Phát động phong trào thi đua "Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp"

Với vai trò là tổ chức liên minh chính trị, liên hiệp tự nguyện của tổ chức chính trị, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội và các cá nhân tiêu biểu trong các giai cấp, tầng lớp xã hội, dân tộc, tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam có hệ thống tổ chức đồng bộ từ Trung ương đến cơ sở, có mạng lưới rộng khắp đến từng khu dân cư thông qua Ban Công tác Mặt trận và các chi đoàn, chi hội của các đoàn thể. 

Thực tế thời gian qua, hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên đã triển khai nhiều phong trào thi đua, cuộc vận động, phát triển nhiều mô hình bảo vệ môi trường thiết thực, thu hút đông đảo đoàn viên, hội viên và Nhân dân tham gia. Trong các nhóm đối tượng như thanh niên, phụ nữ, công nhân, nông dân, người cao tuổi, học sinh, sinh viên… đều đã có những phong trào, mô hình, sáng kiến hiệu quả như: "Ngày Chủ nhật xanh", "Khu dân cư xanh - sạch - đẹp"; "Cơ quan, nơi làm việc xanh - sạch - đẹp", "Gia đình 5 không, 3 sạch", "Tuyến phố văn minh không rác", "Đường hoa, đường cây xanh", "Cánh đồng không rác thải", "Dòng sông không rác", "Trường học xanh - sạch - đẹp",… Tuy nhiên, các phong trào nêu trên vẫn còn thiếu tính liên kết, chưa bền vững, chưa trở thành hoạt động thường xuyên ổn định, chưa hình thành thói quen và nếp sống "xanh - sạch - đẹp" trong cộng đồng.

Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã đề ra mục tiêu phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân cho giai đoạn 2026 - 2030 từ 10%/năm trở lên, đồng thời bên cạnh đó cũng xác định rõ quan điểm gắn kết chặt chẽ, hài hòa giữa phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội và bảo vệ môi trường. 

Theo đó, việc Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phát động phong trào thi đua "Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp" là sự cụ thể hóa chủ trương của Đảng, Nghị quyết của Chính phủ, huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, xây dựng một Việt Nam xanh - sạch - đẹp, hướng tới cải thiện và nâng cao chất lượng toàn diện đời sống của nhân dân.

3 mục tiêu, yêu cầu của Đề án phát động phong trào thi đua "Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp" bao gồm:

- Tạo phong trào thi đua sâu rộng trong toàn quốc, huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị và các tầng lớp Nhân dân, các cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân chung tay bảo vệ môi trường; hình thành nếp sống văn minh, thân thiện, xây dựng môi trường sống xanh - sạch - đẹp tại Việt Nam, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống Nhân dân và thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển bền vững đất nước.

- Việc triển khai phong trào thi đua phải thực hiện đồng bộ, thống nhất từ Trung ương đến cơ sở; đảm bảo sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của các cấp ủy Đảng, phối hợp chặt chẽ, hiệu quả của các cấp chính quyền, sự phân công, phối hợp giữa các tổ chức thành viên của Mặt trận. Nội dung thi đua phải rõ tiêu chí, gắn với từng hộ gia đình, khu dân cư, cơ quan, đơn vị, đối tượng, địa bàn; kết quả thi đua phải rõ mô hình, sản phẩm và phải được công nhận thông qua đánh giá, bình xét cụ thể.

- Việc triển khai phong trào thi đua phải bảo đảm thiết thực, hiệu quả, tránh hình thức; thực hiện tốt chế độ giao ban, kiểm tra, giám sát, sơ kết, tổng kết; chú trọng các hình thức biểu dương, khen thưởng kịp thời, tạo động lực thúc đẩy sự tham gia tự nguyện, tự giác của các tổ chức, cá nhân và các tầng lớp Nhân dân.

Lan tỏa rộng khắp các phong trào thi đua

Theo Đề án, để phong trào thi đua được triển khai ở tất cả các địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân, mỗi đối tượng đều gắn với nội dung thi đua cụ thể.

Một trong những nội dung trọng tâm của phong trào là xây dựng mô hình "Gia đình xanh - sạch - đẹp". Cụ thể, đề án đặt ra những tiêu chí rất cụ thể, gắn với đời sống thường nhật của mỗi người dân.

Đề án cũng nhấn mạnh việc xây dựng "Khu dân cư xanh - sạch - đẹp" với các tiêu chí như không có rác tồn đọng, không có bãi rác tự phát, giữ gìn cảnh quan xanh sạch đẹp và duy trì các tổ tự quản môi trường hoạt động thường xuyên.

Ở cấp xã, phường, phong trào được mở rộng với yêu cầu tổ chức thu gom, xử lý rác hiệu quả; làm sạch các tuyến đường, dòng sông, kênh mương; định kỳ ra quân vệ sinh môi trường.

Để các hoạt động bảo vệ môi trường đảm bảo tính liên kết, bền vững và hình thành được nếp sống xanh thường xuyên trong cộng đồng, Đề án yêu cầu việc triển khai phải có tiêu chí rõ ràng, có đánh giá cụ thể, tránh hình thức; đồng thời chú trọng công tác kiểm tra, giám sát và khen thưởng kịp thời. 

Bên cạnh đó, đề án còn đặt mục tiêu xây dựng các "Tổ giám sát môi trường cộng đồng" tại tất cả khu dân cư. Các tổ này sẽ theo dõi, phát hiện và phản ánh kịp thời những hành vi vi phạm môi trường tại địa phương. Đồng thời, việc ứng dụng công nghệ số trong tiếp nhận phản ánh của người dân, giám sát ô nhiễm thông qua hệ thống camera và các nền tảng số cũng được thực hiện để việc bảo vệ môi trường trở thành trách nhiệm chung của cả cộng đồng.

Phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể

Đề án xác định rõ vai trò nòng cốt của các tổ chức thành viên trong hệ thống Mặt trận. Mỗi tổ chức sẽ triển khai các hoạt động phù hợp với đặc thù đối tượng của mình để lan tỏa phong trào sâu rộng hơn. Trong đó:

- Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam chủ trì triển khai phong trào trong đoàn viên, công nhân, người lao động và tại các cơ quan, doanh nghiệp. Phát động phong trào xây dựng "Công sở xanh - sạch - đẹp", "Nơi làm việc không rác"; vận động đoàn viên công đoàn giảm sử dụng nhựa dùng một lần, tiết kiệm tài nguyên, năng lượng; phối hợp với doanh nghiệp triển khai các mô hình "Doanh nghiệp xanh", "Nhà máy xanh"; tổ chức các hoạt động bảo vệ môi trường tại nơi làm việc, khu công nghiệp; triển khai đồng loạt mô hình "Giờ làm thứ 9"…

- Hội Nông dân Việt Nam chủ trì triển khai các hoạt động bảo vệ môi trường trong hội viên và khu vực nông nghiệp, nông thôn; Tổ chức các mô hình "Cánh đồng xanh - sạch - không rác", "Khu sản xuất nông nghiệp sạch"; vận động nông dân thu gom, xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật đúng quy định; hướng dẫn hội viên áp dụng các biện pháp sản xuất nông nghiệp thân thiện với môi trường; tham gia bảo vệ nguồn nước, đất đai, hạn chế ô nhiễm trong sản xuất nông nghiệp.

- Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh chủ trì, tổ chức các hoạt động phong trào thanh niên tham gia bảo vệ môi trường, phát huy vai trò xung kích, tình nguyện của đoàn viên, thanh niên trong triển khai phong trào. Tổ chức, duy trì các hoạt động như "Chiến dịch hè xanh tình nguyện", "Ngày Chủ nhật xanh", "Ngày thứ bảy tình nguyện", các chiến dịch làm sạch môi trường; Triển khai mô hình "Trường học xanh - không rác", xây dựng lực lượng "đại sứ môi trường" trong học sinh, sinh viên; huy động đoàn viên, thanh niên tham gia các hoạt động thu gom rác thải tại khu dân cư, sông, hồ, kênh, mương; ứng dụng công nghệ số, mạng xã hội trong tuyên truyền, vận động giới trẻ thực hiện lối sống xanh.

- Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam chủ trì triển khai các hoạt động bảo vệ môi trường trong hệ thống tổ chức, vận động hội viên và phụ nữ và hộ gia đình thực hiện "Gia đình xanh - sạch - đẹp": triển khai các mô hình "Gia đình 5 không, 3 sạch", "Nhà sạch - ngõ đẹp", "Khu dân cư không rác thải nhựa"; vận động hội viên thực hiện phân loại rác thải tại nguồn, hạn chế sử dụng túi nilon và sản phẩm nhựa dùng một lần; Tổ chức các hoạt động truyền thông, hướng dẫn kỹ năng giữ gìn vệ sinh môi trường trong gia đình; phối hợp xây dựng các mô hình chợ dân sinh xanh, giảm thiểu rác thải nhựa.

- Hội Cựu chiến binh Việt Nam chủ trì triển khai các hoạt động bảo vệ môi trường trong hệ thống tổ chức, phát huy vai trò gương mẫu, nòng cốt trong công tác tuyên truyền, giám sát và bảo vệ môi trường tại cộng đồng. Chỉ đạo xây dựng và triển khai "Tổ giám sát môi trường cộng đồng" ở khu dân cư; làm đầu mối tập hợp, phản ánh các thông tin tố giác của nhân dân đối với các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường.

Các tổ chức thành viên khác của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam căn cứ chức năng, nhiệm vụ và phạm vi hoạt động, chủ động triển khai phong trào thi đua phù hợp với từng lĩnh vực, nhóm đối tượng của tổ chức mình.

Việc phân công rõ vai trò của từng tổ chức không chỉ giúp phong trào đi vào chiều sâu mà còn tạo nên sức lan tỏa mạnh mẽ từ nhiều nhóm đối tượng trong xã hội.

Trên cơ sở nội dung phong trào thi đua, Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam giúp Ban Chỉ đạo phong trào ở Trung ương ban hành bộ tiêu chí khung hướng dẫn trong toàn quốc; trên cơ sở bộ tiêu chí khung, Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các địa phương giúp Ban Chỉ đạo phong trào ban hành bộ tiêu chí cụ thể phù hợp với địa phương, đơn vị, bảo đảm việc đánh giá được thực hiện khách quan, minh bạch, phù hợp với từng địa bàn, đối tượng. Đồng thời đưa ra các hình thức khen thưởng và các giải pháp thực hiện phù hợp. 

Mời bạn xem theo dõi chi tiết nội dung Đề án Phát động phong trào thi đua "Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp" tại đây.