Thủ tướng yêu cầu làm rõ cơ chế hậu kiểm an toàn thực phẩm

Tại phiên thảo luận tổ chiều 24/10 về dự án Luật An toàn thực phẩm sửa đổi, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế hậu kiểm, nhất là cách kiểm soát chất lượng sản phẩm sau khi doanh nghiệp công bố tiêu chuẩn.

"Chúng ta hiện nay dựa vào hậu kiểm nhưng doanh nghiệp công bố tiêu chuẩn, vậy kiểm soát sau đó như thế nào?", Thủ tướng đặt vấn đề.

Theo người đứng đầu Chính phủ, mục tiêu sửa luật là nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, bảo đảm an toàn thực phẩm, đồng thời tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Vì vậy, dự thảo cần làm rõ cơ chế kiểm tra, tần suất lấy mẫu, kiểm định và trách nhiệm của các bên liên quan.

Thủ tướng nhấn mạnh, việc bảo đảm an toàn thực phẩm không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước mà cần sự tham gia của Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, người dân và các doanh nghiệp sản xuất. Những doanh nghiệp làm ăn chân chính cũng cần tích cực đấu tranh với các sản phẩm vi phạm quy chuẩn, bởi vấn đề này liên quan trực tiếp đến sức khỏe và quyền lợi người tiêu dùng.

Cùng với đó, việc tiếp nhận và xử lý phản ánh phải được thực hiện nhanh chóng. Trong trường hợp cấp bách, cơ quan chức năng cần đình chỉ, tạm dừng sản xuất. Thủ tướng đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định này trong dự thảo luật, đồng thời cụ thể hóa trong nghị định và văn bản hướng dẫn của Chính phủ.

Thống nhất một đầu mối quản lý an toàn thực phẩm

Một nội dung quan trọng khác của dự thảo là tổ chức quản lý an toàn thực phẩm theo hướng thống nhất đầu mối, kết hợp quản lý theo nguy cơ, theo chuỗi và đẩy mạnh chuyển đổi số.

Theo Thủ tướng, Bộ Y tế sẽ là cơ quan quản lý nhà nước chịu trách nhiệm về an toàn thực phẩm; tại địa phương là sở y tế, còn ở cấp xã là Phòng Văn hóa - Xã hội. Cùng với việc phân công trách nhiệm, cần bổ sung nhân sự có chuyên môn về lĩnh vực này.

Thủ tướng cho rằng cách tổ chức trên nhằm bảo đảm nguyên tắc "một việc chỉ có một cơ quan chủ trì, chịu trách nhiệm", tránh chồng chéo trong quản lý.

Chính phủ cũng sẽ chỉ đạo rà soát để luật quy định rõ những vấn đề lớn thuộc thẩm quyền của Quốc hội, trong đó có quyền lợi của doanh nghiệp, cơ sở sản xuất và điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm. Những nội dung không cần thiết quy định chi tiết ở cấp luật sẽ được xem xét điều chỉnh phù hợp.

Thủ tướng đồng thời nhấn mạnh dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi cần tập trung vào những nội dung đặc thù, không quy định lại các vấn đề đã được điều chỉnh trong những luật có liên quan.

Các quy định về hậu kiểm, phân công trách nhiệm và xử lý vi phạm cần tiếp tục được rà soát, hoàn thiện để vừa nâng cao hiệu quả quản lý, vừa tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Phát triển công nghiệp văn hóa từ giá trị di sản và sáng tạo

Cũng tại phiên thảo luận, khi cho ý kiến về dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh cần xây dựng chính sách hỗ trợ sáng tạo, phát triển sản phẩm và khai thác hiệu quả tài nguyên văn hóa.

Dự thảo luật bổ sung quy định về hệ sinh thái thử nghiệm có kiểm soát trong ngành công nghiệp văn hóa, hỗ trợ sáng tạo và xác lập giá trị quyền sở hữu trí tuệ. Theo Thủ tướng, đây là những chính sách cần thiết để thúc đẩy chuyển đổi số, tăng khả năng tiếp cận công nghệ của các chủ thể sáng tạo.

Tuy nhiên, các quy định cần được nghiên cứu trong mối quan hệ với những chính sách liên quan, nhất là cơ chế hình thành, quản lý, vận hành, kết nối và chia sẻ dữ liệu.

Về phát triển hạ tầng công nghiệp văn hóa, Thủ tướng cho rằng không nên chỉ nhìn nhận đây là các công trình vật chất, mà cần tính đến sự liên kết giữa di sản, cộng đồng, không gian sáng tạo, hạ tầng số và các dịch vụ văn hóa phù hợp. Quá trình này phải gắn với bảo vệ di sản, bảo đảm sự tham gia và hưởng lợi chính đáng của cộng đồng, nghệ nhân và các chủ thể sáng tạo.

Thủ tướng cũng lưu ý giá trị của sản phẩm công nghiệp văn hóa không chỉ nằm ở sản phẩm ban đầu mà còn ở khả năng phát triển thành các sản phẩm phái sinh, chuyển giao quyền sở hữu trí tuệ, mở rộng thị trường và hình thành chuỗi giá trị mới.

Do đó, cần có chính sách lựa chọn những sản phẩm văn hóa có trọng tâm, trọng điểm, đủ năng lực cạnh tranh để phát triển thành thương hiệu riêng của công nghiệp văn hóa Việt Nam.