Phát động chương trình "lá chắn số" bảo vệ trẻ em trên không gian mạng

Lễ phát động diễn ra tại Trường Tiểu học Vinschool The Harmony (Hà Nội), với sự tham dự của lãnh đạo Đảng, Nhà nước; đại diện nhiều bộ, ban, ngành Trung ương và địa phương, các tổ chức quốc tế, doanh nghiệp công nghệ. Đặc biệt, bên cạnh khoảng 600 đại biểu tham dự trực tiếp tại Hà Nội, sự kiện còn kết nối trực tuyến tới 34 điểm cầu trên toàn quốc với gần 10.000 cán bộ, giáo viên, phụ huynh và học sinh theo dõi.

Chương trình được triển khai nhằm hiện thực hóa Quyết định số 468/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chương trình "Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026-2030". Đây cũng được xem là bước tiếp nối của giai đoạn 2021-2025 theo Quyết định số 830/QĐ-TTg trước đó.

Phát biểu tại lễ phát động, Bí thư TƯ Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà cho rằng trẻ em hiện nay đang lớn lên trong một thế giới rất khác, nơi internet trở thành một phần không thể tách rời trong học tập, vui chơi và kết nối xã hội. Tuy nhiên, song hành với những cơ hội đó là hàng loạt nguy cơ hiện hữu như nội dung độc hại, bắt nạt trực tuyến, lừa đảo, xâm hại dữ liệu cá nhân hay các hành vi xâm hại trẻ em trên môi trường mạng.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đánh giá, công tác bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng thời gian qua đã đạt nhiều kết quả tích cực. Nhiều bộ, ngành, địa phương đã chú trọng xây dựng hành lang pháp lý, triển khai các chiến dịch truyền thông, giáo dục kỹ năng số và từng bước nâng cao nhận thức xã hội về bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. Tuy nhiên, các hành vi xâm hại trẻ em trên internet đang ngày càng tinh vi, phức tạp và có tính xuyên biên giới. Trong khi đó, kỹ năng số và khả năng đồng hành của một bộ phận phụ huynh, giáo viên vẫn còn hạn chế. Điều này đòi hỏi các giải pháp phải được triển khai đồng bộ, quyết liệt và chủ động hơn.

Phó Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, địa phương tiếp tục quán triệt sâu sắc chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em; đồng thời tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, hoàn thiện cơ chế, thể chế để nâng cao hiệu quả bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. Trong đó, yêu cầu đặt ra là phải chủ động hơn trong cảnh báo sớm, phòng ngừa sớm, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi xâm hại trẻ em trên không gian mạng. Bên cạnh đó, cần thúc đẩy xây dựng các sản phẩm văn hóa, hoạt động vui chơi, giải trí lành mạnh nhằm bồi dưỡng tâm hồn và nhân cách cho trẻ em trong môi trường số.

Đối với nhà trường, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đề nghị không chỉ truyền đạt tri thức mà còn cần giúp học sinh hình thành kỹ năng số, khả năng tự bảo vệ mình và văn hóa ứng xử văn minh trên không gian mạng. Đối với doanh nghiệp công nghệ, nền tảng mạng xã hội và doanh nghiệp viễn thông, Chính phủ đề nghị tiếp tục phát huy trách nhiệm xã hội và trách nhiệm đạo đức, cùng chung tay xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh và thân thiện hơn với trẻ em.

Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh vai trò đặc biệt của gia đình trong việc đồng hành cùng trẻ em. "Không công nghệ nào có thể thay thế sự quan tâm của cha mẹ, không 'lá chắn' nào vững chắc hơn sự đồng hành sâu sắc của gia đình đối với trẻ em... Dù ở ngoài đời thực hay trên không gian số, các cháu đều phải được sống an toàn, được yêu thương và được tạo điều kiện phát triển toàn diện trong một môi trường văn hóa lành mạnh, nhân văn và hạnh phúc", Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh.

Theo nội dung được công bố tại lễ phát động, chương trình giai đoạn 2026-2030 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong chiến lược bảo vệ trẻ em trên không gian mạng của Việt Nam. Nếu trước đây trọng tâm chủ yếu là xử lý vụ việc thì giai đoạn mới chuyển mạnh sang phương thức chủ động phòng ngừa và ngăn chặn rủi ro từ sớm, từ xa.

Theo đó, chương trình được xây dựng trên 5 trụ cột, 4 quan điểm xuyên suốt cùng 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Cụ thể, chương trình đặt mục tiêu đến năm 2030: phấn đấu 100% cơ sở giáo dục phổ thông triển khai giải pháp an ninh mạng hỗ trợ quản lý hoạt động và bảo vệ học sinh; 100% doanh nghiệp cung cấp dịch vụ truy nhập internet tại Việt Nam sẽ tích hợp giải pháp ngăn chặn thông tin độc hại ngay trên đường truyền mạng; 100% tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương triển khai các giải pháp công nghệ hỗ trợ giáo dục kỹ năng số, tư vấn và hỗ trợ trẻ em trên môi trường mạng; Và bảo đảm 100% trẻ em là nạn nhân bị xâm hại trên môi trường mạng được hỗ trợ và can thiệp kịp thời khi có yêu cầu từ gia đình, người thân hoặc cộng đồng xã hội.

Theo Ban tổ chức, chương trình không chỉ dừng ở các cam kết chiến lược mà hướng tới xây dựng một "lá chắn liên hoàn, đa tầng" cho trẻ em trên không gian mạng. Trong đó bao gồm việc siết chặt kỷ cương pháp lý, nâng cao trách nhiệm doanh nghiệp công nghệ, phát triển hệ sinh thái nội dung số lành mạnh và mở rộng hợp tác quốc tế. Thông điệp xuyên suốt của chương trình là "Chung tay và Đồng hành", hướng tới xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh, nhân văn để trẻ em Việt Nam có thể phát triển toàn diện và trở thành những công dân số tự tin, bản lĩnh trong kỷ nguyên mới.