Trao đổi, đề xuất các giải pháp chiến lược về đổi mới mô hình phát triển quốc gia trong giai đoạn mới

Hội thảo do Ban Chính sách, chiến lược Trung ương chủ trì, phối hợp cùng Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hội đồng Lý luận Trung ương, Thành ủy Hải Phòng, Tạp chí Cộng sản, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật và Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam phối hợp tổ chức.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, TS Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương nhấn mạnh, Hội thảo là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh cả nước triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, hướng tới mục tiêu đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Hiện Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cũng đang chủ trì xây dựng Đề án "Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số". Vì vậy hội thảo là diễn đàn quan trọng để trao đổi, phân tích, đề xuất các giải pháp chiến lược về đổi mới mô hình phát triển quốc gia trên nền tảng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong giai đoạn mới.

Theo Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, trải qua chặng đường 40 năm đổi mới, Việt Nam đã đạt nhiều thành tựu quan trọng, từ một nền kinh tế kém phát triển vươn lên trở thành nền kinh tế năng động, có quy mô GDP đứng thứ 32 thế giới và thuộc nhóm 15 quốc gia có quy mô thương mại lớn nhất toàn cầu.

Tuy nhiên, trong bối cảnh mới, mô hình phát triển hiện đang bộc lộ những giới hạn mang tính cấu trúc, không ít hạn chế như phụ thuộc vào vốn, lao động, tài nguyên; năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh và năng lực đổi mới sáng tạo chưa đáp ứng yêu cầu phát triển.

Hội thảo đã tập trung thảo luận các nhóm nội dung trọng tâm, gồm đánh giá mô hình phát triển của Việt Nam qua các thời kỳ; phân tích bối cảnh, xu hướng phát triển mới; đề xuất cấu trúc, trụ cột của mô hình phát triển mới; đồng thời xác định các đột phá chiến lược nhằm bảo đảm phát triển nhanh, bền vững, bao trùm và giữ vững tự chủ chiến lược trong dài hạn.

Theo TS Nguyễn Thanh Nghị, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đã tiếp tục khẳng định yêu cầu đổi mới mô hình phát triển theo hướng hiện đại, xanh, số và dựa trên tri thức; lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chủ yếu để phát triển nhanh và bền vững. Đại hội nhấn mạnh yêu cầu phát triển mạnh kinh tế số, xã hội số, công dân số; xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia; hình thành các ngành công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chiến lược và doanh nghiệp công nghệ Việt Nam có năng lực cạnh tranh toàn cầu.

Trong khi đó, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương cho rằng, đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là vấn đề có ý nghĩa lý luận và thực tiễn đặc biệt quan trọng trong bối cảnh mới nhằm nâng cao năng lực tự chủ chiến lược, thúc đẩy tăng trưởng nhanh và phát triển bền vững đất nước.

Vì vậy, mô hình phát triển mới của Việt Nam phải lấy con người làm trung tâm, vừa là mục tiêu, vừa là động lực và nguồn lực của sự phát triển; phát triển nhanh nhưng bền vững, bao trùm, không để ai bị bỏ lại phía sau. 

"Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là động lực tăng trưởng mà phải được tích hợp với phát triển văn hóa, xã hội, bảo vệ môi trường, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đổi mới mô hình quản trị quốc gia", GS.TS Nguyễn Xuân Thắng nhấn mạnh.

Các đại biểu, chuyên gia, nhà khoa học cũng đã tập trung thảo luận, làm rõ cơ sở lý luận và kinh nghiệm quốc tế về mô hình phát triển quốc gia; đánh giá thực trạng mô hình phát triển của Việt Nam sau 40 năm đổi mới; phân tích những thời cơ, thách thức mới dưới tác động của khoa học công nghệ và chuyển đổi số; đồng thời đề xuất quan điểm, định hướng, giải pháp lớn nhằm đổi mới các trụ cột của mô hình phát triển đất nước trong giai đoạn tới.

Được biết, tại Hội thảo ngoài 5 tham luận chính cùng phiên thảo luận mở, Ban Tổ chức đã nhận được hơn 100 tham luận chất lượng của các lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các nhà khoa học, chuyên gia và tổ chức quốc tế gửi tới Hội thảo. Những kết quả, luận cứ khoa học thu được từ Hội thảo sẽ là cơ sở đặc biệt quan trọng để Ban Chính sách, chiến lược Trung ương hoàn thiện Đề án, trình Bộ Chính trị và Ban Chấp hành Trung ương Đảng, mở ra một chương mới cho sự phát triển của đất nước.