Văn hóa trở thành năng lực cạnh tranh dài hạn của doanh nghiệp Việt
Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh: "Văn hóa kinh doanh cần được nhìn nhận là nền tảng tạo dựng niềm tin, bản lĩnh, uy tín và sức cạnh tranh của doanh nghiệp"
Sau 1 thập kỷ xây dựng nền tảng, văn hóa kinh doanh Việt Nam được định hướng bước sang giai đoạn phát triển mới, trong đó các giá trị cốt lõi cần được cụ thể hóa bằng chất lượng sản phẩm, uy tín thương hiệu, trách nhiệm với người lao động và cộng đồng.
Vừa qua, tại Hà Nội, Ban Tổ chức triển khai Cuộc vận động “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam” (BTC 248) phối hợp với Hiệp hội Phát triển Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam (VNABC), Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Công Thương tổ chức Diễn đàn Quốc gia thường niên “Văn hóa với Doanh nghiệp” năm 2026, với chủ đề “Văn hóa kinh doanh Việt Nam - Trụ cột quan trọng chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, góp phần kiến tạo sức mạnh tổng hợp quốc gia”.
Sự kiện diễn ra nhân kỷ niệm 10 năm Ngày Văn hóa doanh nghiệp Việt Nam và Cuộc vận động “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam”. Năm 2016, Thủ tướng Chính phủ quyết định lấy ngày 10/11 hằng năm là Ngày Văn hóa doanh nghiệp Việt Nam, đồng thời phát động Cuộc vận động nhằm thúc đẩy xây dựng các chuẩn mực văn hóa trong cộng đồng doanh nghiệp.
Qua 1 thập kỷ, nhiều nền tảng quan trọng đã được hình thành. Bộ tiêu chí Văn hóa kinh doanh Việt Nam ban hành năm 2021 tạo cơ sở đánh giá, xét chọn và tôn vinh doanh nghiệp. Đến ngày 21/3/2026, Bộ giá trị Văn hóa kinh doanh Việt Nam được công bố với 12 giá trị cốt lõi: Yêu nước, Tín nghĩa, Phụng sự, Bản sắc; Liêm chính, Tự chủ, Trí tuệ, Sáng tạo; Khát vọng, Hội nhập, Hợp tác và Bền vững.
Ông Hồ Anh Tuấn, Trưởng BTC 248, Chủ tịch VNABC, phát biểu tại sự kiện
Theo ông Hồ Anh Tuấn, Trưởng BTC 248, Chủ tịch VNABC, việc xác lập Ngày Văn hóa doanh nghiệp Việt Nam và phát động Cuộc vận động đã định hình một định hướng lâu dài: xây dựng doanh nghiệp lớn mạnh phải đồng thời bồi đắp nền tảng văn hóa. Những nền tảng được hình thành trong 10 năm qua giúp doanh nghiệp có thêm chuẩn mực để thực hành, có diễn đàn đối thoại và có cộng đồng để cùng phát triển.
Tuy nhiên, để các giá trị thực sự đi vào đời sống doanh nghiệp, yếu tố quyết định là sự nêu gương của người đứng đầu và tính bền bỉ trong từng quyết định quản trị. Ông Hồ Anh Tuấn nhấn mạnh: “Văn hóa có sức sống từ chính những lựa chọn hằng ngày ấy”.
Vì vậy, những doanh nghiệp thực hành tốt văn hóa kinh doanh cần được ghi nhận, khuyến khích và tạo thêm điều kiện phát triển. Đặc biệt, việc giữ lời hứa với khách hàng, kiên trì bảo đảm chất lượng sản phẩm, chăm lo cho người lao động ngay cả khi doanh nghiệp đối mặt với khó khăn chính là những biểu hiện cụ thể của văn hóa kinh doanh. Những đóng góp đôi khi âm thầm nhưng có ý nghĩa quan trọng trong việc duy trì niềm tin và lan tỏa các giá trị tốt đẹp.
Khung hành động 9-4-2: Đưa văn hóa vào thực tiễn doanh nghiệp
Điểm nhấn của diễn đàn năm nay là công bố Khung hành động phát triển Văn hóa kinh doanh Việt Nam giai đoạn 2026-2035 theo cấu trúc 9-4-2, gồm 9 cấu phần nền tảng và công cụ, 4 chương trình hành động và 2 đề án định hướng. Đây là bước chuyển từ giai đoạn xây dựng hệ giá trị, tiêu chí sang tổ chức thực hành, đo lường và nhân rộng văn hóa kinh doanh trong cộng đồng doanh nghiệp.
Theo đó, 9 cấu phần được thiết kế nhằm hình thành hệ thống công cụ và mạng lưới triển khai đồng bộ, gồm: Bộ giá trị Văn hóa kinh doanh Việt Nam; Bộ đo Văn hóa kinh doanh doanh nghiệp; VBCI-Local; Trust Index (Chỉ số niềm tin); Hộ chiếu Văn hóa kinh doanh; Đại sứ Văn hóa kinh doanh; Sách trắng Văn hóa kinh doanh; VBN GLOBAL (Mạng lưới Doanh nhân, Doanh nghiệp Việt Nam Toàn cầu) và Liên minh chiến lược triển khai Khung hành động.
Trong đó, Bộ đo Văn hóa kinh doanh doanh nghiệp và Trust Index được định hướng hỗ trợ đánh giá mức độ trưởng thành về văn hóa, củng cố niềm tin giữa doanh nghiệp với đối tác, khách hàng và xã hội.
4 chương trình hành động tập trung vào các nhóm chủ thể và nhiệm vụ trọng tâm: doanh nghiệp thực hành và tạo giá trị; địa phương phát triển hệ sinh thái; doanh nhân Việt Nam toàn cầu cùng hành động; xây dựng và vận hành Liên minh chiến lược.
Cuối cùng là 2 đề án định hướng gồm phát triển văn hóa kinh doanh nhằm chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, góp phần kiến tạo sức mạnh tổng hợp quốc gia; xây dựng văn hóa kinh doanh trở thành nền tảng phát triển bền vững của các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam.
Với cấu trúc này, Khung hành động hướng tới giúp doanh nghiệp nhận diện những giá trị cần theo đuổi, đồng thời cụ thể hóa thành quy trình quản trị, tiêu chuẩn ứng xử và hiệu quả hoạt động. Phương châm triển khai được xác định là “Nói 1 - làm 10 - đo được - tạo giá trị thật”, nhấn mạnh yêu cầu thu hẹp khoảng cách giữa cam kết và thực hành bằng những kết quả có thể đánh giá.
Các đại biểu tham dự Diễn đàn Quốc gia thường niên "Văn hóa với Doanh nghiệp" năm 2026
Cùng với việc công bố Khung hành động, Liên minh chiến lược triển khai chương trình chính thức ra mắt với 28 tập đoàn, tổng công ty, hội và hiệp hội doanh nghiệp, gồm 19 đơn vị trong nước và 9 đơn vị ngoài nước. Liên minh hoạt động theo cơ chế phối hợp tự nguyện, huy động sáng kiến, tri thức và nguồn lực để đưa các mục tiêu vào thực tiễn.
Ông Hồ Anh Tuấn cho biết, Liên minh không chỉ thể hiện tinh thần cùng kiến tạo, cùng nhận trách nhiệm mà còn cần được bồi đắp bằng những công việc các thành viên cùng thực hiện và kết quả cùng tạo ra. Trong đó, Ban Tổ chức và Hiệp hội xác định trách nhiệm chủ động kết nối, tổ chức phối hợp và đồng hành với các thành viên đến khi công việc đạt kết quả. Cộng đồng doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh Việt Nam được kỳ vọng tiếp tục tiên phong, mỗi đơn vị đồng hành lựa chọn những việc làm thiết thực, đóng góp bằng năng lực và tâm huyết.
Văn hóa trở thành năng lực cạnh tranh dài hạn
Tham dự Diễn đàn, bà Lâm Thị Phương Thanh, Ủy viên TƯ Đảng, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, nhấn mạnh, doanh nhân và doanh nghiệp Việt Nam ngày càng có vai trò, đóng góp quan trọng trong sự nghiệp đổi mới, xây dựng và phát triển đất nước. Không chỉ tạo ra việc làm, sản phẩm và thương hiệu Việt Nam, cộng đồng doanh nghiệp còn góp phần nâng cao đời sống người lao động, bảo đảm an sinh xã hội và thúc đẩy phát triển bền vững.
Theo bà, trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, văn hóa kinh doanh cần được nhìn nhận không chỉ là đạo đức hay chuẩn mực ứng xử, mà còn là nền tảng tạo dựng niềm tin, bản lĩnh, uy tín và sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Một nền kinh tế phát triển bền vững không chỉ cần những doanh nghiệp mạnh về vốn, công nghệ mà còn cần những doanh nghiệp có nền tảng văn hóa, bản sắc và trách nhiệm với cộng đồng.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề nghị việc xây dựng văn hóa kinh doanh cần gắn với hệ giá trị quốc gia và chuẩn mực con người Việt Nam; phát huy tinh thần yêu nước, thượng tôn pháp luật, liêm chính, trách nhiệm, sáng tạo và khát vọng cống hiến. Đồng thời, cần chuyển hóa các giá trị văn hóa thành nguồn lực phát triển, gắn với khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
Đáng chú ý, việc đưa văn hóa kinh doanh vào thực chất cần chuyển mạnh từ tuyên truyền, vận động sang thực hành; từ xây dựng chuẩn mực, tôn vinh sang đo lường hiệu quả và nhân rộng mô hình tốt. Văn hóa phải được thể hiện qua chất lượng sản phẩm, uy tín thương hiệu, điều kiện làm việc và sự phát triển của người lao động, cũng như những đóng góp cụ thể cho xã hội.
Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gắn với uy tín thương hiệu, trách nhiệm xã hội và yêu cầu phát triển bền vững, Khung hành động 9-4-2 được kỳ vọng tạo thêm cơ sở để doanh nghiệp Việt Nam chuyển những giá trị văn hóa thành lợi thế trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Khi văn hóa được thực hành nhất quán từ quản trị, sản phẩm đến cách ứng xử với người lao động và cộng đồng, đây không chỉ là bản sắc riêng mà còn có thể trở thành nền tảng cho năng lực cạnh tranh dài hạn của doanh nghiệp.
“Mỗi doanh nghiệp được tin cậy hơn sẽ góp thêm uy tín cho Việt Nam. Mỗi thành công có trách nhiệm sẽ góp thêm nền tảng cho sự thịnh vượng lâu dài của đất nước”, ông Hồ Anh Tuấn khẳng định.
