Tìm về chốn linh thiêng bên di tích Tháp Tường Long

Tháp Tường Long còn gọi là chùa Tháp hoặc tháp Đồ Sơn được xây dựng vào thời vua Lý Thánh Tông - giai đoạn Phật giáo phát triển mạnh mẽ và được tôn làm quốc đạo.

Theo các bản thuyết minh về chùa Tháp, nơi đây được xây dựng ngoài mục đích phục vụ cho tín ngưỡng, tôn giáo còn là đài quan sát nhằm theo dõi các biến động phía Đông Bắc.

Trải qua hàng nghìn năm lịch sử, tháp Tường Long đã trở thành một di tích khảo cổ học. Người ta đã tìm thấy phế tích tháp với nền móng hình vuông, lòng tháp rỗng, trên các viên gạch vẫn còn hiện những hàng chữ nổi bằng tiếng Hán: "Lý gia đệ tam đế Long Thụy Thái Bình tứ niên tạo".

Cùng với chùa Long Đọi (Duy Tiên, Hà Nam cũ), chùa Một Cột, tháp Báo Thiên, chùa Thắng Nghiêm, Chân Giáo... (Hà Nội), tháp Chương Sơn (Ý Yên, Nam Định cũ), tháp Tường Long được liệt vào hàng "đại danh lam" thời Lý.

Năm 2007, tháp Tường Long được phỏng dựng lại, khởi công xây dựng trên nền khu di tích cũ. Tòa tháp 9 tầng, phần chân hình vuông có 4 lối lên xuống, bên trong đặt pho tượng Adiđà ngồi trên toà sen bằng đá. Chùa Tháp có Tam quan ngoại được thiết kế theo lối kiến trúc mở, với 4 trụ cổng bằng đá đục chạm hoa văn tinh xảo. Tam quan nội và tường lan can có 3 cửa chính và khung bằng gỗ lim hài hòa cùng tam bảo với tiền đường gồm 5 gian. 20 pho tượng đồng nặng hơn 20 tấn được đặt trong nhà tam bảo. Đặc biệt, chuông chùa nặng 1 tấn mô phỏng chuông chùa Vân Bản của Đồ Sơn, được đúc trực tiếp trên đỉnh núi Ngọc với sự góp công của hàng nghìn tăng, ni, phật tử.

Sau hơn 9 năm xây dựng kỳ công, công trình phỏng dựng, tôn tạo chùa tháp Tường Long đã hoàn thành, tạo nên một trong những quần thể kiến trúc phật giáo lớn nhất vùng duyên hải Bắc Bộ, nằm trong tuyến du lịch trọng điểm quốc gia Đồ Sơn - Cát Bà - vịnh Hạ Long. Trong quần thể chùa tháp Tường Long, bên cạnh các tòa tiền đường, chính điện, hậu đường… đều khá rộng đẹp, uy nghi, còn có nhiều tiểu cảnh, tượng Quan Thế Âm Bồ Tát và các vị chư Phật. 

Điểm nhấn trong quần thể là công trình "Chùa vàng Thiên Trúc" được dát vàng bên trong. Đây là công trình tâm linh mang nét văn hoá Phật giáo nối liền giữa cổ và kim, truyền trống và hiện đại. Chùa vàng Thiên Trúc là biểu trưng của cõi Phật, vừa là nơi phục vụ việc tâm linh tín ngưỡng cho nhân dân còn có tác dụng trấn yểm cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

Tháp Tường Long không những được biết đến là một đại danh lam kiêm hành cung của các nhà vua thời Lý mà công trình này còn là một trong các điểm du lịch xuất phát từ hệ tư tưởng có ảnh hưởng trực tiếp của đạo Phật. 

Ngọn tháp nhiều tầng như một chiếc cột linh quang rực rỡ chiếu rọi đạo pháp, phản ánh sự hội nhập và truyền bá rằng tôn giáo này đã trải qua một quá trình dài và phát triển đến đỉnh cao. Với tất cả những đặc trưng và giá trị của mình, quần thể chùa tháp Tường Long xứng đáng là một danh thắng và điểm đến tâm linh hấp dẫn tại thành phố cảng Hải Phòng.