2 phụ nữ quyết định hiến tạng với mong muốn "nối dài sự sống"

Món quà được nghĩ đến từ lúc còn khỏe mạnh

Chị Lê Đoàn Thanh Hoa và Trần Thị Thắm là hai trong số những người đã lựa chọn đăng ký hiến tặng mô, tạng từ lúc còn khỏe mạnh. Quyết định ấy đến với mỗi người theo một cách khác nhau, nhưng đều bắt đầu từ những suy nghĩ rất đời thường về sự sống và điều mình có thể để lại cho người khác.

Chị Lê Đoàn Thanh Hoa (SN 1980) không nhớ có một câu chuyện hay biến cố cụ thể nào khiến chị nghĩ đến việc đăng ký hiến mô, tạng vào năm 2019. Nhưng ý nghĩ hiến tạng hình thành dần, từ những câu hỏi về sự sống.

“Nếu mình không còn hiện diện trên cuộc đời này nữa, nếu một phần cơ thể mình vẫn có thể giúp một người khác được sống, được nhìn thấy, được tiếp tục những điều còn dang dở, thì tại sao mình lại không trao đi?”, chị Hoa chia sẻ.

Chị Hoa nghĩ đơn giản rằng, sự sống là điều quý giá nhất. Mình may mắn được sống thì khi không còn cần đến cơ thể này nữa, chị muốn để nó tiếp tục mang lại sự sống cho người khác - đó là việc ý nghĩa mà bất kỳ ai cũng có thể lựa chọn.

Đây là lựa chọn của cá nhân chị Hoa, nhưng trong câu chuyện với các con, chị lại nhận ra một ý nghĩa khác. Người con lớn của chị cũng có cùng suy nghĩ và mong muốn được đăng ký hiến như mẹ. Hiện tại, người con lớn đang chuẩn bị để thực hiện đăng ký.

Điều khiến chị Hoa xúc động là một suy nghĩ vốn rất riêng của mình lại được con hiểu và muốn tiếp nối. Hai mẹ con có thêm một câu chuyện để nói với nhau về sự sống, về cho đi và về những điều một người có thể để lại cho người khác.

“Có những điều mình làm không chỉ là lựa chọn của riêng mình. Nó có thể trở thành một cách để các con hiểu hơn về giá trị của sự sống, của việc cho đi và tiếp nối”, chị Hoa nói.

Khi nghĩ đến người có thể nhận món quà của mình trong tương lai, chị Hoa không hình dung về một người cụ thể. Chị không mong người ấy phải biết mình là ai hay mang ơn. Điều chị mong nhất là người nhận có thêm một cơ hội để sống, được ở bên gia đình và tiếp tục những điều còn dang dở.

Với chị Trần Thị Thắm (SN 1983), suy nghĩ về việc hiến mô, tạng lại bắt đầu từ những điều gần gũi với chính cơ thể mình. Chị từng hay hỏi bạn bè: “Tớ có một đôi mắt đẹp phải không? Và trái tim tớ ấm áp nhỉ?”...

Từ những câu hỏi ấy, chị nghĩ đến chuyện nếu một ngày mình không còn nữa, đôi mắt có thể được trao cho người cần, trái tim cũng có thể tiếp tục giúp một người khác sống. Chị quyết định đăng ký hiến tặng mô, tạng từ những câu hỏi đơn giản như thế.

Khi chia sẻ quyết định với gia đình, chị Thắm nhận được sự đồng thuận và ủng hộ. Điều khiến chị xúc động là người thân hiểu đây không phải một quyết định nhất thời mà là mong muốn nghiêm túc của chị.

Chị không cần biết trước món quà ấy sẽ đến với ai. Chị chỉ mong nếu một ngày việc hiến tặng có thể giúp một người được sống tiếp, người ấy sẽ trân trọng cơ hội mình nhận được và sống một cuộc đời có ý nghĩa.

Hai người phụ nữ, hai cách nghĩ về việc hiến tặng nhưng cả hai đều lựa chọn đăng ký khi mình vẫn đang khỏe mạnh, khi chưa biết món quà của mình rồi sẽ thuộc về ai.

Quyền hiến tặng được pháp luật bảo đảm

Theo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác năm 2006, người từ đủ 18 tuổi, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ có quyền hiến mô, bộ phận cơ thể khi còn sống hoặc sau khi chết.

Luật sư Đỗ Thị Hải Phượng - Công ty Luật TNHH An Ninh (thuộc Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội) cho biết, việc hiến mô, bộ phận cơ thể phải dựa trên nguyên tắc tự nguyện, vì mục đích nhân đạo, chữa bệnh, giảng dạy hoặc nghiên cứu khoa học; không nhằm mục đích thương mại. Thông tin về người hiến và người được ghép cũng phải được bảo mật.

Người có nguyện vọng hiến mô, tạng có thể đăng ký tại cơ sở y tế. Sau khi được tư vấn, hướng dẫn và hoàn tất thủ tục đăng ký, người hiến được cấp thẻ. Với người đăng ký hiến khi còn sống, việc đăng ký có hiệu lực từ thời điểm cơ sở y tế tiếp nhận đơn.

Đăng ký hiến mô, tạng không có nghĩa là người đăng ký phải giữ nguyên quyết định đó đến cuối cùng. Người đã đăng ký có quyền thay đổi hoặc hủy bỏ nguyện vọng tại cơ sở y tế đã tiếp nhận hồ sơ. Việc thay đổi hoặc hủy bỏ có hiệu lực từ khi cơ sở y tế nhận đơn.

Pháp luật cũng nghiêm cấm việc ép buộc, đe dọa, lừa dối hoặc gây sức ép để một người hiến mô, bộ phận cơ thể; đồng thời nghiêm cấm mua bán, chiếm đoạt, môi giới hoặc sử dụng mô, bộ phận cơ thể người vì mục đích thương mại. Các hành vi vi phạm có thể bị xử lý theo quy định pháp luật.

Với người đăng ký hiến sau khi chết, việc lấy mô, bộ phận cơ thể chỉ được thực hiện khi người đó được xác định chết não theo điều kiện, trình tự và thủ tục do pháp luật quy định.

Như vậy, đăng ký hiến mô, tạng trước hết là việc một người chủ động bày tỏ nguyện vọng của mình. Quyết định ấy được pháp luật bảo vệ trên nguyên tắc tự nguyện, nhân đạo và không vì mục đích thương mại.