Ôm di ảnh phục dựng của chồng sau gần 60 năm, vợ liệt sĩ bật khóc

Ngày 23/7, tại phường Hoà Hưng, Hội LHPN TPHCM phối hợp cùng Bộ Tư lệnh TPHCM long trọng tổ chức chương trình họp mặt Mẹ Việt Nam anh hùng, vợ liệt sĩ, vợ thương binh nặng, đặc biệt nặng với chủ đề "Tri ân người giữ lửa", nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026).

Khoảnh khắc xúc động nhất của chương trình là lễ trao tặng 51 di ảnh liệt sĩ được phục dựng, tặng cho thân nhân, các gia đình liệt sĩ. Khi những bức ảnh được trao tận tay người thân, không khí hội trường như lắng lại. Nhiều người bà, người dì, nhiều cô nghẹn ngào ôm chặt di ảnh của người thân và giàn giụa nước mắt.

"Chúng tôi chưa kịp có con"

Nhận bức di ảnh của chồng vừa được phục dựng, bà Đỗ Thị Ân (83 tuổi, phường Đông Hưng Thuận, TPHCM), vợ liệt sĩ Lương Đình Canh hy sinh năm 1968, bùi ngùi nói: "Suốt nhiều năm qua, tôi luôn mang trong lòng những nỗi niềm, mong mỏi khó có thể diễn tả thành lời. Được nhìn lại hình ảnh người chồng đã hy sinh cách đây gần 60 năm là niềm an ủi lớn lao. Anh ấy thời trẻ đẹp trai lắm, như trong bức ảnh này vậy".

 Video: Bà Đỗ Thị Ân (83 tuổi), vợ liệt sĩ Lương Đình Canh chia sẻ cảm xúc sau khi nhận di ảnh của chồng được phục dựng lại

Bà Ân bồi hồi nhớ lại: "Trong thư, anh kể với tôi về một cô gái lái đò trên sông Nhật Lệ. Khi cô hỏi anh đã có gia đình chưa, anh trả lời mình đã có vợ ở quê nhà. Anh gửi thư về dặn nếu sinh con trai thì đặt tên Lương Đình Chiến, nghĩa là mong chiến tranh mau kết thúc, sinh con gái thì đặt Lương Thị Cẩm Thơ vì anh ấy hay ngâm thơ. Mà có con đâu… không có con".

Theo bà Ân, trong thời gian tham gia chiến đấu, liệt sĩ Lương Đình Canh thường xuyên gửi thư về cho gia đình. Tuy nhiên, do đơn vị liên tục đổi chỗ, nên bà không thể gửi thư hồi âm cho chồng. Lá thư cuối cùng bà nhận được được gửi từ khu vực sông Nhật Lệ. Sau đó, đến năm 1968, gia đình nhận giấy báo tử, báo tin ông đã hy sinh.

Cơ quan, đoàn thể, chính quyền và gia đình hai bên nhiều lần động viên bà đi thêm bước nữa. Sau này, bà lập gia đình với chồng mới cũng từng là bộ đội và có với nhau 2 người con.

"Từ khi anh ấy hy sinh đến giờ, hôm nay tôi mới có dịp đứng ở đây để tâm sự, thỏa lòng mong ước của một người vợ liệt sĩ. Năm nay tôi đã 83 tuổi, tôi đã thấy toại nguyện. Tôi rất biết ơn Đảng, Nhà nước và chính quyền địa phương luôn quan tâm, chăm lo cả về vật chất lẫn tinh thần cho gia đình chính sách, gia đình liệt sĩ. Mới đây, ngày 17/7, Đoàn Thanh niên phường Đông Hưng Thuận còn tổ chức một bữa cơm tri ân tại gia đình để tưởng nhớ chồng tôi. Sự quan tâm đó khiến tôi rất xúc động và cảm thấy được sẻ chia", bà Ân nói.

Chưa tìm thấy hài cốt của chồng

Cùng chung cảm xúc nghẹn ngào như bà Ân, nhiều thân nhân khác cũng bày tỏ niềm xúc động khi được nhận lại những bức ảnh chân dung đã được phục dựng từ những tấm ảnh cũ, mờ nhòe theo thời gian.

Như cô Nguyễn Thị Thuận hiện sinh sống tại phường Phú Thạnh, TPHCM. Chồng cô là liệt sĩ Hoàng Văn Khế, nhập ngũ năm 1970 và hy sinh năm 1974.

Nhắc về chồng, cô Thuận vẫn không giấu được xúc động. "Ngày ông lên đường ra trận cũng là lần cuối cùng hai vợ chồng gặp mặt. Đi là đi luôn, từ ngày đó không còn gặp lại nữa", cô nghẹn ngào kể.

Khi ấy, con gái lớn của cô mới 2 tuổi, còn người con trai vẫn đang trong bụng mẹ. Sau ngày chồng hy sinh, cô quyết định ở vậy, một mình tần tảo nuôi con khôn lớn đến hôm nay. Nhắc lại những năm tháng ấy, cô chỉ nói ngắn gọn: "Khổ lắm, nhưng rồi cũng cố gắng nuôi các con trưởng thành".

Điều khiến cô đau đáu suốt nhiều năm qua là đến nay gia đình vẫn chưa tìm được hài cốt của liệt sĩ Hoàng Văn Khế. Cô từng lặn lội sang tận chiến trường Campuchia để tìm kiếm nhưng không có kết quả. Theo những thông tin mà gia đình nhận được, khu vực chiến trường năm xưa đã bị tàn phá nặng nề nên việc xác định nơi an nghỉ của các liệt sĩ vô cùng khó khăn.

Nhìn lại bức chân dung được phục dựng vừa nhận được, cô kể: Hai người quen nhau khi ông Khế là bộ đội pháo binh, được cử về huấn luyện dân quân tại địa phương nơi cô làm việc. Tình yêu nảy nở từ những lần gặp gỡ giản dị ấy. Hai người kết hôn năm 1964.

"Ngày ấy nhiều người trong đơn vị từng phản đối chuyện cưới xin vì cho rằng tôi không xinh đẹp. Thế nhưng ông Khế vẫn kiên quyết bảo vệ tình yêu của mình. Chồng tôi từng dí dỏm nói "Lấy vợ xấu mới là vợ mình". Hơn 60 năm đã trôi qua, câu nói dí dỏm nhưng chân thành ấy vẫn khiến cô xúc động mỗi khi nhắc lại.

Đằng sau mỗi bức ảnh được phục dựng là một câu chuyện, một ký ức và một hành trình chờ đợi, tưởng nhớ chưa bao giờ nguôi trong trái tim của những người mẹ, người vợ, người con và các thế hệ thân nhân liệt sĩ.