Phụ nữ trung niên cần chủ động chăm sóc sức khoẻ để nâng cao chất lượng sống

Ngày 23/10, Hội LHPN TPHCM phối hợp với Bệnh viện Hùng Vương tổ chức Diễn đàn "Tháng nghe phụ nữ nói" với chuyên đề "Khi nội tiết lên tiếng – Bí quyết sống khỏe, đẹp và hạnh phúc tuổi trung niên". Chương trình nhằm cung cấp kiến thức y khoa đáng tin cậy, nâng cao nhận thức và khuyến khích phụ nữ chủ động chăm sóc sức khỏe, hướng đến cuộc sống khỏe mạnh, tự tin và hạnh phúc.

Tại chương trình, các đại biểu, hội viên và phụ nữ được nghe báo cáo chuyên đề về những thay đổi nội tiết ở tuổi trung niên, đồng thời tham gia tọa đàm, giao lưu với các chuyên gia y tế.

Không nên xem nhẹ những thay đổi ở tuổi trung niên 

Tại diễn đàn, Thầy thuốc Ưu tú, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Hoàng Thị Diễm Tuyết, Giám đốc Bệnh viện Hùng Vương mở đầu phần chia sẻ bằng hai câu chuyện thực tế, giúp người tham dự nhận diện những thay đổi có thể gặp phải khi bước vào giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh.

Một phụ nữ 47 tuổi chia sẻ rằng, dù đã ngủ đủ 6 tiếng theo khuyến cáo của bác sĩ, hôm sau cô vẫn cảm thấy mệt mỏi. Khi cơ thể mệt mỏi, cô cũng trở nên dễ cáu gắt hơn. Chỉ một chuyện nhỏ, chẳng hạn đồng nghiệp trẻ bước vào phòng và đóng cửa hơi mạnh, cũng khiến cô khó chịu. Trong khi trước đây, cô vốn là người nhẹ nhàng, dễ cảm thông với người khác.

Một phụ nữ khác, 54 tuổi, cho biết gần một năm nay, mỗi lần quan hệ tình dục với chồng, cô đều cảm thấy đau. Đặc biệt, khi cười lớn hoặc hắt hơi, cô thường bị són tiểu. Những thay đổi này khiến cô ngại ngần và tự ti.

Từ hai trường hợp trên, bác sĩ Hoàng Thị Diễm Tuyết đặt câu hỏi để chị em cùng nhìn lại những thay đổi của bản thân: Liệu mình có gặp những biểu hiện tương tự hay không? Nếu có, nguyên nhân do đâu và cần làm gì để cải thiện?

Theo bác sĩ, một số biểu hiện như rối loạn giấc ngủ, thay đổi cảm xúc, khó chịu khi quan hệ tình dục hoặc các vấn đề liên quan đến đường tiết niệu có thể xuất hiện trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh. Tuy nhiên, không phải mọi triệu chứng đều do thay đổi nội tiết. Vì vậy, phụ nữ cần được thăm khám để xác định nguyên nhân và có hướng xử trí phù hợp.

Bác sĩ Hoàng Thị Diễm Tuyết cho biết mãn kinh sinh lý là một giai đoạn tự nhiên trong cuộc đời người phụ nữ, đánh dấu sự kết thúc thời kỳ sinh sản. Bên cạnh đó, mãn kinh cũng có thể xảy ra do bệnh lý hoặc can thiệp y khoa, chẳng hạn phẫu thuật cắt bỏ hai buồng trứng. Đối với mãn kinh tự nhiên, dấu hiệu xác định là người phụ nữ không có kinh nguyệt liên tục trong 12 tháng và tình trạng này không xuất phát từ nguyên nhân khác.

Tuổi mãn kinh ở phụ nữ Việt Nam thường được đề cập vào khoảng 48-50 tuổi, song thời điểm cụ thể có thể khác nhau ở mỗi người. Bác sĩ lưu ý, khi kinh nguyệt ngừng lại, phụ nữ không nên vội kết luận mình đã mãn kinh mà cần loại trừ những nguyên nhân khác.

Bác sĩ từng gặp một phụ nữ 51 tuổi đến khám vì mất kinh khoảng 6 tháng. Người này cho rằng mình đã bước vào giai đoạn mãn kinh nên đến cơ sở y tế kiểm tra. Tuy nhiên, kết quả thăm khám cho thấy chị đã mang thai khoảng 2-3 tháng.

Câu chuyện là lời nhắc nhở rằng mất kinh không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với mãn kinh. Khi có những thay đổi bất thường về chu kỳ kinh nguyệt, phụ nữ nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra và tư vấn.

Giai đoạn tiền mãn kinh có những biểu hiện gì? Một trong những biểu hiện dễ nhận thấy nhất là sự thay đổi của chu kỳ kinh nguyệt. Trước đây, kinh nguyệt có thể đều đặn mỗi 28-30 ngày, nhưng khi bước vào giai đoạn tiền mãn kinh, chu kỳ có thể ngắn lại hoặc kéo dài hơn. Bên cạnh những thay đổi về kinh nguyệt, phụ nữ còn có thể gặp các biểu hiện như bốc hỏa, nóng bừng mặt, rối loạn giấc ngủ, mệt mỏi, dễ cáu gắt và thay đổi cảm xúc. Tuy nhiên, không phải ai cũng có đầy đủ những triệu chứng này.

Nguyên nhân quan trọng khiến nhiều phụ nữ có nhiều thay đổi là sự suy giảm nội tiết tố sinh dục nữ, đặc biệt là estrogen và progesterone.

"Mức độ biểu hiện của tình trạng thiếu hụt nội tiết ở mỗi người rất khác nhau. Có phụ nữ bước qua giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh khá nhẹ nhàng, gần như không gặp vấn đề đáng kể. Nhưng cũng có người phải chịu đựng những triệu chứng nghiêm trọng, ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống. Mức độ nặng nhẹ cũng khác nhau giữa từng người. Vì vậy, phụ nữ cần chú ý đến những thay đổi của cơ thể để nhận biết vấn đề và tìm kiếm sự hỗ trợ phù hợp. Không nên cho rằng tất cả mọi người đều sẽ có biểu hiện giống nhau hoặc phải chấp nhận sống chung với những triệu chứng gây khó chịu", Bác sĩ Diễm Tuyết nhấn mạnh.

Chăm sóc sức khỏe đúng cách, không tự ý bổ sung nội tiết tố

Để trải qua giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh thuận lợi hơn, phụ nữ cần chủ động xây dựng lối sống lành mạnh. Những việc đơn giản như duy trì giờ giấc sinh hoạt hợp lý, ngủ đủ giấc, ăn uống cân đối và vận động thường xuyên có thể góp phần cải thiện sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.

Bên cạnh đó, chị em nên khám sức khỏe định kỳ, theo dõi huyết áp và các yếu tố nguy cơ bệnh lý theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Khi gặp tình trạng mất ngủ kéo dài, bốc hỏa nghiêm trọng, rối loạn kinh nguyệt bất thường, đau khi quan hệ tình dục hoặc són tiểu, phụ nữ không nên âm thầm chịu đựng mà cần chủ động đi khám.

"Phụ nữ Việt Nam thường có thói quen chăm lo cho chồng, con và những người xung quanh, đôi khi quên mất bản thân mình. Nhưng nếu người phụ nữ đổ bệnh, việc chăm sóc gia đình và tham gia các hoạt động xã hội cũng sẽ bị ảnh hưởng. Vì vậy, chăm sóc sức khỏe bản thân không chỉ là trách nhiệm với chính mình mà còn giúp phụ nữ duy trì cuộc sống gia đình và những đóng góp cho cộng đồng", Bác sĩ Diễm Tuyết nhắn gửi.

Một trong những vấn đề được nhiều phụ nữ quan tâm khi bước vào tuổi trung niên là liệu có nên bổ sung nội tiết tố hay không.

Chia sẻ tại chương trình, Thầy thuốc Nhân dân, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Huỳnh Nguyễn Khánh Trang, Chủ nhiệm Bộ môn Sản phụ khoa, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, ví nội tiết tố như dầu trong một ngọn đèn. Muốn ngọn đèn cháy ổn định, lượng dầu cần được duy trì. Tương tự, sự thay đổi nội tiết có thể ảnh hưởng đến hoạt động của cơ thể và chất lượng cuộc sống của phụ nữ.

Theo bác sĩ Huỳnh Nguyễn Khánh Trang, hiện nay, nhiều bệnh viện chuyên về sản phụ khoa và một số bệnh viện đa khoa có khoa sản đã triển khai các hoạt động tư vấn, hỗ trợ phụ nữ ở giai đoạn quanh mãn kinh. Chị em có thể tìm đến những cơ sở này để được thăm khám, đánh giá tình trạng sức khỏe và tư vấn phương pháp chăm sóc phù hợp.

Đối với việc bổ sung nội tiết tố, bác sĩ lưu ý đây không phải là phương pháp phù hợp với tất cả mọi người. Trước khi điều trị, người bệnh cần được đánh giá triệu chứng, tiền sử bệnh, các yếu tố nguy cơ và chống chỉ định. Việc sử dụng phải dựa trên chỉ định chuyên môn, cân nhắc giữa lợi ích và nguy cơ, đồng thời được theo dõi trong quá trình điều trị.

Phụ nữ không nên tự ý mua hoặc sử dụng các sản phẩm bổ sung nội tiết tố theo lời truyền miệng, quảng cáo hay kinh nghiệm của người khác. Mỗi người có tình trạng sức khỏe và nhu cầu khác nhau, do đó cần được tư vấn riêng để bảo đảm an toàn.

Phát biểu tại chương trình, bà Huỳnh Thị Thúy Phương - Phó Chủ tịch Hội LHPN TPHCM nhận định, trong một giai đoạn nhất định của cuộc đời, cơ thể người phụ nữ bắt đầu có những thay đổi. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu đúng về những thay đổi này, biết cách chăm sóc bản thân hoặc mạnh dạn tìm đến sự tư vấn của các chuyên gia y tế.

Vì vậy, diễn đàn hôm nay không đơn thuần là một chương trình truyền thông về sức khỏe. Đây còn là dịp lắng nghe, thấu hiểu những trăn trở của phụ nữ; tạo không gian để chị em chia sẻ những vấn đề đôi khi còn khó nói thành lời.

Bà Huỳnh Thị Thúy Phương cho biết thêm: Chăm sóc sức khỏe nhân dân là nhiệm vụ quan trọng, có ý nghĩa trực tiếp đối với chất lượng cuộc sống, sự phát triển bền vững của gia đình và xã hội. Trong đó, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, phụ nữ và trẻ em không chỉ thể hiện trách nhiệm của ngành y tế mà còn phản ánh sự quan tâm, tính nhân văn và chất lượng phát triển của thành phố. Thời gian qua, Hội LHPN TPHCM cùng với các cấp, ngành đã lồng ghép, tổ chức nhiều hoạt động để các chủ trương, chính sách về chăm sóc sức khỏe từng bước đi vào cuộc sống. Qua đó, hướng đến mục tiêu mọi người dân đều được quan tâm và có cơ hội tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe phù hợp.