Quốc hội dự kiến giám sát 2 chuyên đề về tài sản công và bảo hiểm xã hội

Tại phiên họp sáng 23/4, Kỳ họp thứ nhất, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Lê Thị Nga đã trình bày Tờ trình về dự kiến Chương trình giám sát của Quốc hội năm 2027.

Trọng tâm là giám sát hai chuyên đề lớn liên quan đến “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính” và “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội giai đoạn 2021 - 2026,” đồng thời đổi mới cách thức tổ chức giám sát theo hướng thực chất, khoa học và tránh chồng chéo, hình thức.

Siết quản lý tài sản công, bảo đảm an sinh xã hội

Thông tin tới Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Lê Thị Nga cho biết năm 2027 là năm có ý nghĩa quan trọng trong việc tiếp tục triển khai các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội theo các chủ trương, nghị quyết của Đảng và Nhà nước, đồng thời đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với việc hoàn thiện thể chế, chính sách và hệ thống pháp luật.

Trước yêu cầu đó, Quốc hội sẽ tiếp tục khẳng định vai trò là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, không ngừng đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng công tác lập pháp, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.

Về dự kiến chương trình giám sát, bà Lê Thị Nga cho biết Ủy ban Thường vụ Quốc hội báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định việc tổ chức Đoàn giám sát để tiến hành giám sát hai chuyên đề gồm: Việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính; việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội giai đoạn 2021 - 2026.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội báo cáo Quốc hội đề nghị các đại biểu Quốc hội lựa chọn một trong hai chuyên đề trên để thống nhất triển khai. Chuyên đề còn lại sẽ do Ủy ban Thường vụ Quốc hội trực tiếp tổ chức giám sát.

Trên cơ sở đề xuất của một số ủy ban về việc điều chỉnh một số báo cáo từ kỳ họp cuối năm sang kỳ họp giữa năm, Ủy ban Thường vụ Quốc hội trình Quốc hội xem xét, quyết định việc điều chỉnh từ Kỳ họp thứ 4 lên Kỳ họp thứ 3 đối với một số báo cáo, gồm: Các báo cáo về công tác phòng, chống tham nhũng và công tác tư pháp năm 2026; các báo cáo của Chính phủ, Tòa án Nhân dân Tối cao, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao về công tác triển khai thi hành Hiến pháp, luật, pháp lệnh, nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội; báo cáo của Chính phủ về kết quả công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo về hành chính của cơ quan hành chính nhà nước các cấp, Tòa án Nhân dân Tối cao, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao, Kiểm toán nhà nước; một số báo cáo khác theo đề xuất của các cơ quan của Quốc hội.

Sau khi Quốc hội xem xét, quyết định việc điều chỉnh như trên và thông qua Nghị quyết về Chương trình giám sát của Quốc hội năm 2027, để tránh các cơ quan phải báo cáo 2 lần, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ chỉ đạo dự thảo văn bản gửi Chính phủ, các cơ quan đề nghị không báo cáo tại Kỳ họp thứ 2 (tháng 10/2026) mà chuyển sang báo cáo tại Kỳ họp thứ 3 (tháng 5/2027).

“Như vậy, dự kiến số lượng báo cáo trình Quốc hội xem xét, thảo luận tại các kỳ họp như sau: Tại Kỳ họp thứ 3, Quốc hội xem xét khoảng 34 đầu báo cáo của Chính phủ, báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các báo cáo khác của các cơ quan hữu quan theo quy định của pháp luật. Tại Kỳ họp thứ 4, Quốc hội xem xét khoảng 27 đầu báo cáo của Chính phủ, báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các báo cáo khác của các cơ quan hữu quan theo quy định của pháp luật,” bà Lê Thị Nga thông tin.

Ngoài ra, Quốc hội dự kiến sẽ tiến hành 2 phiên chất vấn và trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội tại Kỳ họp thứ 3 và Kỳ họp thứ 4; đồng thời xem xét báo cáo kết quả giám sát của Đoàn giám sát chuyên đề tại Kỳ họp thứ 4.

Đổi mới phương thức giám sát , t ăng minh bạch

Để đảm bảo hoạt động giám sát hiệu quả, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Lê Thị Nga cho hay Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề xuất các cơ quan của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội, đại biểu Quốc hội trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng hoạt động, phát huy tinh thần chủ động trong hoạt động giám sát, đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động giám sát.

Đồng thời quán triệt và triển khai có hiệu quả quy định của Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân và các văn bản hướng dẫn thi hành, thường xuyên cập nhật các quy định pháp luật mới để triển khai cho phù hợp; tăng cường phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ, Tòa án Nhân dân Tối cao, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao, Kiểm toán nhà nước và các cơ quan hữu quan trong quá trình tổ chức giám sát; tăng cường công tác theo dõi, đôn đốc việc thực hiện nghị quyết về giám sát của Quốc hội, nghị quyết, kết luận giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, kết luận, kiến nghị giám sát của các cơ quan của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội…

Cùng với đó, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội căn cứ điều kiện và tình hình thực tế, chủ động xây dựng và triển khai thực hiện chương trình giám sát của mình, bảo đảm điều hòa, bố trí khoa học và hợp lý thời gian với các chuyên đề giám sát của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, báo cáo kết quả thực hiện theo đúng quy định của pháp luật. Các Đoàn đại biểu Quốc hội, các đại biểu Quốc hội tăng cường giám sát bảo đảm chất lượng, khả thi, hiệu quả, tránh hình thức, phù hợp với khả năng, nguồn lực, nhất là việc thực hiện các chính sách, pháp luật ở địa phương; chủ động phối hợp với các Đoàn giám sát của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội, Hội đồng nhân dân, Thường trực Hội đồng nhân dân, các Ban của Hội đồng nhân dân nhằm tránh chồng chéo…

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng nhấn mạnh tới yêu cầu tăng cường công tác nghiên cứu, thu thập thông tin, tài liệu từ các nguồn khác nhau để đối chiếu, kiểm chứng nội dung trong các báo cáo của đối tượng chịu sự giám sát; tăng cường sự tham gia của các chuyên gia, các nhà khoa học, người làm công tác thực tiễn vào hoạt động giám sát chuyên đề; báo cáo kết quả giám sát cần có các tiêu chí, định lượng rõ ràng, mốc thời gian, gắn với trách nhiệm thực hiện của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Ngoài ra, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng lưu ý tới việc tăng cường tập huấn, bồi dưỡng về thẩm quyền, trách nhiệm, quy trình giám sát và kỹ năng thực hiện quyền giám sát cho các vị đại biểu Quốc hội và cán bộ, công chức Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các tỉnh, thành phố.

Đặc biệt là có cơ chế tài chính phù hợp chi cho hoạt động giám sát tại địa phương, tạo điều kiện mời các chuyên gia, nhà khoa học, người làm công tác thực tiễn tham gia hoạt động giám sát chuyên đề, nhất là các chuyên đề chuyên sâu, đặc thù, đòi hỏi chuyên môn cao để phân tích, đánh giá và tổ chức giám sát có hiệu quả.