Nữ nhà văn công an say mê viết về tình yêu, gia đình

Viết về những điều quen thuộc quanh mình

+ Thưa nhà văn Phương Nhung, chị đã bắt đầu việc viết văn thế nào? Chị còn nhớ những kỷ niệm ngày đầu tiên đến với văn chương?

Tôi yêu thích văn chương từ nhỏ, hình như cũng có chút chút năng khiếu nên tôi luôn nổi trội hơn về môn Văn, cô Thúy Hiền, giáo viên chủ nhiệm cấp 3 của tôi ở trường THPT Lương Ngọc Quyến (Thái Nguyên) dạy Văn rất hay. Cô cũng có đôi chút kỳ vọng về tôi, đã gieo cho tôi sự tự tin và điều đó giục giã tôi viết. Lúc đầu tôi viết tay gửi thư qua bưu điện bằng các bút danh ngẫu hứng. Đến khi được chọn in trên các báo lớn thời điểm năm 1999-2000, mọi người biết đến tôi nhiều hơn. Tôi cũng may mắn được chứng kiến thời nở rộ đầy hương sắc của báo in, đến giờ tôi vẫn chưa quên, thậm chí vẫn say mê mùi giấy mới. Cũng từ đó, văn chương đến với tôi theo một lẽ tự nhiên. Tôi viết từ những cảm xúc và sự rung động từ trái tim, từ sự thành thật của mình.

+ Tập truyện ngắn "Khoảng riêng em" với 19 truyện ngắn mới xuất bản của chị được nhiều người đón nhận bởi những trang văn đầy dự cảm, khao khát những yêu thương và đầy hoài cảm trước cuộc đời. Chị có thể chia sẻ đôi điều về tập sách này và cảm hứng sáng tác của chị?

"Khoảng riêng em" là tập truyện ngắn mà tôi tập hợp lại từ những truyện ngắn in rải rác trên các báo Văn nghệ Công an, Tiền Phong, Người Hà Nội, Doanh nhân Sài Gòn cuối tuần, báo Bắc Giang… như một cách lưu giữ cho riêng mình. Cũng như 2 cuốn trước đây, tôi in khá lặng lẽ, không ra mắt sách.

3 cuốn sách đã xuất bản của Đoàn Thị Phương Nhung

Sự thật là các truyện ngắn tôi chủ yếu viết theo tiêu chí của tờ báo đó, cho nên tôi thường viết rất nhanh, đảm bảo đủ chữ cho đỡ mất công biên tập cắt xén. Tuy nhiên, khi viết tôi thường để cảm xúc thật đầy, vừa đủ để tôi nắm bắt được, chạm được cảm xúc. Ở đó tôi thấy nỗi đau, sự cô đơn, mất mát hay niềm vui sướng, hạnh phúc vỡ òa… Tôi coi đó như khoảnh khắc thôi nhưng vô cùng quan trọng. Tôi ngồi trước bàn và nghiêm túc viết, thả lỏng tâm trí, chìm sâu vào thân phận của nhân vật, hình dung mình là họ để không né tránh mà đối diện với thực tại, để lý giải trạng thái, cảm xúc, tình huống...

Có lẽ vì vậy mà đôi khi tôi bị ôm đồm chi tiết, vì truyện ngắn có đặc thù riêng là sự hấp dẫn của chi tiết. Cuộc sống quá ư phong phú, nhiều vốn sống để tôi chiêm nghiệm, đôi khi có nguyên mẫu nhưng tôi đã nhìn nó qua lăng kính của mình, đủ yêu thương để lượng thứ, đủ tỉnh táo để quên đi, chỉ còn đọng lại những gì thiết tha nhất cho những con chữ, tôi thường đẩy lên để biểu đạt ý đồ của tôi. Nhiều truyện ngắn của tôi không có cốt truyện, lý do là tôi không có ý định giải thích ngọn ngành mà muốn độc giả đồng hành cùng cảm xúc với mình.

Tìm sự lấp lánh rất nữ tính trong tâm hồn nguyên mẫu

+ Tôi nhận thấy rằng, trong gia tài khoảng 200 truyện ngắn của chị, hình tượng người phụ nữ luôn hiện lên đầy sự yếu đuối, hy sinh và những chuyện tình yêu đầy say đắm, lãng mạn… Có phải những câu chuyện đó được lấy từ nguyên mẫu đời sống?

Nguyên mẫu nhân vật nữ đôi khi từ những người tôi đã gặp, tôi thường tìm ở họ sự lấp lánh rất nữ tính trong tâm hồn họ. Một cô gái có thể chia tay người yêu vì cô cho rằng anh ta chưa tử tế, chưa thành thật với bản thân mặc dù anh ta rất yêu cô (truyện Dành cả thanh xuân để yêu mùa thu). Hay một cô gái bị tình nhân của chồng gặp mặt nhưng vẫn rất bình tĩnh lắng nghe và quan sát, sau đó cho anh chồng lựa chọn bằng cách cô mua một gói du lịch cao cấp chỉ để níu kéo, để rồi trong chuyến đi họ như hai người xa lạ và cô chấp nhận tha thứ dù cô trả giá bằng nỗi cô đơn (truyện Mảnh vỡ cuối cùng)...

Đôi khi tôi cứ đặt câu hỏi tình yêu sinh ra để làm con người hạnh phúc hay đau khổ. Tôi lại nghĩ, nếu là tình yêu đúng nghĩa thì dù họ không còn ở bên nhau cũng sẽ luôn nghĩ tốt đẹp về nhau, nâng niu cảm xúc tinh tế nhất về nhau chứ không phải sự hận thù, thậm chí là sự trả thù hèn hạ hoặc tàn nhẫn. Tôi sợ những thứ biến thái, những thứ xô lệch về tình cảm, những thứ đánh tráo khái niệm kiểu nhân danh tình yêu. Cho nên, dù là truyện hôn nhân gia đình hay tình yêu lứa đôi đối với tôi nó luôn nhiệt thành và trân quý.

+ Tôi nhận thấy rằng, an ninh trật tự là một đề tài mang tính khu biệt, luôn mang đến những xúc cảm mãnh liệt cho bản thân chị khi cầm bút, nhất là khi viết về hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân. Tuy nhiên, là một người trong lực lượng công an, nhưng những câu chuyện đời sống của chị luôn mượt mà, thậm chí lãng mạn, chứ không có sự khô cứng của hình sự hay án từ đầy sự ghê rợn… Phải chăng hình ảnh nữ nhà văn nữ tính, dịu dàng vẫn luôn là hình ảnh để chị hướng tới?

Không phải tôi muốn theo đuổi hình ảnh nhà văn nữ dịu dàng, chắc tôi được mọi người ưu ái gọi như vậy thôi. Thật ra, tôi biết ơn cuộc đời đã cho tôi gặp nhiều điều may mắn, tôi biết ơn ngành công an cho tôi nhiều trải nghiệm thú vị, gặp những con người thật sự dám cống hiến và dấn thân, tận tụy phục vụ nhân dân. Kể cả những cuốn sách đầu tiên tôi cũng được NXB Công an in và giới thiệu, rồi nhiều giải thưởng báo chí cùng đồng nghiệp nữa... Tôi còn phải dụng công nhiều hơn về đề tài an ninh trật tự và bình yên cuộc sống, chắc chắn là như vậy. Và cho dù ở vai trò nào thì tôi tin chắc mình vẫn sẽ luôn gắn bó với văn chương và các mảng đề tài tôi theo đuổi, dù tôi luôn biết rằng thành công trong lĩnh vực này không hề dễ dàng... Công việc tuy hơi bận rộn nhưng chưa khi nào tôi sao nhãng niềm say mê sáng tác văn học, say một thế giới xoay quanh tình yêu, hôn nhân và gia đình.

+ Chị có thể chia sẻ những câu chuyện văn chương và cuộc đời mà chị muốn gửi gắm trong thời gian tới?

Mỗi khi xuất hiện ở đâu đó có người nhận ra mình và nói "Phương Nhung, cây truyện ngắn đây rồi" tôi cảm thấy rất vui. Đôi khi những điều nho nhỏ ấy khiến tôi thấy ấm áp, như thể thôi thúc mình tiếp tục viết. Năm 2026, tôi dự kiến in một tập sách nữa, xin phép được bí mật nội dung. Tôi dự định với cuốn sách mới này sẽ làm gì đó tương tự ra mắt, cũng là cái cớ gặp gỡ bạn bè luôn.

Tôi luôn trân trọng những tình cảm yêu mến của độc giả dành cho mình suốt nhiều năm qua và ước mong lại được độc giả yêu thương và đón nhận tôi trong tập sách tiếp theo của mình.

+ Xin cảm ơn chị!