7 chỉ tiêu bình đẳng giới gặp khó khăn, chưa đạt

Những điểm sáng về thực hiện mục tiêu bình đẳng giới

Sau 5 năm thực hiện Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2021–2030, công tác này tại Việt Nam đã có những chuyển biến thực chất, đi vào chiều sâu. Đây là nhận định chung tại phiên họp thẩm tra sơ bộ của Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội diễn ra chiều 26/2/2026 về kết quả thực hiện các mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới năm 2025.

Báo cáo tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà khẳng định năm 2025 là năm ghi nhận nhiều thành tựu nổi bật. Trong tổng số 20 chỉ tiêu của Chiến lược quốc gia, có 13 chỉ tiêu đã đạt và vượt mục tiêu đề ra. Đáng chú ý, việc lồng ghép giới đã được thực hiện nghiêm túc và lan tỏa rộng khắp trong các Nghị quyết của Chính phủ về phát triển kinh tế – xã hội và dự toán ngân sách nhà nước.

Trong lĩnh vực chính trị và kinh tế, công tác quy hoạch cán bộ nữ và thúc đẩy quyền năng kinh tế cho phụ nữ đã phát huy hiệu quả thực chất. Tại nhiều địa phương như Tây Ninh, Đồng Tháp, việc duy trì và vượt các chỉ tiêu về nữ lãnh đạo chủ chốt là minh chứng rõ nét cho nỗ lực tạo nguồn cán bộ. Song song đó, phụ nữ ngày càng khẳng định vị thế trong nền kinh tế thị trường với tỷ lệ nữ chủ doanh nghiệp duy trì ở mức cao trên 33%, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng GRDP của các địa phương và quốc gia.

Đặc biệt, Thứ trưởng Nguyễn Thị Hà cũng nhấn mạnh dấu ấn quốc tế của Việt Nam thông qua việc Bộ Công an tham mưu tổ chức thành công Lễ mở ký Công ước Hà Nội và Hội nghị cấp cao về chống tội phạm mạng. Công ước này không chỉ tạo khung pháp lý toàn cầu xử lý tội phạm mạng mà còn hỗ trợ thiết thực cho công tác phòng, chống mua bán người trong kỷ nguyên số.

Những chỉ tiêu về bình đẳng giới còn chưa đạt 

Bên cạnh những kết quả khả quan, báo cáo cũng thẳng thắn chỉ rõ 7 chỉ tiêu còn gặp khó khăn hoặc chưa đạt mục tiêu. Cụ thể là: tỷ lệ nữ cán bộ chủ chốt cấp xã; thí điểm cơ sở y tế chăm sóc sức khỏe người chuyển giới; tỷ lệ chuyên mục bình đẳng giới trên phát thanh, truyền hình; tỷ lệ nữ thạc sĩ, tiến sĩ; tỷ lệ nữ giám đốc/chủ doanh nghiệp và tỷ suất sinh vị thành niên (hai chỉ tiêu này hiện vẫn thiếu số liệu thống kê đầy đủ).

Đánh giá về các tồn tại mang tính hệ thống, các đại biểu tại phiên họp cho rằng một số mục tiêu đạt được nhưng chưa bền vững, dễ bị tác động bởi thiên tai, dịch bệnh và quá trình sáp nhập đơn vị hành chính. Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội Nguyễn Quốc Hùng lưu ý về sự mâu thuẫn số liệu giữa các báo cáo, nhấn mạnh rằng khi đã số hóa dữ liệu thì việc trích xuất phải đảm bảo độ chính xác tuyệt đối. Trong khi đó, Đại biểu Nguyễn Anh Trí cảnh báo về sự gia tăng của các hình thức bạo lực mới như bạo lực tinh thần, bạo lực trên mạng và thực trạng nam giới cũng là nạn nhân đáng kể của bạo lực gia đình.

Một vấn đề "nóng" được nhiều đại biểu quan tâm là sự biến động của đội ngũ cán bộ làm công tác bình đẳng giới. Thứ trưởng Bộ Nội vụ thừa nhận sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, đội ngũ cán bộ ở địa phương có nhiều biến động, phần lớn là người mới lần đầu tiếp nhận nhiệm vụ nên gặp khó khăn trong công tác tham mưu.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Thị Mai Hoa và Đỗ Thị Lan đề nghị Chính phủ cần phân tích sâu tác động của mô hình chính quyền địa phương và việc di chuyển trung tâm hành chính đối với tỷ lệ nữ lãnh đạo. Thực tế cho thấy các rào cản về gia đình khiến nhiều cán bộ nữ khó theo kịp tiến trình này, dẫn đến nguy cơ sụt giảm tỷ lệ phụ nữ tham gia quản lý ở cấp tỉnh và cấp xã.

Cần tạo bước ngoặt về bình đẳng giới cho giai đoạn 2026–2030

Phát biểu tại phiên họp, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Thị Kim Thúy khẳng định kết quả của 5 năm qua là nền tảng vững chắc để Việt Nam chuyển sang giai đoạn tăng tốc 2026–2030 với yêu cầu cao hơn. Trong năm 2026, Chính phủ dự kiến sẽ ban hành Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 125/2021/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bình đẳng giới và tiến tới sửa đổi toàn diện Luật Bình đẳng giới năm 2006.

Để thực hiện thành công giai đoạn tới, cùng với những mục tiêu chiến lược, các đại biểu đã thống nhất kiến nghị nhiều giải pháp căn cơ nhằm tạo bước ngoặt cho giai đoạn tới. Trước hết về mặt thể chế, Chính phủ cần sớm ban hành văn bản hướng dẫn cụ thể việc thành lập Ban Vì sự tiến bộ của phụ nữ ở cấp xã, tạo hành lang pháp lý vững chắc để thực hiện nhiệm vụ ngay từ cơ sở. Song song đó, bài toán nhân lực cần được giải quyết bằng việc tập trung ổn định và tổ chức các chương trình đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu nhằm nâng cao năng lực cho đội ngũ 10.000 cán bộ làm công tác giới trên toàn quốc.

Đặc biệt, để khắc phục tình trạng thiếu hụt và sai lệch số liệu, việc hoàn thiện hệ thống dữ liệu số và kết nối hiệu quả với Đề án 06 được xem là nhiệm vụ trọng tâm, giúp công tác hoạch định chính sách trở nên chính xác và sát thực tế hơn. Cuối cùng, các đại biểu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc ưu tiên bố trí nguồn kinh phí ổn định cho công tác bình đẳng giới, đặc biệt tập trung vào các vùng đồng bào dân tộc thiểu số và những khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, nhằm đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình phát triển.