Thường trực Tỉnh ủy Khánh Hòa đối thoại với đại diện phụ nữ, nông dân và thành viên hợp tác xã

Vướng mắc về sinh kế, chính sách với phụ nữ yếu thế

Tại đối thoại, Hội LHPN xã Tây Khánh Sơn, xã Đông Khánh Sơn, xã Phước Hậu - những địa bàn có đông đồng bào Raglai sinh sống, cùng nêu thực trạng phụ nữ dân tộc Raglai đang giữ vai trò quan trọng trong bảo tồn, truyền dạy tiếng nói, trang phục, nghề thủ công, dân ca, dân vũ, nhạc cụ và các phong tục, tập quán truyền thống. Tuy nhiên, nhiều giá trị văn hóa có nguy cơ mai một khi số phụ nữ am hiểu văn hóa dân tộc ngày càng giảm, trong khi việc truyền dạy cho thế hệ trẻ còn thiếu nguồn lực và cơ chế hỗ trợ.

Các đơn vị kiến nghị tỉnh có chính sách hỗ trợ phụ nữ Raglai tham gia bảo tồn, truyền dạy và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc; hỗ trợ thành lập các câu lạc bộ phụ nữ bảo tồn văn hóa, truyền dạy nghề thủ công truyền thống, dân ca, dân vũ và nhạc cụ dân tộc; tạo điều kiện tham gia các mô hình du lịch cộng đồng, quảng bá sản phẩm truyền thống, qua đó vừa tạo sinh kế, nâng cao vị thế phụ nữ vừa góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa Raglai cho thế hệ sau.

Từ câu chuyện bảo tồn văn hóa ở những địa bàn có đông đồng bào Raglai, Hội LHPN tỉnh Khánh Hòa đề cập tới nhóm phụ nữ yếu thế khác là phụ nữ khuyết tật. Thực tế cho thấy, nhiều phụ nữ khuyết tật vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận việc làm, học nghề, công nghệ số, chăm sóc sức khỏe, các công trình công cộng và hoạt động cộng đồng; đồng thời dễ bị tổn thương khi xảy ra thiên tai, bạo lực gia đình hoặc khó khăn kinh tế.

Trên cơ sở những vướng mắc được nêu từ cơ sở, Hội LHPN tỉnh Khánh Hòa kiến nghị tỉnh chỉ đạo xây dựng các giải pháp hỗ trợ phụ nữ khuyết tật toàn diện hơn; ưu tiên đào tạo nghề gắn với nhu cầu thị trường, hỗ trợ sinh kế và khởi nghiệp phù hợp với khả năng lao động; tạo điều kiện để phụ nữ khuyết tật tiếp cận công nghệ số, thương mại điện tử và các chương trình chuyển đổi số.

Hội LHPN xã Diên Lạc nêu vướng mắc tại địa phương đang triển khai các dự án trọng lực, trọng điểm của tỉnh, dẫn đến một bộ phận phụ nữ bị thu hồi đất, mất hoặc giảm nguồn sinh kế truyền thống. Đề xuất chuyển đổi nghề, giới thiệu việc làm và tiếp cận các nguồn vốn vay...

Không chỉ tập trung vào những vấn đề của phụ nữ, cuộc đối thoại còn ghi nhận nhiều kiến nghị sát thực tế từ nông dân và các hợp tác xã, nhất là trong sản xuất, tiêu thụ nông sản và hỗ trợ kỹ thuật.

Các đại biểu nông dân cho biết đầu ra nông sản vẫn còn bấp bênh, nhiều hợp tác xã gặp khó khăn trong việc kết nối với doanh nghiệp và hệ thống phân phối; nhà cung cấp VinaPhone đã ngừng cung cấp dịch vụ đối với thiết bị giám sát hành trình tàu cá (VMS) của ngư dân nhưng không có chính sách hỗ trợ một phần kinh phí để bà con chuyển đổi, mua sắm thiết bị mới thay thế; sau khi thực hiện sáp nhập đơn vị hành chính, các hợp tác xã trên địa bàn không còn bố trí cán bộ khuyến nông cơ sở, thiếu vắng đầu mối chuyên trách làm bà con nông dân gặp nhiều khó khăn trong việc trao đổi thông tin, tiếp cận và ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất...

Lãnh đạo tỉnh chỉ đạo gỡ vướng từ cơ sở

Sau cuộc đối thoại, lãnh đạo các sở, ngành của tỉnh đã trực tiếp trao đổi, làm rõ nhiều nội dung được đại biểu nêu, đồng thời thông tin hướng xử lý đối với từng nhóm vấn đề. Đối với kiến nghị liên quan phụ nữ Raglai, Sở Dân tộc và Tôn giáo trả lời, trong thời gian qua, Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân tỉnh đã quan tâm lãnh chỉ đạo, ban hành và triển khai nhiều chủ trương của Đảng và chính sách của Nhà nước về bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số. Trọng tâm là việc lồng ghép các nguồn vốn thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi cùng với Chương trình, dự án về phát triển văn hóa trên địa bàn tỉnh. Qua đó, đã hỗ trợ phục dựng lễ hội truyền thống, bảo tồn nghề thủ công, tổ chức các lớp truyền dạy cồng chiêng, mã la, đàn đá, dân ca, nhạc cụ truyền thống… của dân tộc Raglai. 

Tuy nhiên, việc bảo tồn và truyền dạy văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Raglai vẫn còn nhiều khó khăn; số lượng nghệ nhân, phụ nữ am hiểu văn hóa truyền thống ngày càng giảm, kinh phí tổ chức các hoạt động còn hạn chế, việc truyền dạy cho thế hệ trẻ chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Trong thời gian tới, Sở Dân tộc và Tôn giáo sẽ chủ trì, phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh, UBND các địa phương tham mưu Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh triển khai hiệu quả các chính sách hiện hành về bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số. 

Đồng thời nghiên cứu, lồng ghép nguồn lực từ các chương trình, dự án khác để tổ chức các hoạt động, như: hỗ trợ xây dựng, duy trì và nhân rộng các câu lạc bộ phụ nữ bảo tồn văn hóa dân tộc Raglai; tổ chức các lớp học tiếng dân tộc Raglai, các lớp truyền dạy nghề thủ công, văn hóa truyền thống, nhạc cụ dân tộc, tiêu biểu cho thế hệ trẻ; hỗ trợ kinh phí khôi phục, bảo tồn nhạc cụ, trang phục và các loại hình văn hóa nghệ thuật truyền thống; trang thiết bị cho các nhà sinh hoạt cộng đồng… 

Đối với kiến nghị hỗ trợ phụ nữ khuyết tật, Sở Y tế cho biết Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Kế hoạch số 50-KH/TU ngày 20/3/2026; UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 6786/KH-UBND ngày 25/5/2026 về triển khai chủ trương, chính sách đối với người khuyết tật.

Theo đó, Sở Y tế sẽ đề nghị các địa phương, cơ sở trợ giúp xã hội và cơ sở khám, chữa bệnh thực hiện đầy đủ các chính sách trợ giúp, chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số phục vụ người khuyết tật. Hiện nay các Sở, ngành và địa phương đang triển khai nhiệm vụ được giao; Sở Y tế sẽ tiếp tục theo dõi, kiểm tra và đôn đốc việc thực hiện.

Liên quan kiến nghị của ngư dân, việc một số thiết bị giám sát hành trình tàu cá không tiếp tục sử dụng được dịch vụ của VNPT Khánh Hòa (VinaPhone) là do vệ tinh THURAYA-3 gặp sự cố kỹ thuật, ảnh hưởng đến việc truyền, đồng bộ dữ liệu; đây là nguyên nhân khách quan, không thuộc khả năng chủ động khắc phục của doanh nghiệp. 

Để bảo đảm hoạt động của thiết bị giám sát hành trình không bị gián đoạn, từ năm 2025, VNPT Khánh Hòa đã thông báo, hướng dẫn các chủ tàu chuyển đổi sang sử dụng dịch vụ của doanh nghiệp khác và không thu phí dịch vụ trong thời gian thực hiện chuyển đổi. Theo thông tin doanh nghiệp cung cấp, đến nay cơ bản các tàu bị ảnh hưởng đã được hướng dẫn chuyển đổi.

Sở Khoa học và Công nghệ đã tham mưu HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 18/2025/NQ-HĐND hỗ trợ cước thuê bao duy trì hoạt động giám sát hành trình tàu cá trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa, trong đó có nội dung hỗ trợ thuê bao dịch vụ giám sát hành trình tàu cá với mức hỗ trợ: 340.000 đồng/tàu/tháng, giai đoạn 2026 - 2028, nhằm góp phần giảm chi phí duy trì hoạt động của thiết bị cho ngư dân. 

Những kiến nghị khác của nông dân, phụ nữ và hợp tác xã cũng được lãnh đạo các sở, ngành trao đổi, cơ bản giải đáp thông tin.

Kết luận cuộc đối thoại, ông Nguyễn Khắc Hà, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Khánh Hòa, cho rằng các Sở, Ngành khi trả lời kiến nghị của người dân còn chung chung, hạn chế những câu trả lời mang tính "đang", "sẽ" và "sắp". 

Ông Hà yêu cầu các đơn vị phải trả lời phải có trách nhiệm, cụ thể thời gian tới sẽ làm gì, thực hiện như thế nào, để người dân biết được kết quả.

"Đảng uỷ MTTQ Việt Nam tỉnh phải theo dõi, giám sát các việc thực hiện của các Sở, ngành theo đúng tiến độ UBND tỉnh giao thực hiện. Cái nào không được thì trả lời cho người dân  theo quy định ra sao, nhưng nếu đã làm thì phải làm đến cùng, có thời gian, có kết quả, có sản phẩm, từ đó truy ra trách nhiệm của người đứng đầu các Sở, ngành..."., ông Hà chỉ đạo.

Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Khánh Hòa đề nghị Hội LHPN tỉnh, Hội Nông dân, Liên minh Hợp tác xã phải nắm chắc các chủ trương, chính sách của tỉnh đã được ban hành để thông tin rộng rãi đến hội viên được biết.