Thẩm mỹ tăng trưởng nóng: Cảnh báo từ các ca biến chứng

Biến chứng gia tăng, cảnh báo từ thực tiễn lâm sàng

Cùng với sự bùng nổ của các dịch vụ làm đẹp, đặc biệt là các phương pháp không xâm lấn, số ca biến chứng trong da liễu – thẩm mỹ cũng có xu hướng gia tăng.

Tại Diễn đàn khoa học "Chuẩn hóa chuyên môn - An toàn pháp lý - Thực hành lâm sàng bền vững" do Báo Phụ nữ Việt Nam tổ chức, TS. Nguyễn Thế Vỹ, Phó Giám đốc Bệnh viện Da liễu Hà Nội chia sẻ, các biến chứng hiện nay tập trung ở những dịch vụ như filler, laser, peel da, trong đó nguyên nhân chủ yếu không nằm ở công nghệ mà đến từ việc thực hiện sai chỉ định hoặc không tuân thủ quy trình chuyên môn.

Một vấn đề đáng chú ý khác là tình trạng "y khoa hóa chưa đầy đủ", khi nhiều cơ sở cung cấp dịch vụ thẩm mỹ nhưng chưa có nền tảng y khoa vững chắc, thiếu hệ thống kiểm soát rủi ro và xử trí biến chứng. Điều này khiến ranh giới giữa an toàn và rủi ro trở nên mong manh hơn.

Từ góc độ thực hành, BS Nguyễn Đình Dương, bác sĩ thẩm mỹ Bệnh viện Hà Thành, cho biết biến chứng thẩm mỹ hiện nay không còn mang tính cá biệt mà đã trở thành vấn đề của toàn ngành.

"Không phải biến chứng nào cũng có thể cứu được, nhưng phần lớn di chứng nặng có thể giảm nếu được nhận diện sớm và xử trí đúng trong những phút đầu", ông nhấn mạnh.

Theo chuyên gia này, các biến chứng có thể được chia thành 3 nhóm theo mức độ khẩn cấp, trong đó nguy hiểm nhất là tắc mạch, nghi ngờ tổn thương thị lực và sốc phản vệ – những tình huống cần xử trí ngay hoặc chuyển viện khẩn cấp.

Sai lệch từ chỉ định đến xử trí - "điểm nghẽn" của toàn ngành

Theo các chuyên gia, điểm chung của phần lớn ca biến chứng không nằm ở kỹ thuật đơn lẻ, mà bắt nguồn từ sai lệch ngay từ khâu chỉ định và hệ thống vận hành.

Chia sẻ tại Tọa đàm "Thực hành da liễu – thẩm mỹ an toàn và bền vững trong bối cảnh mới", ThS.BS Trần Thúy Liễu, Trưởng Bộ môn Chăm sóc sắc đẹp, Trường Cao đẳng Y tế Hà Nội nhấn mạnh, trong lĩnh vực da liễu – thẩm mỹ, yếu tố an toàn không chỉ phụ thuộc vào công nghệ mà trước hết nằm ở năng lực thực hành của người thực hiện. Việc tuân thủ quy trình, đánh giá đúng tình trạng da và chỉ định chính xác là điều kiện tiên quyết để hạn chế biến chứng.

Cùng quan điểm này, TS. Nguyễn Thế Vỹ cho rằng vấn đề cốt lõi của ngành hiện nay không phải là thiếu công nghệ, mà là thiếu chuẩn hóa trong thực hành, từ phân tích tình trạng da, chỉ định điều trị đến theo dõi sau can thiệp.

Thực tế lâm sàng cho thấy, nhiều dấu hiệu cảnh báo sớm thường bị bỏ qua, như đau dữ dội vượt mức thông thường, da tái trắng theo vùng mạch máu hoặc thay đổi màu sắc bất thường sau tiêm – những biểu hiện điển hình của tắc mạch.

Một trường hợp điển hình được ghi nhận là bệnh nhân xuất hiện đau dữ dội và da tái trắng ngay sau tiêm filler vùng rãnh mũi má. Nhờ nhận diện sớm và xử trí kịp thời bằng hyaluronidase ngay tại phòng khám, bệnh nhân đã phục hồi tốt.

Tuy nhiên, theo BS Nguyễn Đình Dương, ba sai lầm phổ biến hiện nay gồm: chậm nhận diện biến chứng, thiếu chuẩn bị thuốc và quy trình xử trí, và không chuyển viện kịp thời khi vượt quá khả năng chuyên môn.

Ở góc độ chuyên môn, các biến chứng liên quan đến botulinum toxin như sụp mí, lệch mặt, khó nuốt… phần lớn xuất phát từ sai lệch trong đánh giá giải phẫu, liều lượng và vị trí tiêm. Điều này cho thấy ranh giới giữa an toàn và rủi ro không nằm ở công nghệ, mà ở quyết định lâm sàng.

Một điểm đáng lưu ý khác là yếu tố pháp lý và hồ sơ. Nhiều cơ sở chưa đảm bảo đầy đủ quy trình từ tư vấn, ký cam kết đến lưu trữ thông tin sản phẩm, số lô và diễn biến sau điều trị – những yếu tố không chỉ liên quan đến an toàn bệnh nhân mà còn là cơ sở pháp lý khi xảy ra sự cố.

Trong bối cảnh thị trường tiếp tục tăng trưởng nhanh, các chuyên gia cảnh báo nếu không kiểm soát tốt từ khâu chỉ định, quy trình đến hệ thống vận hành, biến chứng sẽ không chỉ là rủi ro cá nhân mà có thể trở thành vấn đề của toàn ngành.