trái được cải thiện hơn, sức khỏe bệnh nhân ổn định và được xuất viện 1 tuần sau đó.
Theo TS.BS Trần Huy Hoàn Bảo, Trưởng khoa Ngoại thần kinh - Bệnh viện Chợ Rẫy, phẫu thuật bắc cầu động mạch não trong - ngoài sọ hiện được xem là phương pháp điều trị nền tảng nhằm tái lập lưu lượng tưới máu não, cải thiện triệu chứng thần kinh và giảm nguy cơ đột quỵ thứ phát ở bệnh nhân Moyamoya có triệu chứng.
Bệnh nhân hồi phục nhanh chóng sau phẫu thuật
Trong 18 năm triển khai thường quy kỹ thuật này, khoa Ngoại Thần kinh Bệnh viện Chợ Rẫy đã điều trị cho hơn 600 trường hợp Moyamoya, trở thành nơi có số lượng ca phẫu thuật lớn nhất cả nước đối với bệnh lý phức tạp này.
Theo khuyến cáo mới nhất của Hội Đột quỵ châu Âu, các dấu hiệu nhận biết bệnh nhân mắc bệnh Moyamoya gồm: đau đầu mãn tính; cơn thoáng thiếu máu não ( yếu, tê liệt, nói khó, tê bì tay chân/mặt); đột quỵ ở người trẻ.
Bác sĩ khuyến cáo, khi có một trong các triệu chứng nói trên, bệnh nhân cần đến bệnh viện để được thăm khám chuyên khoa, dự phòng các nguy cơ đột quỵ và điều trị kịp thời.
Moyamoya là một dạng bệnh mạch máu não tiến triển đặc trưng bởi tình trạng hẹp hoặc tắc dần đoạn tận của động mạch cảnh trong và các nhánh lớn trong sọ, kèm theo sự hình thành hệ tuần hoàn bàng hệ bất thường. Diễn tiến tự nhiên của bệnh tiềm ẩn nguy cơ cao xảy ra đột quỵ thiếu máu não hoặc xuất huyết não tái phát, đặc biệt ở nhóm bệnh nhân trẻ tuổi. Trong thực hành lâm sàng, việc chẩn đoán thường gặp khó khăn do biểu hiện lâm sàng đa dạng, dễ nhầm lẫn với các bệnh lý thần kinh – nội khoa khác, trong khi chiến lược điều trị tối ưu đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chẩn đoán hình ảnh mạch máu não chuyên sâu và kỹ thuật vi phẫu tái thông mạch máu.
Bên cạnh đó, y văn ghi nhận tỷ lệ đột quỵ thiếu máu não ở bệnh nhân bị Moyamoya có triệu chứng là 17-33% trong 5 năm. Tỷ lệ đột quỵ thứ phát trong 5 năm là 65% ( đối với bệnh Moyamoya 1 bên) và 82% (đối với bệnh Moyamoya 2 bên).
