Tăng tốc chuyển đổi số, mở không gian phát triển mới cho Thủ đô

Dữ liệu "sạch" để thay đổi cách chính quyền vận hành

Những năm gần đây, Hà Nội xác định chuyển đổi số là một trong những động lực quan trọng để đổi mới phương thức quản trị, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Thành phố tập trung xây dựng chính quyền số gắn với cải cách hành chính; phát triển hạ tầng số, nền tảng số và các cơ sở dữ liệu dùng chung; đẩy mạnh số hóa hồ sơ, mở rộng dịch vụ công trực tuyến toàn trình, thanh toán không dùng tiền mặt và từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý, điều hành.

Tuy nhiên, một trong những điểm nghẽn lớn nhất của quá trình này không nằm ở việc thiếu thêm một phần mềm hay nền tảng số, mà ở chất lượng dữ liệu.

Dữ liệu nếu còn phân tán, thiếu đồng bộ, không được cập nhật hoặc không thể kết nối giữa các cơ quan thì việc số hóa nhiều khi chỉ chuyển một quy trình giấy sang một quy trình điện tử, trong khi người dân và doanh nghiệp chưa chắc giảm được thời gian, chi phí.

Để tháo gỡ điểm nghẽn này, ngày 14/7/2026, UBND TP. Hà Nội ban hành Kế hoạch số 277/KH-UBND về tổ chức đợt cao điểm 100 ngày thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm về chuyển đổi số.

Mục tiêu xuyên suốt của kế hoạch là xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung theo tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống", bảo đảm dữ liệu được kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả giữa các cơ quan, đơn vị.

Theo Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng, đợt cao điểm 100 ngày không chỉ hướng tới hoàn thành tiến độ công việc, mà quan trọng hơn là tạo chuyển biến trong hiệu quả quản trị, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và thúc đẩy phát triển kinh tế số, xã hội số.

Để mục tiêu này không dừng ở kế hoạch, Hà Nội triển khai các nhiệm vụ theo nguyên tắc "6 rõ": rõ việc, rõ người chịu trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ sản phẩm, rõ nguồn lực/thẩm quyền và rõ cơ chế kiểm tra, xử lý trách nhiệm. Thành phố yêu cầu không chấp nhận tình trạng báo cáo hoàn thành khi chưa có sản phẩm cụ thể; kết quả của từng nhiệm vụ phải được lượng hóa bằng sản phẩm thực tế.

Định kỳ hai tuần, các sở, ngành và địa phương cập nhật tiến độ trên Không gian làm việc số HanoiWork để Sở Khoa học và Công nghệ tổng hợp, báo cáo UBND thành phố. Đáng chú ý, AI cũng được nghiên cứu ứng dụng để hỗ trợ phân loại, tổng hợp vướng mắc, cảnh báo những nhiệm vụ có nguy cơ chậm tiến độ, qua đó phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành.

Cách làm này cho thấy Hà Nội không chỉ đặt mục tiêu "làm xong" các nhiệm vụ chuyển đổi số, mà đang hướng tới thay đổi cách theo dõi, đánh giá và điều hành quá trình thực hiện. Khi mỗi nhiệm vụ phải gắn với một sản phẩm cụ thể, tiến độ được cập nhật thường xuyên và nguy cơ chậm được cảnh báo sớm, chuyển đổi số sẽ được đặt trong một cơ chế quản trị có khả năng đo lường và kiểm soát rõ hơn.

Một trong những nhiệm vụ có quy mô lớn nhất là hoàn thiện cơ sở dữ liệu đối với khoảng 4,2 triệu thửa đất trên toàn thành phố. Trong đó, khoảng 3,2 triệu thửa đã được đo đạc, có dữ liệu phải đạt tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống"; khoảng 950.000 thửa còn lại đang tiếp tục được đo đạc, hoàn thiện dữ liệu.

Đây không chỉ là câu chuyện kỹ thuật. Dữ liệu đất đai có liên quan trực tiếp tới quản lý quy hoạch, cấp giấy chứng nhận, giao dịch bất động sản, nghĩa vụ tài chính và giải quyết thủ tục hành chính của người dân.

Khi dữ liệu được chuẩn hóa và kết nối, cơ quan quản lý có thể hạn chế việc yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại những thông tin Nhà nước đã có. Đồng thời, dữ liệu chính xác cũng tạo điều kiện để AI và các công cụ phân tích phát huy hiệu quả trong quản lý, thay vì chỉ dừng ở những ứng dụng đơn lẻ.

Kế hoạch 277/KH-UBND cũng đặt yêu cầu triển khai theo nguyên tắc "6 rõ": rõ việc, rõ người, rõ thời hạn, rõ sản phẩm, rõ nguồn lực và rõ trách nhiệm. Thành phố không chấp nhận tình trạng báo cáo hoàn thành khi chưa có sản phẩm cụ thể.

Các sở, ngành, địa phương phải cập nhật tiến độ định kỳ trên Không gian làm việc số HanoiWork để theo dõi, tổng hợp. Kết quả thực hiện được lượng hóa bằng sản phẩm và tiến độ cụ thể.

Điểm đáng chú ý là cách tiếp cận này cho thấy chuyển đổi số của Hà Nội đang bước sang một giai đoạn mới: không phải có thêm bao nhiêu phần mềm, mà là dữ liệu có được kết nối để tạo ra một phương thức quản trị mới hay không.

Nếu dữ liệu được làm sạch nhưng không được cập nhật, kết nối và khai thác, giá trị tạo ra sẽ rất hạn chế. Ngược lại, khi dữ liệu trở thành tài sản dùng chung của bộ máy, thành phố có thể từng bước chuyển từ quản lý dựa trên hồ sơ sang quản lý dựa trên dữ liệu.

Đây cũng là nền tảng để Hà Nội tiến xa hơn trong ứng dụng AI. Một hệ thống AI dù hiện đại đến đâu cũng khó tạo ra kết quả đáng tin cậy nếu dữ liệu đầu vào thiếu chính xác hoặc bị chia cắt giữa các hệ thống.

Từ "cầm tay chỉ việc" đến đưa chuyển đổi số xuống từng cơ sở

Nếu dữ liệu là phần "xương sống" của chuyển đổi số, thì cơ sở chính là nơi quyết định công nghệ có thực sự đi vào cuộc sống hay không.

Tại xã Phú Xuyên, tinh thần của Kế hoạch 277 nhanh chóng được cụ thể hóa bằng việc xây dựng kế hoạch triển khai, phân công rõ trách nhiệm cho từng cơ quan, đơn vị và người đứng đầu.

Lực lượng đoàn viên, thanh niên được huy động hỗ trợ người dân cài đặt, sử dụng VNeID, dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và các nền tảng số thiết yếu. Cùng với đó, địa phương triển khai chiến dịch làm sạch dữ liệu đất đai, rà soát, cập nhật và chuẩn hóa thông tin phục vụ quản lý.

Đến nay, xã Phú Xuyên đã kiện toàn 32 tổ chuyển đổi số cộng đồng với 253 thành viên. Đây không chỉ là lực lượng tuyên truyền, mà còn trực tiếp hướng dẫn người dân sử dụng công nghệ và ghi nhận những khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện dịch vụ công trực tuyến để kịp thời phản ánh, tháo gỡ.

Theo thông tin từ Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, tại Phú Xuyên, đến ngày 21/7, địa phương đã thu thập, bổ sung thông tin đối với 10.433 thửa đất trong tuần; trong đó có 1.211 thửa được bổ sung thông tin và 9.222 thửa thu thập mới. Kết quả thu thập dữ liệu đạt khoảng 63% kế hoạch, trong khi dữ liệu đất phi nông nghiệp đã làm sạch khoảng 62%, tương ứng 7.425 thửa.

Những con số này cho thấy một thực tế: chuyển đổi số không thể chỉ được thực hiện từ các trung tâm dữ liệu hay cơ quan quản lý cấp thành phố. Một phần quan trọng của công việc nằm ở việc xuống từng địa bàn, từng hộ dân và từng hồ sơ.

Đặc biệt, khoảng cách số không chỉ nằm ở hạ tầng. Với người cao tuổi, hộ kinh doanh nhỏ hoặc những người chưa quen với công nghệ, một thủ tục được đưa lên môi trường trực tuyến chưa đồng nghĩa với việc họ có thể tự thực hiện thuận lợi.

Bởi vậy, việc tổ chức các tổ chuyển đổi số cộng đồng theo phương thức "cầm tay chỉ việc" có ý nghĩa quan trọng. Đây chính là cầu nối giữa chính sách số của thành phố với đời sống thực tế.

Kế hoạch 277 cũng yêu cầu ưu tiên hỗ trợ người cao tuổi, người khuyết tật, nhóm yếu thế, hộ kinh doanh nhỏ và những người chưa thành thạo công nghệ.

Điều này đặt ra một thước đo khác cho chuyển đổi số: không chỉ bao nhiêu hồ sơ được đưa lên mạng, mà bao nhiêu người dân thực sự sử dụng được dịch vụ và bao nhiêu thủ tục đã trở nên đơn giản hơn đối với họ.

Tại Phú Xuyên, chuyển đổi số cũng được mở rộng sang quảng bá sản phẩm OCOP, sản phẩm làng nghề và đặc sản địa phương. Địa phương dự kiến tổ chức các phiên livestream giới thiệu sản phẩm trên nền tảng số, qua đó đưa những sản phẩm vốn chỉ tiêu thụ trong phạm vi địa phương tiếp cận thị trường rộng hơn.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND xã Phú Xuyên Nguyễn Thành Chung cho biết địa phương đang tập trung triển khai các nhiệm vụ của đợt cao điểm 100 ngày theo đúng tinh thần "6 rõ", lấy hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp làm thước đo, bảo đảm mỗi nhiệm vụ đều tạo ra kết quả cụ thể, thiết thực.

Cách làm này cho thấy chuyển đổi số đang được Hà Nội đưa xuống gần hơn với đời sống. Từ VNeID, dịch vụ công, dữ liệu đất đai đến thanh toán không tiền mặt, thương mại điện tử và quảng bá sản phẩm địa phương, công nghệ đang dần trở thành một phần của hoạt động kinh tế - xã hội ở cơ sở.

Không chỉ số hóa, Hà Nội muốn biến dữ liệu thành động lực tăng trưởng

Nếu chỉ dừng lại ở cải cách hành chính, tác động của chuyển đổi số vẫn chưa tương xứng với tiềm năng của Hà Nội.

Điểm đáng chú ý trong Kế hoạch 277 là thành phố đồng thời đưa doanh nghiệp, hộ kinh doanh và kinh tế số vào nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Trong 100 ngày, mỗi xã, phường phải bảo đảm tối thiểu 30% hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa và làng nghề truyền thống trên địa bàn được hỗ trợ chuyển đổi số.

Thành phố cũng đặt mục tiêu có ít nhất 1.000 hộ kinh doanh, hợp tác xã và doanh nghiệp nhỏ và vừa được hướng dẫn sử dụng công cụ AI; ít nhất 5 chuỗi bán lẻ, dịch vụ quy mô lớn triển khai chính thức AI hỗ trợ hoạt động kinh doanh.

Đây là hướng đi đáng chú ý bởi doanh nghiệp nhỏ và vừa thường có nhu cầu chuyển đổi số lớn nhưng lại hạn chế về vốn, nhân lực công nghệ và khả năng đầu tư.

Với một hộ kinh doanh, chuyển đổi số có thể bắt đầu từ những việc rất cụ thể như quản lý đơn hàng, kiểm soát tồn kho, hóa đơn điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt, chăm sóc khách hàng hay bán hàng trên nền tảng thương mại điện tử.

Với doanh nghiệp nhỏ, AI có thể hỗ trợ marketing, phân tích khách hàng, quản trị nhân sự, kế toán, chăm sóc khách hàng và tự động hóa một phần quy trình.

Kế hoạch của Hà Nội cũng đặt mục tiêu 100% chợ dân sinh trên địa bàn triển khai thanh toán không dùng tiền mặt; mỗi xã, phường triển khai tối thiểu 5 tuyến phố kinh doanh không dùng tiền mặt. Thành phố phấn đấu mở rộng thêm 5.000 hộ kinh doanh đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử và 100% hộ nộp thuế điện tử.

Như vậy, chuyển đổi số đang được đưa từ bên trong bộ máy hành chính ra thị trường, vào từng cửa hàng, tuyến phố, chợ dân sinh và làng nghề.

Để thúc đẩy quá trình này, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội tổ chức Diễn đàn Kinh tế Thủ đô 2026 với chủ đề "Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội ứng dụng AI và thương mại điện tử bứt phá tăng trưởng hai con số".

Tại đây, vấn đề được đặt ra không chỉ là doanh nghiệp có nên ứng dụng AI hay không, mà là ứng dụng công nghệ như thế nào để tạo ra hiệu quả thực chất, phù hợp với nguồn lực của từng doanh nghiệp.

Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội Cù Ngọc Trang, Hà Nội hiện có 221 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, hơn 1.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và trên 11.000 doanh nghiệp công nghệ số. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn gặp khó khăn về nguồn lực, nhân lực công nghệ và lộ trình chuyển đổi số.

Do đó, ngoài chính sách hỗ trợ, cộng đồng doanh nghiệp cần được tiếp cận các giải pháp số có chi phí hợp lý, dễ triển khai nhưng vẫn đáp ứng yêu cầu quản trị và khai thác dữ liệu.

Hạ tầng viễn thông, trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây, nền tảng số và an toàn thông tin vì thế không chỉ là câu chuyện của ngành công nghệ. Đây đang trở thành hạ tầng quan trọng cho năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và nền kinh tế.

Đáng chú ý, Hà Nội đặt mục tiêu trong 100 ngày xúc tiến, tháo gỡ và triển khai 3-5 dự án quy mô lớn trong các lĩnh vực công nghiệp công nghệ số, thương mại điện tử, logistics số, trung tâm dữ liệu, AI, công nghiệp văn hóa, du lịch thông minh và trung tâm R&D, với tổng vốn đầu tư mục tiêu khoảng 50.000 tỷ đồng.

Thành phố cũng lựa chọn tối thiểu 20 doanh nghiệp công nghệ số có sản phẩm, dịch vụ tiềm năng xuất khẩu để tham gia chương trình hỗ trợ.

Ở lĩnh vực thương mại, Hà Nội hướng tới việc đưa sản phẩm đặc trưng của Thủ đô lên các nền tảng thương mại điện tử, hỗ trợ mỗi xã, phường đưa tối thiểu 5 sản phẩm tiêu biểu lên sàn và tổ chức livestream quảng bá sản phẩm OCOP, làng nghề, đặc sản, sản phẩm nông nghiệp, điểm đến và dịch vụ du lịch.

Thành phố đặt mục tiêu trong 100 ngày có tối thiểu 2.000 sản phẩm, dịch vụ được giới thiệu, quảng bá qua các hoạt động livestream, đồng thời tổ chức "Tháng khuyến mại số Hà Nội" với doanh thu thương mại điện tử mục tiêu tối thiểu 500 tỷ đồng và ít nhất 500 doanh nghiệp, hộ kinh doanh tham gia.

Nếu thực hiện được, đây sẽ là bước chuyển quan trọng: dữ liệu và công nghệ không còn chỉ phục vụ bên trong bộ máy mà trở thành hạ tầng để kết nối sản phẩm, người bán, người mua và thị trường.

Tuy nhiên, để những mục tiêu này không dừng ở con số trong kế hoạch, thách thức lớn nhất vẫn là khả năng biến công nghệ thành giá trị kinh tế cụ thể.

Sau 100 ngày, điều người dân và doanh nghiệp cần nhìn thấy không chỉ là bao nhiêu nhiệm vụ đã được báo cáo hoàn thành, mà là một thủ tục mất ít thời gian hơn, một khoản chi phí được cắt giảm, một hộ kinh doanh có thêm khách hàng hay một doanh nghiệp có thêm thị trường nhờ công nghệ.

Với chính quyền, đó có thể là số lần dữ liệu được tái sử dụng để người dân không phải cung cấp lại thông tin. Với doanh nghiệp, đó có thể là thời gian xử lý đơn hàng giảm, chi phí vận hành thấp hơn hoặc doanh thu tăng lên nhờ thương mại điện tử và AI.

Đó mới là ranh giới giữa "chuyển đổi số" và một phương thức phát triển mới.

Hà Nội đang có trong tay một chương trình hành động với thời hạn, sản phẩm và trách nhiệm được lượng hóa khá rõ. Nếu những dữ liệu được làm sạch hôm nay tiếp tục được cập nhật, kết nối và khai thác; nếu các nền tảng số không trở thành những "ốc đảo" riêng lẻ; nếu AI được đưa vào những bài toán cụ thể của chính quyền và doanh nghiệp, Chiến dịch 100 ngày có thể tạo ra hiệu ứng vượt xa một đợt cao điểm.

Khi đó, chuyển đổi số không còn đơn thuần là câu chuyện về công nghệ. Đó sẽ là hạ tầng mềm cho một Hà Nội vận hành nhanh hơn, minh bạch hơn và tạo ra nhiều cơ hội tăng trưởng hơn cho người dân, doanh nghiệp và toàn bộ nền kinh tế Thủ đô.