Vụ truy tố cựu hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình: Lời khai về việc chia lớp học thêm có nhiều mâu thuẫn

Nhiều lời khai mâu thuẫn

Trong quá trình điều tra, cựu Hiệu trưởng Nguyễn Thị Bình khai mức thu 15.000 đồng/tiết học đã được phổ biến tại cuộc họp Hội đồng sư phạm đầu năm học 2013-2014. Theo bà Bình, nhà trường tổ chức dạy thêm bằng cách chia mỗi lớp thành 2 nhóm học sinh theo trình độ và có biên bản thỏa thuận với phụ huynh.

Tại cơ quan điều tra, Phạm Thị Minh Nguyệt khai năm học 2013-2014, khi làm kế toán Trường THCS Ba Đình, việc dạy thêm, học thêm của nhà trường được thực hiện theo Quyết định 22/2013/QĐ-UBND ngày 25/6/2013 của UBND TP Hà Nội.

Theo bà Nguyệt, Hiệu trưởng Bình chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm trực tiếp thu tiền học thêm của học sinh. Giáo viên giữ lại 70% (khối 7,8,9) và 85% (khối 6) để chi trả thù lao giảng dạy, phần còn lại nộp về thủ quỹ nhà trường.

Bà Nguyệt cho rằng bà Bình đã chỉ đạo tách trên sổ sách một lớp học thêm thành hai lớp nhằm làm giảm sĩ số mỗi lớp. Trong khi thực tế mỗi lớp có khoảng 30-40 học sinh, theo quy định chỉ được thu tối đa 7.000 đồng/học sinh/tiết.

Để làm rõ nội dung này, cơ quan điều tra đã lấy lời khai các giáo viên chủ nhiệm của trường tại thời điểm đó. Tuy nhiên, kết quả cho thấy lời khai không thống nhất: có người khẳng định không có việc chia lớp, có người cho rằng có, trong khi một số khác nói không nhớ rõ.

Đối với giáo viên bộ môn tham gia giảng dạy thêm, lời khai cũng không thống nhất khi có người cho biết không có việc chia lớp, có người khẳng định có, còn một số người không nhớ rõ.

Cơ quan điều tra cũng xác minh điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường. Kết quả cho thấy trong năm học 2013-2014, Trường THCS Ba Đình có 24 phòng học phục vụ 32 lớp. Buổi sáng toàn bộ phòng học được sử dụng cho các lớp chính khóa; buổi chiều chỉ còn 8 phòng trống phục vụ dạy thêm.

Theo đánh giá của cơ quan điều tra, với số phòng này, việc tổ chức dạy thêm theo từng lớp như học chính khóa còn vừa đủ nhưng không đủ điều kiện để chia lớp.

Tuy nhiên, bà Bình vẫn khẳng định việc chia lớp học thêm là đảm bảo và nhà trường có đủ, thậm chí dư cơ sở vật chất để tổ chức dạy thêm.

Theo xác nhận của Tổ trưởng tổ bảo vệ, ngoài các phòng học chính khóa, nhiều phòng chức năng như phòng âm nhạc, phòng vật lý, phòng hóa sinh, phòng công đoàn, phòng đoàn đội, phòng đa năng cũng được giáo viên sử dụng để dạy thêm.

Bên cạnh đó, một số phòng trống không sử dụng cho học chính khóa như phòng 312, 411 và hai phòng câu lạc bộ cũng được dùng để tổ chức dạy thêm vào cả buổi sáng và buổi chiều. Người này cho rằng sơ đồ trên phản ánh đúng hiện trạng cơ sở vật chất của nhà trường trong năm học 2013-2014.

Cơ quan điều tra cũng đã mời nhiều phụ huynh đến làm việc. Kết quả cho thấy ý kiến không thống nhất: có người cho biết không viết biên bản thỏa thuận và chữ ký trong tài liệu không phải của mình; có người xác nhận chữ ký là của họ nhưng chữ viết không phải; trong khi một số người thừa nhận cả chữ viết và chữ ký. 

Đáng chú ý, những phụ huynh được làm việc đều cho biết không có ý kiến hay khiếu nại về mức thu, đồng thời không yêu cầu bồi thường thiệt hại hoặc xử lý trách nhiệm đối với nhà trường.

Trong quá trình điều tra, cơ quan chức năng cũng đăng thông báo tìm phụ huynh học sinh của Trường THCS Ba Đình năm học 2013-2014 trên báo An ninh Thủ đô tổng 6 số nhưng không có phụ huynh nào đến làm việc theo thông báo.

Nhiều giáo viên, phụ huynh gửi kiến nghị "kêu oan" cho cựu Hiệu trưởng

Quá trình giải quyết vụ án, cơ quan chức năng cũng nhận được một số ý kiến, kiến nghị từ phụ huynh và giáo viên từng công tác tại Trường THCS Ba Đình.

Ngày 10/1/2024, nguyên Trưởng ban đại diện cha mẹ học sinh của trường giai đoạn 2013-2016 có bản tường trình cho biết việc thu tiền học thêm thời điểm đó được nhà trường trao đổi với Ban phụ huynh và nhận được sự đồng thuận của phụ huynh học sinh.

Người này cũng cho rằng trong thời gian công tác, bà Nguyễn Thị Bình là hiệu trưởng năng nổ, tâm huyết với hoạt động của nhà trường và không có động cơ vụ lợi cá nhân, đồng thời đề nghị cơ quan chức năng xem xét vụ việc khách quan, thấu đáo.

Sau đó, ngày 14/1/2024, một số giáo viên và viên chức đã nghỉ hưu của trường cũng ký đơn kiến nghị gửi các cơ quan chức năng.

Theo nội dung đơn, hoạt động dạy thêm, học thêm của nhà trường trước đây từng được cơ quan có thẩm quyền thanh tra và kết luận không có dấu hiệu vụ lợi cá nhân. Nhóm giáo viên cho rằng dù trong công tác quản lý có thể còn tồn tại thiếu sót nhưng không có động cơ vụ lợi, đồng thời đề nghị cơ quan tiến hành tố tụng xem xét vụ việc khách quan, toàn diện.

Quan điểm của luật sư

Trao đổi về vụ án, luật sư Phùng Thị Huyền (Công ty Luật TNHH A+, Đoàn Luật sư TP.HCM) cho rằng việc tổ chức dạy thêm, học thêm trong năm học 2013-2014 cần được xem xét trong bối cảnh các quy định pháp luật liên quan.

Theo luật sư, Thông tư 17/2012/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo cho phép mức thu tiền học thêm được xác định trên cơ sở thỏa thuận giữa nhà trường và cha mẹ học sinh, trong khi Quyết định 22/2013/QĐ-UBND của UBND TP Hà Nội quy định thêm mức trần thu dựa trên sĩ số lớp. Vì vậy, việc áp dụng quy định của địa phương để đánh giá hành vi trong vụ án cần được xem xét trong mối quan hệ về hiệu lực giữa các văn bản.

Luật sư cho rằng một số tình tiết của vụ án, như việc có hay không chia lớp học thêm, vẫn còn tồn tại những lời khai chưa thống nhất. Theo luật sư, hồ sơ vụ án hiện chủ yếu dựa trên lời khai của các bên, trong khi chưa thấy các tài liệu như thời khóa biểu, sổ đầu bài hay danh sách học sinh được sử dụng để đối chiếu, làm rõ.

Ngoài ra, theo luật sư, vụ việc cũng cần được xem xét thêm về các yếu tố cấu thành tội phạm, khi số tiền thu được chủ yếu dùng để chi trả thù lao cho giáo viên, phần còn lại phục vụ hoạt động của nhà trường; trong đó hiệu trưởng không hưởng lợi bất chính. Đồng thời, vụ việc cũng không phát sinh khiếu nại hay yêu cầu bồi thường từ phía phụ huynh học sinh.

"Trước đây các kết luận, văn bản của UBND quận Ba Đình trong giai đoạn 2016-2022 xác định nhà trường có một số khuyết điểm trong công tác thu - chi tài chính cần chấn chỉnh, nhưng không kết luận có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự.

Tháng 5/2017, Chủ tịch UBND TP Hà Nội cũng đã có thông báo không thụ lý giải quyết lại tố cáo, do nội dung đã được UBND quận Ba Đình giải quyết theo quy định.

Vụ việc cần được đánh giá thận trọng, khách quan, tránh trường hợp hình sự hóa các sai sót trong quản lý hành chính nếu chưa đủ căn cứ xác định hành vi phạm tội", luật sư nói.