Những tháng cuối năm 2025, các tỉnh Nam Trung Bộ đã trải qua những ngày tang thương nhất của trận lũ lịch sử chưa từng có. Chỉ trong vài giờ, dòng nước hung hãn ập tới, nuốt trọn làng mạc, đẩy hàng nghìn người dân vào cảnh nguy khốn. Trong tiếng gió giật, trong màn đêm đặc quánh, hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ các lực lượng vũ trang cùng cấp uỷ, chính quyền và người dân địa phương không một phút do dự, lao vào dòng nước xiết đầy nguy hiểm, nỗ lực vượt từng đợt sóng dữ, cõng từng cụ già, bế từng em nhỏ đưa đến nơi an toàn.

Họ "đi về phía Nhân dân" bằng tình người, bằng thông điệp truyền thống từ ngàn xưa "tương thân, tương ái, tính mạng của người dân đặt lên trước hết". 

Cả hệ thống chính trị vào cuộc

Ngay giữa những ngày bão lũ càn quét, ở bất cứ địa phương nào đều có sự vào cuộc chỉ đạo quyết liệt, từ sớm và kịp thời của Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương, Chính phủ, Ủy ban TƯ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị xã hội, đoàn thể quần chúng, cấp uỷ, chính quyền các cấp. Trong những ngày khó khăn nhất, các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã kịp thời có mặt thăm hỏi, chia sẻ, động viên người dân vùng lũ.

Đó là chuyến công tác của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm và Đoàn công tác của Trung ương đến với người dân thành phố Huế bị ảnh hưởng nặng nề của đợt mưa lũ lịch sử, ngày 2/11/2025. Đồng chí Tổng Bí thư ân cần động viên bà con và khẳng định: Đảng, Nhà nước, các tổ chức, đoàn thể và đồng bào cả nước đã luôn hướng về miền Trung và thành phố Huế với tinh thần "lá lành đùm lá rách", kịp thời hỗ trợ, chia sẻ khó khăn với người dân vùng lũ lụt. Đồng chí Tổng Bí thư yêu cầu các lực lượng tập trung khắc phục hậu quả thiên tai, bảo đảm an toàn tính mạng của nhân dân, tuyệt đối không để người dân nào bị thiếu đói, cô lập mà không được hỗ trợ kịp thời.

Lần đầu tiên, Bộ Chính trị giao 4 địa phương 2 là Hà Nội, TPHCM, Hải Phòng và Quảng Ninh trực tiếp hỗ trợ lương thực, nhu yếu phẩm và nhân lực y tế cho các tỉnh chịu thiệt hại nặng nề do mưa lũ.

Bộ Chính trị cũng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương thực hiện nghiêm chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước; đặt việc bảo vệ tính mạng của người dân lên hàng đầu; tuyệt đối không để người dân đói, rét, thiếu nước sạch hoặc thuốc men. Các lực lượng phải khẩn trương tiếp cận, cứu trợ người dân ở những khu vực còn ngập sâu, bị cô lập. Cùng với đó, Bộ Quốc phòng và Bộ Công an được giao huy động tối đa lực lượng, phương tiện chuyên dụng, gồm trực thăng và thiết bị bay không người lái, để vận chuyển nhu yếu phẩm, bảo đảm hiệu quả cứu trợ và an toàn cho lực lượng cứu hộ. Bộ Xây dựng hỗ trợ xử lý sạt lở, khắc phục giao thông; Bộ Y tế điều động lực lượng phòng chống dịch bệnh.

Đặc biệt, trong chuyến công tác động viên bà con nhân dân và kiểm tra công tác khắc phục hậu quả đợt lũ lụt lịch sử tại Nam Trung Bộ, chiều 29/11/2025, tại tỉnh Đắk Lắk, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã chỉ đạo khẩn trương xây nhà mới và sửa chữa nhà hư hỏng nặng cho người dân ở xã Hòa Thịnh, tỉnh Đắk Lắk, "Để bà con có chỗ thờ cúng tổ tiên trong dịp Tết Nguyên đán" - Thủ tướng nói. Đó cũng là mệnh lệnh gửi đến các lực lực lượng Quân đội, Công an đang thực hiện nhiệm vụ xây nhà cho người dân ở các vùng lũ lụt. Làm sao để ngày Tết truyền thống dân tộc là dịp mọi gia đình sum vầy, là niềm vui, hạnh phúc, sự ấm áp và ấm no. Vì thế không thể để người dân không có nhà, người đi xa không có nơi để trở về.

Đồng thời, Thủ tướng yêu cầu phát động "Chiến dịch Quang Trung" xây dựng lại toàn bộ nhà cửa bị cuốn trôi hoặc sập đổ. Từ ngày 1/12 đến muộn nhất 31/1/2026, phải dựng xong tất cả nhà mới. Nhà hư hỏng phải sửa xong trước ngày 31/12/2025.

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, những ngày đầu tháng 12/2025, trên các công trường ở nơi "rốn lũ", từ tỉnh Đắk Lắk đến các tỉnh duyên hải miền Trung như Khánh Hòa, Gia Lai, Lâm Đồng, không khí lao động luôn khẩn trương theo đúng tinh thần "thời chiến". Các đơn vị chủ công của Quân đội Nhân dân Việt Nam như Quân khu 5, Vùng 4 Hải quân, Binh đoàn 12 đã áp dụng triệt để phương châm "3 ca, 4 kíp", thi công liên tục xuyên đêm. Điểm đặc biệt của Chiến dịch này là tính tự chủ hoàn toàn về hậu cần. Quán triệt tinh thần không gây phiền hà cho địa phương và người dân đang gặp khó khăn, các đơn vị Quân đội thực hiện "4 tại chỗ", dựng lán trại dã chiến và tổ chức nuôi quân ngay tại thực địa.

Những ngày không quên: "Lao thẳng vào tâm lũ" cứu dân bằng mọi giá

Những ngày tháng 11/2025, ở khoảnh khắc nước ngập đến nóc nhà, hơn 186.000 căn hộ ở các tỉnh phía Nam miền Trung đều cận kề nguy hiểm. Hơn 80.000 héc-ta lúa, hoa màu bị vùi lấp, 3,2 triệu con gia súc gia cầm chết trôi. Đường quốc lộ bị cắt nát bởi sạt lở, những chuyến tàu qua Tây Nguyên phải dừng lại, bất lực trước dòng nước hung hãn. 

Nhưng giữa dòng lũ đục ngầu, người ta thấy những đôi vai gồng căng, những bước chân đã bầm rộp vì ngâm nước nhiều giờ. Quân đội điều động hàng chục nghìn lượt người, 2.231 phương tiện, thả hàng bằng trực thăng xuống nơi nước ngập quá sâu. Công an đưa đến hơn 98.000 lượt cán bộ, chiến sĩ, triển khai hàng vạn phương tiện, đứng canh chốt giữa dòng nước cuốn, giữ cho cộng đồng một trật tự bình yên. 

Nhiều chiến sĩ hàng giờ liền lội nước sâu đến tận ngực để đưa từng suất cơm, hộp sữa đến từng hộ gia đình bị cô lập. Có người cả đêm không ngủ, vừa cứu hộ, vừa động viên bà con vượt qua nỗi lo sợ, tiếc nuối, đau thương vì mất mát. Có những tổ công tác đã phải vượt qua dòng nước chảy xiết, chống lại những cơn gió mạnh, chỉ để mang theo túi thuốc, gói bánh cho một cụ già neo đơn trong căn nhà sắp bị nước cuốn trôi…

Thậm chí, có chiến sĩ đã bị thương, kiệt sức và hy sinh trong quá trình cứu hộ, cứu nạn. Họ ra đi trong lặng lẽ, để lại những giọt nước mắt tiếc thương và lòng ngưỡng mộ vô hạn của nhân dân về tấm lòng quả cảm và tinh thần phụng sự nhân dân.

Những dòng nhật lý của thượng tá Vũ Khánh Hải, Phó Tham mưu trưởng Lữ đoàn 162, Vùng 4 Hải quân, vẫn nghẹn đắng: "2h30 ngày 20/11/2025, được lệnh xuất phát cứu giúp dân ở xã Diên Điền và Diên Khánh (tỉnh Khánh Hoà). Lúc đó, nước ngập sâu, điện, sóng điện thoại không có. Người dân không thể liên lạc được với người thân gia đình nên ai nấy đều hoang mang, lo lắng. Các kíp xuồng đưa chúng tôi đi cứu hộ đều mang theo lương khô và nước uống để sử dụng, nhưng khi thấy người già và trẻ em bị đói khát giữa vùng lũ, chúng tôi đã nhường toàn bộ lương khô và nước uống cho bà con. Thời gian cứ liên tục từ sáng tinh mơ đến 22h các ngày 20 đến 22/11/2025, khi không còn người dân nào ở khu vực cần hỗ trợ, đoàn mới dời khỏi vùng lũ".

Trực tiếp ứng cứu người dân ngày 20/11/2025, tại thôn Phước Khánh, thôn Phước Lợi (xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hoà), trung tá Phan Văn Ngát - Phó Tham mưu trưởng Ban Chỉ huy Phòng thủ khu vực 4 - Đô Vinh, chia sẻ: "Từ sáng đến giờ, chúng tôi đã đưa hàng trăm người ra khỏi vùng nước xiết. Đây là nhiệm vụ nhưng cũng là trách nhiệm và tình cảm của chúng tôi với Nhân dân".

Đồng chí Bùi Duy Đạt, Phó Thuyền trưởng Tàu 371, Hải đội 414, Lữ đoàn 162, Vùng 4 Hải quân, chia sẻ: "Đến thôn Hòa Thắng, xã Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa, cảnh tượng ban đầu chúng tôi thấy là nước lũ dâng rất nhanh, chảy xiết ở đường làng, ngõ xóm, mực nước dâng cao từ 1,5-3m khiến lực lượng cứu hộ tại chỗ và người dân địa phương không thể tiếp cận bằng phao hay thuyền bè chèo tay. Khi ấy, hình ảnh các em bé sơ sinh (có em bé mới chỉ 20 ngày tuổi), mẹ của bé còn đang trong thời gian ở cữ, sức khỏe chưa hồi phục sau sinh nở; rồi tiếng khóc sợ hãi của những em bé 2 tuổi đến dưới 10 tuổi khi thấy nước lũ cuốn đi căn nhà, vườn tược. Mỗi xuồng quy định chỉ chở từ 15-20 người lớn, tuy nhiên số người trong các ngõ xóm rất đông, nên có những chuyến xuồng chúng tôi chở hơn 30 người lớn và trẻ em. Lúc di chuyển qua những chỗ nước xiết, anh em cùng một số thanh niên địa phương đều nhảy xuống nước, sử dụng dây buộc vào người để hỗ trợ xuồng đưa người dân ra khỏi khu vực ngập nặng đến nơi an toàn".

Tham gia ứng cứu dân giữa vùng lũ ngày 19/11/2025, thiếu tá Nguyễn Khắc Thinh, nhân viên máy tàu kiêm điện tàu, Hải đội Biên phòng 2, BĐBP tỉnh Gia Lai và đồng đội đã đưa được nhiều người bị cô lập trong lũ dữ về nơi tránh trú an toàn. Đang lúc cứu người, anh cảm thấy bàn chân trái nhói đau, kiểm tra thì thấy chân bị một vết cắt, anh liền dùng chiếc áo buộc chặt vết thương để tiếp tục trợ giúp người dân, vì anh vẫn nghe thấy nhiều tiếng kêu cứu. Sau này, anh Thinh mới chia sẻ: "Lúc đó, trong đầu tôi chỉ nghĩ làm sao đưa được càng nhiều người dân ra khỏi vùng nguy hiểm càng tốt, mà không biết rằng vết thương ở chân đang chảy rất nhiều máu…". Thiếu tá Nguyễn Khắc Thinh khi được phẫu thuật, mới biết bàn chân trái bị đứt gân các ngón 3, 4, 5…

Không quân hàm, không nhiệm vụ bắt buộc, nhưng anh Trần Công Thành (51 tuổi, trú thôn Phú Hữu, xã Hòa Thịnh, tỉnh Đắk Lắk hay nhiều người dân vẫn tình nguyện lao vào dòng lũ dữ, bởi họ hiểu rằng, ở đó là sự sống của đồng bào của mình. Bất chấp nguy hiểm, một mình chèo ghe đưa hơn 40 người đến tránh lũ tại ngôi nhà hai tầng trong thôn. "Khoảng 21h ngày 19/11/2025, nước lũ dâng lên nhanh và bất ngờ. Mặc dù gia đình vẫn còn nhiều lúa và tài sản chưa kịp di chuyển, nhưng nghe tiếng kêu cứu, tôi đã dùng ghe cắt cỏ của gia đình đến từng nhà, giải cứu người dân đến nơi an toàn. Trong 2 ngày, tôi đưa được hơn 40 người trong thôn đến nơi tránh lũ. Trong quá trình cứu người, tôi rất sợ và hồi hộp vì nước chảy mạnh nhưng xung quanh toàn trẻ em và người già nên tôi phải cố gắng. May mắn, mọi người đều an toàn" - anh Thành nhớ lại.

Những bếp lửa chan chứa tình người giữa vùng lũ

Còn nhớ, do ảnh hưởng của cơn bão số 10, hồi cuối tháng 9/2025 đã gây thiệt hại nặng nề trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Trước tình hình cấp bách này, Hội LHPN tỉnh Thái Nguyên đã chỉ đạo các cấp Hội cơ sở triển khai phương châm "bốn tại chỗ", bám sát địa bàn. Tại những điểm bị thiệt hại nặng như xã Trần Phú, cán bộ Hội đã có mặt kịp thời, thăm hỏi, động viên hội viên bị mất nhà, trao tặng nhu yếu phẩm và hỗ trợ chị em di chuyển đến nơi an toàn. Không quản hiểm nguy, nhiều cán bộ, hội viên đã ngày đêm cùng dân quân, đoàn thanh niên di dời tài sản, khắc phục sạt lở, dựng nơi ở tạm cho các hộ dân yên tâm tránh lũ.

Đặc biệt hơn, trong những ngày tỉnh Thái Nguyên chìm trong biển nước lũ, nhiều học sinh không thể về nhà do đường sá bị chia cắt, nhiều chị hội viên đã đón các em đến nhà mình, chăm sóc chu đáo từng bữa ăn, giấc ngủ như người thân trong gia đình.

Tại tỉnh Khánh Hòa, ngay giữa những ngày lũ tràn về, từ sáng sớm đến tối muộn, hội viên phụ nữ tại các xã, phường đều miệt mài tổ chức nấu ăn, chuẩn bị hàng nghìn suất cơm nóng mỗi ngày, gói hàng nghìn chiếc bánh ú, bánh chưng, đóng gói nhu yếu phẩm, phân loại hàng hóa cứu trợ và chuyển đến những hộ dân đang gặp khó khăn, lực lượng tuyến đầu làm nhiệm vụ cứu hộ. Các cấp Hội còn tích cực vận động, hỗ trợ quần áo để người dân có đồ dùng, cử đoàn công tác kịp thời thăm hỏi, tặng quà người dân các xã, phường bị thiệt hại nặng; tham gia dọn vệ sinh môi trường…

Cho đến giờ, nhiều người vẫn nhớ rõ cảnh bà Lý ở tỉnh Quảng Ngãi ngồi trước căn nhà đổ sập vì lũ, tay run run nhặt lại từng bức ảnh thấm nước. Bên cạnh bà là một nhóm chiến sĩ Công an quần áo lấm bùn, đang dựng tạm lại vách tường để che chắn mưa gió. Bất chợt bà nghẹn ngào nói: "Lũ lấy đi hết rồi các chú ơi". Một chiến sĩ trẻ đáp nhẹ: "Dạ, còn tụi con đây bà". Câu trả lời giản dị mà ấm áp như đốm lửa đỏ giữa bùn lạnh. Còn bà Lý Thị Yến ở xóm Phố (xã Dân Tiến, Thái Nguyên) vẫn đầy xúc cảm nghẹn ngào, biết ơn. Mất sạch nhà cửa và tài sản sau đêm mưa bão kinh hoàng, vợ chồng bà Yến tưởng chừng gục ngã trước nghịch cảnh trớ trêu. Thế nhưng từ trong bùn lầy hoang tàn, một ngôi nhà mới đang dần mọc lên mang theo niềm hy vọng về sự hồi sinh diệu kỳ cho gia đình bà và nhiều người dân cùng hoàn cảnh. Tết này, gia đình bà Lý Thị Yến và nhiều gia đình mất nhà sẽ có căn nhà mới đầy tình cảm của người dân cả nước cùng đau đáu hướng về.

Lúc này, những vệt bùn vàng loang lổ vẫn phủ kín làng quê từ miền Bắc đến miền Trung sau khi mưa lũ rút đi. Song thiên tai không chỉ để lại bùn đất, đổ nát và những nỗi đau, mà còn đó những khoảnh khắc đẹp đẽ của tình người và lòng nhân ái của người dân cả nước. Khi bão lũ ập đến, hai chữ Nhân dân được đặt lên hàng đầu. Đó là cam kết chính trị nhất quán: Mọi người dân đều được bảo vệ, không ai bị bỏ lại phía sau.

NHÓM PV

(Còn nữa)