Phụ nữ vùng cao đưa nông sản lên không gian số, mở rộng sinh kế
Phụ nữ vùng cao mở rộng sinh kế nhờ những cách làm mới
Từ những phiên livestream giới thiệu nông sản đến việc tự quay video kể câu chuyện về sản vật quê hương, nhiều phụ nữ ở Lào Cai đang thay đổi cách làm kinh tế. Việc mạnh dạn ứng dụng công nghệ số giúp chị em kết nối với khách hàng, mở rộng đầu ra cho sản phẩm và có thêm cơ hội nâng cao thu nhập.
Đưa nông sản bản làng đến gần hơn với người tiêu dùng
Ở xã Hạnh Phúc, tỉnh Lào Cai, chị Lò Thị Tình từng quen với cách bán nông sản truyền thống, chủ yếu dựa vào khách hàng trong vùng và những mối quen. Sản phẩm làm ra có thể bảo đảm chất lượng, mang đặc trưng địa phương nhưng việc tìm đầu ra ổn định không phải lúc nào cũng thuận lợi. Khoảng cách địa lý, điều kiện giao thông và khả năng tiếp cận thị trường khiến nông sản của người dân vùng cao khó đến được với nhiều khách hàng.
Sự thay đổi bắt đầu khi chị được tiếp cận với các hoạt động tập huấn, hướng dẫn ứng dụng công nghệ số trong kinh doanh. Từ chỗ còn lúng túng khi sử dụng điện thoại thông minh, chị Tình từng bước học cách tạo trang bán hàng, giới thiệu sản phẩm, livestream, trả lời bình luận và trao đổi với khách qua mạng xã hội.

Chị Lò Thị Tình chủ động giới thiệu những sản vật quê hương đến khách hàng ở xa thông qua các buổi livestream, kênh facebook...
Thay vì chờ người mua đến tận nơi hoặc phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái, chị đã chủ động giới thiệu những sản vật quê hương đến khách hàng ở xa. Các mặt hàng như khoai sọ, khoai sâm, khoai lang, măng ớt, gạo và những sản phẩm đặc sản địa phương được đưa lên không gian mạng để nhiều người biết đến hơn.
Việc bán hàng trực tuyến cũng đòi hỏi chị Tình thay đổi thói quen làm việc. Người bán không chỉ cần có sản phẩm mà còn phải biết giới thiệu nguồn gốc, đặc điểm, cách sử dụng, trao đổi với khách và tiếp nhận đơn hàng. Chị từng bước làm quen với việc chụp ảnh, quay video, livestream, phản hồi thắc mắc và sử dụng các hình thức thanh toán điện tử.
Câu chuyện của chị Tình cho thấy, chuyển đổi số trong phát triển kinh tế ở vùng cao không nhất thiết phải bắt đầu từ những mô hình lớn hay công nghệ phức tạp. Đôi khi, đó là việc một người phụ nữ biết tận dụng chiếc điện thoại thông minh để giới thiệu sản phẩm mình làm ra, tìm thêm khách hàng và mở rộng cơ hội tiêu thụ nông sản.
Ở xã Phình Hồ, một cách làm khác đang được chị Hà Thị Khánh Linh, thường được biết đến với tên gọi Mẩy Linh, lựa chọn. Thay vì chỉ đăng thông tin bán hàng, chị chú trọng xây dựng nội dung trên mạng xã hội, đưa hình ảnh vùng chè, quá trình thu hái, chế biến và những sản phẩm đặc trưng của quê hương đến với người xem.
Trở về quê sau thời gian làm việc xa nhà, Mẩy Linh nhận thấy địa phương có nhiều sản vật có giá trị, trong đó nổi bật là chè Shan Tuyết. Tuy nhiên, sản phẩm của người dân vẫn cần được giới thiệu rộng rãi hơn để tiếp cận người tiêu dùng ngoài địa bàn. Từ suy nghĩ đó, chị bắt đầu xây dựng kênh truyền thông trên các nền tảng như Facebook, TikTok, YouTube, kết hợp quảng bá và tiêu thụ sản phẩm cùng HTX Trà Shan Tuyết Phình Hồ.

Chị Mẩy Linh cùng phụ nữ xã Phình Hồ bên cạnh những cây chè Shan tuyết cổ thụ
Những video của Mẩy Linh không đơn thuần giới thiệu một mặt hàng. Qua hình ảnh đồi chè, cây chè cổ thụ, bàn tay người dân thu hái và các công đoạn chế biến, người xem có thêm thông tin về nơi sản phẩm được tạo ra. Chè Shan Tuyết, Hồng trà, Bạch trà và giấm táo mèo được giới thiệu bằng cách kể câu chuyện về vùng đất, con người và quá trình làm ra sản phẩm.
Để có những nội dung thu hút người xem, Mẩy Linh phải tự học cách quay, dựng video, lựa chọn hình ảnh và cách giới thiệu sản phẩm. Những ngày đầu, điều kiện mạng internet chưa thuận lợi cũng là một trở ngại. Có thời điểm, chị phải tìm đến những vị trí cao hơn để có sóng, tải video lên mạng. Nhưng bằng sự kiên trì, chị từng bước tích lũy kinh nghiệm, tìm cách thể hiện gần gũi, dễ hiểu và phù hợp với người xem.
Từ thay đổi cách bán hàng đến mở rộng cơ hội sinh kế
Điểm chung trong câu chuyện của chị Tình và Mẩy Linh là đều bắt đầu từ nhu cầu thực tế của người dân, làm ra sản phẩm nhưng cần tìm đầu ra tốt hơn. Mỗi người lựa chọn một cách tiếp cận, song đều cho thấy sự chủ động học hỏi, thay đổi phương thức kinh doanh và tận dụng những công cụ sẵn có để phát triển kinh tế.
Nếu chị Tình từng bước làm quen với livestream, trang bán hàng và thanh toán điện tử thì Mẩy Linh chú trọng xây dựng nội dung, quảng bá sản phẩm và kể câu chuyện về vùng nguyên liệu. Hai cách làm khác nhau nhưng cùng hướng đến mục tiêu đưa nông sản địa phương vượt ra khỏi phạm vi bản làng, tiếp cận thêm những nhóm khách hàng mới.
Đối với phụ nữ vùng cao, việc ứng dụng công nghệ số không chỉ là câu chuyện tiếp cận một phương tiện bán hàng hiện đại. Đó còn là cơ hội để chị em thay đổi tư duy sản xuất, kinh doanh, chủ động hơn trong tìm kiếm thông tin, kết nối khách hàng và quyết định cách thức phát triển sinh kế. Khi người phụ nữ có thể trực tiếp giới thiệu, trao đổi và bán sản phẩm, vai trò của họ trong hoạt động kinh tế gia đình cũng được nâng lên.

Chị Sùng Thị Sơ, Chủ tịch Hội LHPN xã Phình Hồ (ngoài cùng bên trái) thăm mô hình chăn nuôi gà của chị em hội viên
Tuy nhiên, để những cách làm mới phát huy hiệu quả lâu dài, người bán vẫn cần có sản phẩm bảo đảm chất lượng, nguồn cung ổn định, kỹ năng kinh doanh và khả năng tổ chức giao hàng. Với những phụ nữ ở vùng cao, hạn chế về kỹ năng sử dụng công nghệ, điều kiện kết nối internet và kinh nghiệm tiếp cận thị trường vẫn là những rào cản cần được tháo gỡ.
Theo chị Sùng Thị Sơ, Chủ tịch Hội LHPN xã Phình Hồ, hơn 90% lao động nông nghiệp tại địa phương là nữ. Những năm qua, chị em đã mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, tham gia các chương trình phát triển kinh tế - xã hội, từng bước cải thiện đời sống. Tuy nhiên, địa phương vẫn còn nhiều phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn, cần được hỗ trợ về vốn, kỹ thuật và phương thức phát triển kinh tế phù hợp.
Bên cạnh việc hỗ trợ hội viên tiếp cận nguồn vốn, các cấp Hội Phụ nữ còn triển khai nhiều hoạt động tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật, hỗ trợ con giống và vật tư sản xuất. Năm 2026, Hội Phụ nữ tỉnh Lào Cai hỗ trợ 30 hội viên phụ nữ xã Phình Hồ phát triển chăn nuôi; mỗi hộ được hỗ trợ 5 con lợn giống, 100 con gà cùng thức ăn, thuốc và vật tư cần thiết trong giai đoạn đầu.
Những hỗ trợ này tạo thêm điều kiện để phụ nữ phát triển kinh tế gia đình, nhất là những hộ còn khó khăn. Cùng với đó, việc khuyến khích hội viên tiếp cận công nghệ, học cách quảng bá và tiêu thụ sản phẩm trên môi trường số sẽ giúp các mô hình sinh kế có thêm cơ hội mở rộng đầu ra.
Từ câu chuyện của Mẩy Linh, chị Tình đến những hội viên đang chuyển đổi cây trồng, vật nuôi, có thể thấy phụ nữ vùng cao đang từng bước tìm kiếm những con đường mới để cải thiện cuộc sống. Mỗi cách làm có quy mô và điều kiện khác nhau, nhưng đều bắt đầu từ sự chủ động thay đổi. Khi được tiếp sức bằng kiến thức, nguồn vốn và cơ hội tiếp cận thị trường, phụ nữ không chỉ tạo dựng sinh kế cho gia đình mà còn góp phần khai thác tốt hơn tiềm năng kinh tế của địa phương.
Phụ nữ Lào Cai phát triển sinh kế từ những mô hình mới
Theo Hội LHPN tỉnh Lào Cai, trong 9 tháng năm 2026, Hội LHPN các xã, phường trên địa bàn tỉnh đã hỗ trợ 108 mô hình sinh kế với tổng giá trị trên 718 triệu đồng; thành lập mới 17 hợp tác xã, 66 tổ hợp tác do phụ nữ quản lý và hỗ trợ 5 hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp.
Giai đoạn 2026-2030, Lào Cai đặt mục tiêu khoảng 80% hội viên phụ nữ được tuyên truyền, nâng cao nhận thức về chính sách phát triển kinh tế và khởi nghiệp; đào tạo kiến thức quản trị, kỹ năng điều hành kinh doanh cho khoảng 1.500 phụ nữ là chủ doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoặc tham gia quản lý hợp tác xã, tổ hợp tác.