Xây dựng làng quê không khói thuốc từ sự kiên trì của những người vợ
Chị Triệu Thúy Lưu (bên trái), Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ xóm Thịnh Khánh, xã Dân Tiến, tỉnh Thái Nguyên, chia sẻ với hội viên cách vận động chồng bỏ thuốc lá.
Tại xóm Thịnh Khánh (xã Dân Tiến, Thái Nguyên), công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá được Chi hội Phụ nữ duy trì bằng những buổi sinh hoạt gần gũi, gắn với từng gia đình. Từ câu chuyện kiên trì vận động chồng bỏ thuốc của Chi hội trưởng Triệu Thúy Lưu, vai trò của phụ nữ trong xây dựng môi trường không khói thuốc càng được thể hiện rõ hơn ở cơ sở.
Xóm Thịnh Khánh nằm nép mình giữa những cánh đồng lúa xanh ngát. Những con đường bê tông nhỏ uốn lượn qua các khu vườn, hàng cau, hàng chuối, tạo nên không gian làng quê yên bình. Trong nhịp sống giản dị của người dân nơi đây, câu chuyện về phòng, chống tác hại của thuốc lá đang được nhắc đến nhiều hơn trong những buổi sinh hoạt của Chi hội Phụ nữ.

Xóm Thịnh Khánh (xã Dân Tiến, tỉnh Thái Nguyên).
Vận động chồng bỏ thuốc, chi hội trưởng tích cực tuyên truyền ở cơ sở
Chị Triệu Thúy Lưu (37 tuổi), Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ xóm Thịnh Khánh, cho biết chi hội hiện có 45 hội viên, chủ yếu là phụ nữ làm nông nghiệp, gắn bó với ruộng đồng và sản xuất tại địa phương. Theo chị, trong xóm hiện chỉ có khoảng 4 đến 5 trường hợp hút thuốc lá, phần lớn là nam giới lớn tuổi và đã hút nhiều năm.
Dù số người hút thuốc không nhiều, nhưng theo chị Lưu, tác động của khói thuốc vẫn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của các thành viên trong gia đình, đặc biệt là phụ nữ và trẻ nhỏ. Vì vậy, trong các buổi sinh hoạt định kỳ, chi hội luôn lồng ghép tuyên truyền để hội viên hiểu rõ hơn về tác hại của thuốc lá.

Chị Triệu Thúy Lưu, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ xóm Thịnh Khánh.
"Trong các buổi họp, chúng tôi thường trao đổi với chị em về tác hại của thuốc lá đối với tim, phổi và sức khỏe lâu dài, để từ đó mỗi người hiểu rõ hơn mức độ ảnh hưởng của khói thuốc đối với bản thân và gia đình. Khi nhận thức đầy đủ, nhiều chị em sẽ chủ động nhắc nhở chồng con hạn chế, tiến tới bỏ thuốc. Công tác tuyên truyền có thể chưa tạo chuyển biến ngay, nhưng khi được nhắc đi nhắc lại nhiều lần, nhận thức của người dân sẽ dần thay đổi", chị Lưu chia sẻ.
Ít ai biết rằng chính chị Lưu cũng từng trải qua câu chuyện vận động chồng bỏ thuốc lá ngay trong gia đình mình. Chồng chị, anh Phan Văn Dũng, từng hút thuốc nhiều năm. Mỗi ngày, anh có thể hút tới hai bao thuốc. Thời điểm đó, hai vợ chồng mới lập gia đình, kinh tế còn nhiều khó khăn, con còn nhỏ. Khói thuốc không chỉ khiến chị cảm thấy khó chịu mà còn khiến chị lo lắng cho sức khỏe của con.
Chị Lưu nhớ lại những lần phải hít khói thuốc trong nhà. Mùi thuốc khiến chị khó thở, sặc sụa, có lúc cảm giác như chính mình là người đang hút thuốc. "Có lúc tôi nói với chồng rằng, nếu anh tiếp tục hút thì vợ con phải hít khói thuốc cùng. Người hít khói thuốc thụ động nhiều khi còn bị ảnh hưởng không kém người hút. Tiền mua thuốc mỗi ngày cũng không nhỏ. Với gia đình trẻ lúc đó, số tiền ấy có thể dùng để mua sữa cho con hoặc trang trải sinh hoạt", chị Lưu kể.

Chị Lưu cùng con trai (áo đỏ) có sức khỏe tốt hơn kể từ khi chồng chị bỏ thuốc lá.
Sau một lần đi khám sức khỏe, chồng chị được bác sĩ kết luận bị viêm phế quản, trong đó có nguyên nhân liên quan đến việc hút thuốc lá. Từ lời khuyên của bác sĩ cùng sự động viên, nhắc nhở thường xuyên của vợ, anh Dũng đã quyết tâm từ bỏ thuốc lá. Từ năm 2009, anh bỏ hẳn thuốc và sức khỏe cũng dần cải thiện, không còn ho nhiều như trước, không phải uống thuốc thường xuyên.
"Sau khi chồng bỏ thuốc, tôi càng tin rằng phụ nữ có thể đóng vai trò rất lớn trong việc giúp người thân thay đổi thói quen. Chỉ cần kiên trì, mềm mỏng nhưng bền bỉ thì nhiều người đàn ông cũng sẽ suy nghĩ lại," chị Lưu nói. Từ trải nghiệm của chính gia đình mình, chị càng thêm quyết tâm đưa nội dung phòng, chống tác hại thuốc lá vào các buổi sinh hoạt chi hội. Với chị, xây dựng môi trường không khói thuốc trước hết phải bắt đầu từ mỗi mái nhà.
Người vợ kiên trì vận động chồng bỏ thói quen hút thuốc
Không xa nhà chị Lưu là gia đình chị Nguyễn Thị Dung (51 tuổi), một hội viên phụ nữ trong xóm. Gia đình chị cũng đang đối mặt với tình trạng khá phổ biến ở nhiều vùng nông thôn, đó là người chồng hút thuốc lá lâu năm. Theo chị Dung, chồng chị đã hút thuốc khoảng 30 năm, khiến sinh hoạt của cả gia đình ít nhiều bị ảnh hưởng.
"Mỗi lần anh ấy hút thuốc, tôi ngửi thấy mùi là rất khó chịu, có lúc cảm giác như đường thở bị nghẹn lại. Không chỉ mình tôi, các con cũng phải hít khói thuốc nên sinh hoạt trong nhà nhiều khi rất bất tiện", chị Dung chia sẻ.

Chị Nguyễn Thị Dung chia sẻ mẹo dân gian hỗ trợ chồng cai thuốc lá.
Trong nhiều năm, chị Dung đã không ít lần khuyên chồng bỏ thuốc. Không chỉ động viên bằng lời nói, chị còn chủ động tìm nhiều cách để hỗ trợ anh cai thuốc. Có thời điểm, chị mua thuốc hỗ trợ cai về cho chồng dùng nhưng không hiệu quả, sau đó tiếp tục tìm hiểu trên mạng và thử áp dụng một số mẹo dân gian.
Một trong những cách chị từng thử là dùng quả cau non, khoét phần ruột rồi đổ dầu gió vào, ủ vài giờ. Khi thèm thuốc, người hút có thể đem ra ngửi để giảm cảm giác thèm. "Anh ấy cũng thử làm vài quả cau như vậy, nhưng đến giờ vẫn chưa bỏ được thuốc", chị Dung nói.
Dù vậy, mấy mẹ con trong nhà vẫn luôn mong anh bỏ thuốc để sinh hoạt gia đình bớt bị ảnh hưởng. Theo chị Dung, sức khỏe của chồng chị đã có những dấu hiệu bị tác động khi anh thường xuyên ho, húng hắng và khạc đờm. Không chỉ người hút bị ảnh hưởng, các thành viên khác trong gia đình cũng bắt đầu có những biểu hiện liên quan đến đường hô hấp.
"Chồng tôi bị xoang. Một đứa con cũng bị xoang, còn đứa nhỏ thì gần đây cũng có dấu hiệu", chị Dung cho biết. Bản thân chị cũng thường xuyên bị ngứa mũi và cảm thấy không dễ chịu. Những trải nghiệm ấy khiến chị nhận ra rõ hơn tác hại của thuốc lá đối với môi trường sống trong gia đình.

Gạt tàn đầy đầu mẩu thuốc lá thể hiện thói quen hút thuốc hằng ngày của chồng chị Dung.
Theo chị Dung, việc bỏ thuốc không chỉ phụ thuộc vào ý chí của người hút mà còn rất cần sự hỗ trợ, động viên từ gia đình và cộng đồng. Trong các buổi sinh hoạt của chi hội phụ nữ, chị cũng thường được nghe tuyên truyền về tác hại của thuốc lá và cách phòng tránh. Theo chị, những buổi tuyên truyền như vậy rất hữu ích, giúp người dân hiểu rõ hơn về ảnh hưởng của thuốc lá đối với sức khỏe.
"Tôi thấy các hoạt động tuyên truyền phòng, chống tác hại của thuốc lá của Hội rất thiết thực", chị Dung nói. Tuy vậy, từ chính câu chuyện của gia đình mình, chị cho rằng với những người đã hút thuốc lâu năm thì việc bỏ thuốc không hề dễ, ngoài quyết tâm của người trong cuộc còn cần thêm sự động viên bền bỉ từ vợ con và cộng đồng.
Ở xóm Thịnh Khánh, những buổi sinh hoạt của chi hội phụ nữ vì thế không chỉ dừng ở việc phổ biến kiến thức, mà còn tiếp thêm cho chị em cách nhắc nhở, vận động người thân thay đổi thói quen ngay trong mỗi gia đình. Từ câu chuyện của chị Lưu đến trăn trở của chị Dung, có thể thấy hành trình xây dựng môi trường không khói thuốc ở Dân Tiến bắt đầu từ những việc rất nhỏ, như một lời khuyên với chồng, một sự nhắc nhở với con, một buổi họp chi hội ở xóm. Chính từ sự bền bỉ ấy, phụ nữ nơi đây đang âm thầm góp phần giữ cho những mái nhà giữa làng quê được an toàn hơn trước khói thuốc.