Ốc ngâm hóa chất, thuốc nha khoa chứa thạch tín: Coi thường tính mạng cộng đồng một cách nghiêm trọng

Khi lợi nhuận đứng trên sự an toàn của con người

Kết quả giám định của Phân viện Khoa học hình sự cho thấy các mẫu thuốc diệt tủy nha khoa chứa Arsenic trioxide - một chất cực độc, có khả năng gây ung thư và tử vong nếu sử dụng sai liều hoặc không được kiểm soát nghiêm ngặt.

Dù biết rõ tính chất nguy hiểm và việc kinh doanh trái phép là bị cấm, các đối tượng vẫn sản xuất, tiêu thụ hơn 3.000 hộp sản phẩm, thu về hơn 1,2 tỷ đồng, với số tiền thu lợi bất chính ước tính hàng trăm triệu đồng.

Khi một hóa chất độc hại có thể được đưa trực tiếp vào khoang miệng, vào cơ thể người bệnh, thì đó là sự đe dọa trực tiếp đến tính mạng con người. Hậu quả không thể thống kê được là những rủi ro tiềm ẩn với sức khỏe người dùng.

Trước đó, vụ hơn 3.000 tấn thịt ốc bươu ngâm Natri Silicate - hay còn gọi là "thủy tinh lỏng" tại TPHCM - còn cho thấy mức độ nghiêm trọng và tính hệ thống của hành vi vi phạm. Đây là hóa chất công nghiệp dùng trong xây dựng, sản xuất gạch, xi măng, tuyệt đối bị cấm trong chế biến thực phẩm. Với tính kiềm mạnh, Natri Silicate có thể gây tổn thương hệ tiêu hóa, kích ứng da, mắt và tiềm ẩn nguy cơ lâu dài đối với sức khỏe con người.

Điều đáng nói là những hành vi này không diễn ra trong ngày một ngày hai. Theo điều tra, từ năm 2021 đến khi bị phát hiện, khoảng 500 tấn hóa chất đã được sử dụng để xử lý hơn 3.000 tấn thịt ốc bươu, phân phối rộng rãi ra thị trường. Điều đó đồng nghĩa với việc không ai có thể biết chính xác đã có bao nhiêu bữa ăn bị nhiễm độc, bao nhiêu người đã và đang chịu ảnh hưởng sức khỏe mà không hề hay biết.

Kinh doanh sản phẩm không an toàn - tội ác đối với xã hội

Khi một cá nhân hoặc tổ chức sẵn sàng đánh đổi sự an toàn của cộng đồng để thu lợi cá nhân, đó không còn là câu chuyện đạo đức kinh doanh, mà là vấn đề đạo đức xã hội. Hành vi của các đối tượng trong những vụ việc này cho thấy sự vô cảm trước sức khỏe đồng bào mình, sự coi thường pháp luật một cách trắng trợn.

Đáng lo ngại hơn, các hành vi này tồn tại suốt nhiều năm mà không bị phát hiện, cho thấy những lỗ hổng nghiêm trọng trong công tác quản lý an toàn thực phẩm, quản lý hóa chất và giám sát thị trường.

Trong khoảng thời gian dài đó, đã có bao nhiêu người mắc bệnh tiêu hóa, bao nhiêu ca ung thư phải điều trị mà không ai có thể khẳng định liệu có liên quan đến những thực phẩm độc hại này hay không? Nếu không có sự vào cuộc quyết liệt của cơ quan Cảnh sát điều tra, những tội ác này sẽ còn kéo dài đến bao giờ?

Từ những vụ việc trên, một vấn đề lớn cần được nhìn thẳng là hiệu quả răn đe của các chế tài hiện hành. Thực tế cho thấy, trong nhiều trường hợp, lợi nhuận thu được từ hành vi vi phạm lớn hơn rất nhiều so với mức xử phạt. Khi "bài toán lợi ích - rủi ro" nghiêng về phía có lợi cho kẻ vi phạm, thì những hành vi coi thường sức khỏe cộng đồng sẽ còn tái diễn.

Với các vụ việc có quy mô lớn, kéo dài nhiều năm, gây nguy cơ nghiêm trọng cho xã hội, việc chỉ xử lý ở mức vi phạm an toàn thực phẩm thông thường là chưa đủ. Thậm chí, cần áp dụng các chế tài ở mức cao nhất của khung hình phạt, tịch thu toàn bộ tài sản thu lợi bất chính, cấm vĩnh viễn cá nhân, tổ chức vi phạm tham gia các hoạt động sản xuất, kinh doanh liên quan đến thực phẩm, dược phẩm.

Công tác kiểm tra, giám sát cần được thực hiện thường xuyên, chặt chẽ, không để các cơ sở sản xuất "chui", không biển hiệu, hoạt động trong thời gian dài mà không bị phát hiện. Việc quản lý hóa chất công nghiệp cũng cần được siết chặt, tránh tình trạng mua bán tràn lan, sử dụng sai mục đích.

Đồng thời, không thể bỏ qua trách nhiệm của những cá nhân, tổ chức tiếp tay trong các khâu cung ứng, tiêu thụ, mua bán hóa chất trái phép. Nếu không xử lý tận gốc cả đường dây, sẽ khó tránh được nguy cơ tái diễn.

Không thỏa hiệp với những hành vi đe dọa sức khỏe cộng đồng

Tại nhiều quốc gia châu Á, an toàn thực phẩm được coi là trụ cột của an ninh y tế quốc gia. Hàn Quốc áp dụng mô hình quản lý tập trung, truy xuất nguồn gốc điện tử và chế tài rất nghiêm, sẵn sàng đóng cửa vĩnh viễn cơ sở vi phạm.

Trung Quốc sau nhiều bài học đắt giá đã sửa luật theo hướng tăng hình phạt gấp nhiều lần giá trị hàng hóa vi phạm, thậm chí cấm hoạt động suốt đời. Nhật Bản ngoài tiêu chuẩn cao, còn có áp lực xã hội mạnh mẽ, nơi gian lận thực phẩm bị coi là đánh mất danh dự.

Các quốc gia này đều không thỏa hiệp với những hành vi đe dọa sức khỏe cộng đồng, tuân thủ nguyên tắc: Phòng ngừa từ đầu, kiểm soát nguồn, minh bạch và xử phạt đủ mạnh.

Bảo vệ an toàn thực phẩm là bảo vệ quyền được sống an toàn của người dân. Pháp luật chỉ thực sự có ý nghĩa khi đủ nghiêm và được thực thi quyết liệt. Chỉ khi những kẻ coi thường sinh mạng cộng đồng phải trả giá đắt, xã hội mới có thể ngăn chặn hiệu quả những tội ác đang âm thầm diễn ra mỗi ngày.

Những vụ việc vừa qua cần được coi là hồi chuông cảnh tỉnh mạnh mẽ, không chỉ với những người kinh doanh bất chấp đạo đức, mà cả cho hệ thống quản lý. Không thể để hàng nghìn tấn thực phẩm độc hại hay hóa chất nguy hiểm tồn tại nhiều năm rồi mới phát hiện. Xử lý nghiêm minh là biện pháp cần thiết để bảo vệ xã hội và ngăn chặn những thảm họa sức khỏe có thể xảy ra cho người dân.