Khai mạc Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông toàn quốc lần thứ IV

Lễ khai mạc có sự tham dự của Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến cùng lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương, tỉnh Điện Biên và các địa phương.

Tôn vinh bản sắc, phát huy vai trò chủ thể cộng đồng

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy nhấn mạnh Ngày hội là dịp tôn vinh bản sắc, tăng cường kết nối cộng đồng và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Mông, đồng thời thiết thực hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11).

Kho tàng di sản phong phú từ tiếng khèn, điệu múa, kỹ thuật dệt lanh, thêu, vẽ sáp ong, chạm bạc đến các lễ hội dân gian của người Mông luôn được các thế hệ nghệ nhân bền bỉ gìn giữ. Thứ trưởng khẳng định, sự tiếp nối này chính là nền tảng để văn hóa truyền thống hiện diện sinh động trong đời sống hiện đại.

Để bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc Mông trong giai đoạn mới, Thứ trưởng đề nghị các địa phương tập trung thực hiện năm nhiệm vụ trọng tâm.

Trước hết là cụ thể hóa chủ trương, thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa và bố trí nguồn lực gắn bảo tồn với phát triển kinh tế - xã hội.

Song song đó, các cơ quan chuyên môn cần lấy người dân làm trung tâm, tôn trọng tiếng nói của cộng đồng, đồng thời có chính sách đãi ngộ nghệ nhân và hỗ trợ truyền dạy di sản cho thế hệ trẻ.

Công tác bảo tồn di sản cũng cần gắn liền với phát triển du lịch bền vững và tạo sinh kế cho người dân trên cơ sở giữ nguyên cảnh quan, không gian văn hóa.

Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong thu thập, số hóa dữ liệu di sản sẽ giúp giới thiệu văn hóa dân tộc Mông một cách rộng rãi, chính xác.

Cuối cùng, các địa phương cần tập trung xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phát huy phong tục tốt đẹp và kiên trì vận động xóa bỏ các tập quán không còn phù hợp.

Biến văn hóa thành nguồn lực phát triển

Phát biểu chỉ đạo, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến ghi nhận sự nỗ lực của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng tỉnh Điện Biên trong khâu tổ chức. Nhấn mạnh dân tộc Mông là cộng đồng có trên 1 triệu dân, giữ vị trí quan trọng nơi biên cương, ông đánh giá các giá trị văn hóa của người Mông không chỉ là tài sản riêng mà còn góp phần làm phong phú nền văn hóa Việt Nam thống nhất trong đa dạng.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và công nghệ phát triển nhanh chóng, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội lưu ý nguy cơ mai một di sản và đề nghị các địa phương tập trung ba nhóm giải pháp chính.

Một là nâng cao đời sống văn hóa cơ sở, đổi mới hoạt động tinh thần cho nhân dân và có chính sách đãi ngộ thỏa đáng đối với các nghệ nhân - những "báu vật sống" của cộng đồng.

Hai là gắn bảo tồn văn hóa với khai thác tài nguyên di sản để phát triển du lịch, cải thiện sinh kế cho người dân, kết hợp với củng cố quốc phòng - an ninh và xây dựng thế trận lòng dân vững chắc.

Ba là đẩy mạnh tuyên truyền xóa bỏ các tập tục lạc hậu như tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, đồng thời khơi dậy tinh thần tự lực, tự cường vươn lên thoát nghèo của đồng bào.

Về phía địa phương, Bí thư Tỉnh ủy Điện Biên Trần Tiến Dũng cho biết tỉnh đang nỗ lực định vị hình ảnh "Điểm đến lịch sử, bản sắc văn hóa và thiên nhiên kỳ vĩ". Việc tổ chức Ngày hội giúp đồng bào Mông giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm phát triển kinh tế, hướng tới mục tiêu để người dân vừa là chủ thể bảo tồn, vừa là đối tượng hưởng lợi trực tiếp từ di sản của mình.