Tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực văn hóa

Sáng 10/10, tại Nhà Quốc hội (Hà Nội), Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội phối hợp với Bộ Công an tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề “Phát huy giá trị văn hóa Việt Nam thành một động lực quan trọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới”. Hội thảo tập trung nhận diện những điểm nghẽn về thể chế, chính sách và thực thi, đề xuất giải pháp khơi thông nguồn lực, đưa văn hóa trở thành động lực phát triển đất nước.

Hội thảo có sự tham dự của hơn 200 đại biểu, do Thứ trưởng Bộ Công an Lê Quốc Hùng, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Bùi Hoài Sơn, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Triệu Thế Hùng và Giám đốc Học viện Chính trị Công an nhân dân Phan Xuân Tuy đồng chủ trì.

Phát biểu khai mạc, ông Triệu Thế Hùng nhấn mạnh, Đảng và Nhà nước luôn xác định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển, là sức mạnh nội sinh để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, yêu cầu đặt ra không chỉ là bảo tồn, gìn giữ mà còn phải phát huy hiệu quả các giá trị văn hóa, đưa văn hóa trở thành nguồn lực cho phát triển bền vững.

Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam xác định văn hóa và con người là nền tảng, động lực, trụ cột và hệ điều tiết cho phát triển bền vững đất nước. Để hiện thực hóa định hướng này, cần những quyết sách đồng bộ, khắc phục hạn chế về thể chế, chính sách và tổ chức thực hiện.

Theo ông Triệu Thế Hùng, hội thảo nhằm nhận diện những điểm nghẽn, đúc kết kinh nghiệm thực tiễn, đề xuất giải pháp hoàn thiện thể chế văn hóa và nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi chính sách, pháp luật. Qua đó, tạo điều kiện phát huy nguồn lực nội sinh, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Phát biểu tại hội thảo, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh vai trò của văn hóa như một nguồn lực nội sinh quan trọng đối với sự phát triển và bảo vệ đất nước.

Tại Hội thảo các đại biểu tập trung vào ba nhóm vấn đề: làm rõ những quan điểm đột phá về phát triển văn hóa, con người Việt Nam; nhận diện những điểm nghẽn trong thể chế, chính sách, nguồn lực và tổ chức thực hiện; đề xuất giải pháp hoàn thiện chính sách, siết chặt kỷ luật thực thi để tạo chuyển biến thực chất.

Theo Thứ trưởng Lê Quốc Hùng, phát huy văn hóa trong kỷ nguyên mới cần gắn với xây dựng hệ giá trị, chuẩn mực và môi trường văn hóa phù hợp; khơi dậy khát vọng phát triển, củng cố đồng thuận xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Cùng với đó, cần giải quyết những vấn đề mới nảy sinh từ hội nhập quốc tế, chuyển đổi số và sự phát triển của không gian mạng, bảo đảm hài hòa giữa phát triển văn hóa với gìn giữ bản sắc dân tộc và an ninh văn hóa.

Một yêu cầu quan trọng được đặt ra là tạo cơ chế chuyển hóa di sản, vốn văn hóa thành tri thức, tài sản trí tuệ và sản phẩm sáng tạo. Việc phát triển công nghiệp văn hóa, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và huy động hiệu quả nguồn lực xã hội sẽ góp phần đưa giá trị văn hóa vào đời sống kinh tế, tạo động lực tăng trưởng mới và nâng cao sức cạnh tranh quốc gia.

Đại tá Tống Văn Khuông, Phó Giám đốc Học viện Chính trị Công an nhân dân, cho rằng sự phát triển nhanh chóng của khoa học, công nghệ, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng số đang làm thay đổi cách con người sáng tạo, tiếp nhận và thụ hưởng văn hóa. Điều này đòi hỏi phải chuyển từ nhận thức đúng về vai trò của văn hóa sang tổ chức thực hiện hiệu quả, biến các giá trị văn hóa thành năng lực sáng tạo, tri thức, sản phẩm và sức mạnh mềm của quốc gia.

Trung tướng Phan Xuân Tuy, Giám đốc Học viện Chính trị Công an nhân dân, nhấn mạnh ba yêu cầu xuyên suốt của hội thảo: nhận thức đúng để tạo đồng thuận, nhận diện đúng để tháo gỡ điểm nghẽn và đề xuất giải pháp đúng để tạo chuyển biến thực chất. Các kiến nghị cần dựa trên luận cứ khoa học, bằng chứng thực tiễn, có khả năng áp dụng, tránh dàn trải, chung chung.

Ban Tổ chức cho biết đã nhận được 68 bài tham luận của các cơ quan, tổ chức, chuyên gia và nhà khoa học. Những ý kiến, kiến nghị tại hội thảo sẽ được tổng hợp thành báo cáo kiến nghị chính sách, gửi Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan chức năng.

Hội thảo hướng tới mục tiêu góp phần hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả thực thi chính sách và khơi thông các nguồn lực văn hóa; biến văn hóa thành động lực phát triển, góp phần nâng cao sức mạnh nội sinh và năng lực cạnh tranh của đất nước trong kỷ nguyên mới.