Xuân xanh trong bức “Nhị Kiều” của danh họa Vũ Cao Đàm

Cuộc gặp gỡ ấy đã được Đại thi hào Nguyễn Du ghi lại một cách đầy sinh động: "Dùng dằng nửa ở nửa về/Nhạc vàng đâu đã tiếng nghe gần gần/Trông chừng thấy một văn nhân/Lỏng buông tay khấu, bước lần dặm băng…".

Sinh thời, danh họa Vũ Cao Đàm không chỉ có một tác phẩm lấy cảm hứng từ "Truyện Kiều". Bức "Kiều và Kim Trọng" vẽ bằng chất liệu sơn dầu trong thời gian ông sống và sáng tác tại Pháp cũng được đánh giá cao bởi sự hài hòa giữa tinh thần dân tộc và yếu tố tạo hình hiện đại phương Tây. Với "Nhị Kiều", họa sĩ tiếp tục thể hiện sự tinh tế trong cách sử dụng màu sắc và đường nét, nhằm đặc tả không khí trong trẻo của mùa xuân và tâm tình tươi non của tuổi trẻ.

Trong tranh, Thúy Kiều và Thúy Vân với trang phục áo dài truyền thống sắc đỏ và sắc vàng tươi tắn, dáng vẻ dịu dàng, đoan trang, gợi nhớ những câu thơ quen thuộc của Nguyễn Du: "Đầu lòng hai ả tố nga/Thúy Kiều là chị, em là Thúy Vân/Mai cốt cách, tuyết tinh thần/Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười…".

Nhân vật Kim Trọng được đặt ở vị trí xa hơn trong bố cục, với gam màu dung dị và sáng rõ, vừa khiêm nhường vừa nổi bật, đúng với hình dung về một nho sĩ phong nhã: "Chàng Vương quen mặt ra chào/Hai Kiều e lệ nép vào dưới hoa/Nguyên người quanh quất đâu xa/Họ Kim tên Trọng vốn nhà trâm anh/Nền phú hậu, bậc tài danh/Văn chương nết đất, thông minh tính trời".

Sắc xanh là gam màu chủ đạo trong bức "Nhị Kiều". Có lẽ bởi "mùa Xuân là cả một mùa xanh" - xanh của nước, của trời, của cây cỏ và của sức sống con người hòa quyện. Bên cạnh đó còn có sắc vàng của hoa xuân, sắc trắng của chú ngựa, sắc đỏ nâu của thân cây. Dù sử dụng nhiều gam màu tươi sáng, tổng thể bức họa không tạo cảm giác chói lòa hay sặc sỡ. Những mảng màu tối được tiết chế và đặt đúng chỗ, tạo điểm nhấn tinh tế, như màu đen tuyền trên mái tóc hai chị em Kiều, trên trang phục văn nhân hay trên yên ngựa.

Cũng cần nói thêm rằng danh họa Vũ Cao Đàm xuất thân là một nhà điêu khắc. Vì vậy, cũng như nhiều tác phẩm khác, ông tự tay làm khung cho bức "Nhị Kiều". Sự kết hợp giữa hội họa và điêu khắc ấy giúp tác phẩm đạt đến vẻ đẹp hài hòa, mang lại cho người thưởng lãm cảm giác yên bình, đồng thời gợi nhắc về tuổi trẻ và những tháng ngày xuân xanh tươi đẹp.