Tăng cường hỗ trợ trẻ em là nạn nhân của xâm hại và bạo lực tại khu vực ĐBSCL

Trẻ em đối diện nguy cơ xâm hại, bạo lực gia tăng trên mạng

Ngày 30/6, tại TP Cần Thơ, Trung tâm Vì sự phát triển phụ nữ đồng bằng sông Cửu Long tổ chức hội thảo "Liên ngành về tăng cường hỗ trợ trẻ em là nạn nhân của xâm hại và bạo lực tại Cần Thơ và khu vực Đồng bằng sông Cửu Long". Hội thảo được tổ chức trong khuôn khổ Dự án "Nâng cao năng lực của Hội LHPN Việt Nam trong giáo dục làm cha mẹ cho sự phát triển toàn diện trẻ thơ; phòng ngừa và ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới", do Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) tài trợ; và Thỏa thuận hợp tác giữa Trung tâm Hỗ trợ Cộng đồng và UNICEF giai đoạn 2024-2026.

Phát biểu khai mạc, bà Bùi Lan Anh, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Cộng đồng, cho biết mặc dù hệ thống chính sách về bảo vệ trẻ em ngày càng được hoàn thiện, bạo lực trên cơ sở giới đối với trẻ em vẫn diễn biến phức tạp với nhiều hình thức mới, từ gia đình, trường học, cộng đồng đến không gian mạng.

Theo bà Lan Anh, sự phát triển của công nghệ số kéo theo nhiều nguy cơ như: bắt nạt trực tuyến, dụ dỗ, bóc lột tình dục hay mua bán trẻ em qua mạng xã hội. Những hành vi này không chỉ gây tổn thương tức thời mà còn để lại hậu quả lâu dài đối với sức khỏe thể chất, tinh thần và sự phát triển của trẻ.

Từ thực tiễn hỗ trợ nạn nhân của Ngôi nhà Bình yên trong gần 20 năm qua, đơn vị đã tiếp nhận gần 1.930 phụ nữ và trẻ em là nạn nhân bạo lực đến từ 34 tỉnh, thành và 18 nhóm dân tộc. Trong đó gần 69% là nạn nhân của bạo lực và xâm hại tình dục, 31% là nạn nhân mua bán người. Riêng trẻ em chiếm gần 50% số trường hợp tiếp nhận; ở nhóm nạn nhân của bạo lực gia đình và xâm hại tình dục, tỉ lệ này lên tới hơn 76%.

Đại diện Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP Cần Thơ cho biết trong 6 tháng đầu năm 2026, địa phương ghi nhận 21 vụ xâm hại trẻ em. Trong đó có 13 vụ hiếp dâm người dưới 16 tuổi, 6 vụ giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi và 2 vụ dâm ô đối với người dưới 16 tuổi; không phát sinh vụ cố ý gây thương tích đối với trẻ em. 

Đáng chú ý, 100% nạn nhân đều là trẻ em gái; hơn 95% thuộc nhóm tuổi từ 13 đến dưới 16. Phần lớn đối tượng không phải người xa lạ mà là người quen, người cùng nơi cư trú hoặc có quan hệ gần gũi với nạn nhân. Thậm chí có những vụ việc do chính người thân trong gia đình thực hiện.

Theo cơ quan công an, đây là nguyên nhân khiến nhiều vụ việc bị phát hiện muộn. Trẻ thường rơi vào trạng thái sợ hãi, mặc cảm, bị đe dọa hoặc phụ thuộc vào người gây hại nên không dám tố giác. Chỉ đến khi trẻ xuất hiện những bất thường về sức khỏe hoặc tâm lý, vụ việc mới được phát hiện.

Ở góc độ ngành y tế, Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ cho rằng các cơ sở khám chữa bệnh không chỉ là nơi điều trị mà còn là "điểm tiếp xúc đầu tiên" có khả năng phát hiện dấu hiệu trẻ bị bạo lực thông qua hoạt động khám, cấp cứu và điều trị.

Giai đoạn 2023-2025, bệnh viện tiếp nhận 12 trường hợp nghi ngờ trẻ bị bạo lực hoặc xâm hại, đồng thời phối hợp Công an, địa phương xử lý 10 trường hợp trẻ bị bỏ rơi; tổ chức 3 lớp tập huấn nâng cao năng lực cho nhân viên y tế về nhận diện nguy cơ, tư vấn, hỗ trợ cho bệnh nhân và và phối hợp với các cơ quan chức năng trong nhiều trường hợp cần thiết.

Cần có sự phối hợp liên ngành để bảo vệ trẻ bị xâm hại và bạo lực

Đại diện Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước TP Cần Thơ cho biết trong 6 tháng đầu năm 2026, trung tâm thực hiện 634 vụ trợ giúp pháp lý, trong đó có 149 trường hợp là trẻ em.

Tuy nhiên, công tác trợ giúp pháp lý vẫn gặp nhiều trở ngại. Nhiều trẻ rơi vào trạng thái hoảng loạn, sợ hãi hoặc xấu hổ sau khi bị xâm hại, khiến việc thu thập thông tin đòi hỏi kỹ năng chuyên biệt để tránh gây sang chấn tâm lý lần hai. Không ít vụ việc còn gặp khó vì chính cha mẹ hoặc người giám hộ thiếu hiểu biết, thờ ơ, thậm chí bao che cho người vi phạm.

Các đại biểu thống nhất rằng muốn bảo vệ trẻ hiệu quả phải chuyển từ cách xử lý đơn lẻ sang cơ chế phối hợp liên ngành đồng bộ, liên tục. 

Đại diện Phòng Cảnh sát hình sự nhấn mạnh hiệu quả bảo vệ trẻ em không chỉ được đo bằng mức án dành cho người phạm tội mà còn ở việc trẻ có được phát hiện sớm, được bảo vệ an toàn và tiếp cận đầy đủ các dịch vụ hỗ trợ ngay từ những giờ đầu tiên hay không. Điều đó đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa công an, y tế, giáo dục, tư pháp, chính quyền địa phương và các tổ chức xã hội, thay vì mỗi đơn vị xử lý một phần việc riêng lẻ.

Một trong những điểm nhấn của hội thảo là lễ ký kết kế hoạch phối hợp giữa Trung tâm Vì sự phát triển phụ nữ Đồng bằng sông Cửu Long và Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ. Việc ký kết đánh dấu bước phát triển mới trong cơ chế phối hợp liên ngành, góp phần tăng cường hiệu quả tiếp nhận, bảo vệ, chăm sóc y tế, tham vấn tâm lý, trợ giúp pháp lý và hỗ trợ phục hồi cho trẻ em là nạn nhân của xâm hại và bạo lực.

Theo ban tổ chức, việc hình thành mạng lưới phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan sẽ góp phần rút ngắn "thời gian vàng" trong can thiệp, bảo đảm trẻ được tiếp cận dịch vụ thiết yếu nhanh hơn, đầy đủ hơn và phù hợp với nhu cầu của từng trường hợp.