Ăn dưa hành muối ngày Tết thế nào cho an toàn?

Những ngày cận Tết, trên mâm cơm của nhiều gia đình Việt, dưa muối, cà muối, củ kiệu, hành muối gần như trở thành hương vị không thể thiếu. Vị chua dịu, mằn mặn của các món ăn kèm này giúp chống ngán, làm bữa ăn thêm đậm đà. Thế nhưng, với người mắc tăng huyết áp, thói quen ăn dưa muối thường xuyên trong bối cảnh ăn uống thất thường ngày Tết lại có thể âm thầm đẩy huyết áp tăng cao, làm gia tăng gánh nặng cho tim mạch và tiềm ẩn nguy cơ biến chứng nguy hiểm.

Theo ThS.BS Nguyễn Thu Huyền, Viện Tim mạch – Bệnh viện 19-8, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò nền tảng trong kiểm soát tăng huyết áp. Nguyên tắc quan trọng hàng đầu là hạn chế muối và các thực phẩm có hàm lượng natri cao. Khi cơ thể nạp quá nhiều natri, nước sẽ bị giữ lại trong lòng mạch, làm tăng thể tích tuần hoàn, từ đó khiến huyết áp tăng lên. Tình trạng này kéo dài buộc tim phải làm việc nhiều hơn, lâu dần dẫn đến tổn thương tim, mạch máu và làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim hoặc suy thận.

Các món dưa muối, cà muối hay củ kiệu đều được chế biến với lượng muối đáng kể để bảo quản. Trong quá trình lên men, dù có tạo ra lợi khuẩn nhất định, hàm lượng natri trong thực phẩm vẫn ở mức cao. Có những khảo sát cho thấy chỉ một miếng dưa muối nhỏ cũng có thể chứa vài trăm miligam natri – con số không hề nhỏ so với khuyến cáo tổng lượng muối mà người tăng huyết áp nên dùng trong cả ngày. Khi ăn nhiều lần trong ngày, lại kèm theo các món kho mặn, thịt chế biến sẵn, giò chả hay đồ hộp vốn phổ biến dịp Tết, tổng lượng muối đưa vào cơ thể rất dễ vượt ngưỡng an toàn.

Tuy vậy, theo bác sĩ Huyền, kiểm soát bệnh không đồng nghĩa với việc phải loại bỏ hoàn toàn mọi món ăn truyền thống. Ẩm thực ngày Tết còn gắn với ký ức, cảm xúc và không khí sum vầy. Việc kiêng khem quá mức đôi khi khiến người bệnh cảm thấy căng thẳng, thiệt thòi, trong khi tâm lý thoải mái cũng là yếu tố hỗ trợ ổn định huyết áp.

Điều quan trọng là ăn với lượng rất nhỏ, chỉ để cảm nhận hương vị. Mỗi lần, người bệnh chỉ nên dùng một đến hai miếng dưa hoặc một vài củ kiệu nhỏ, không ăn lặp lại nhiều lần trong ngày và tuyệt đối không coi đây là món ăn kèm chính.

Bên cạnh việc tiết chế dưa muối, người tăng huyết áp cần chủ động "giảm muối bù trừ" trong các món còn lại của bữa ăn. Khi đã ăn một ít thực phẩm muối chua, nên ưu tiên các món luộc, hấp, canh nhạt, tăng cường rau xanh và trái cây tươi giàu kali – khoáng chất có tác dụng hỗ trợ thải bớt natri ra khỏi cơ thể. Các món chiên rán nhiều dầu mỡ, thịt kho mặn, đồ đóng gói sẵn cũng nên được hạn chế vì vừa nhiều muối vừa giàu chất béo bão hòa, không có lợi cho hệ tim mạch.

Nhịp sinh hoạt ngày Tết thay đổi cũng là yếu tố khiến huyết áp dễ biến động. Việc thức khuya, uống nhiều rượu bia, ít vận động có thể làm mất kiểm soát huyết áp dù chế độ ăn không quá mặn. Do đó, người bệnh vẫn nên duy trì thói quen uống đủ nước, vận động nhẹ nhàng như đi bộ, tập các bài thể dục phù hợp với thể trạng và ngủ nghỉ điều độ. 

Việc đo huyết áp tại nhà đều đặn, đặc biệt sau những bữa ăn nhiều đạm, nhiều muối, sẽ giúp phát hiện sớm bất thường để xử trí kịp thời. Thuốc điều trị tăng huyết áp cần được dùng đúng giờ, đủ liều theo chỉ định, không tự ý bỏ thuốc trong những ngày nghỉ lễ.

Theo bác sĩ Nguyễn Thu Huyền, người tăng huyết áp hoàn toàn có thể tận hưởng không khí Tết trọn vẹn nếu biết lắng nghe cơ thể và ăn uống chừng mực. Một vài miếng dưa muối cho đỡ nhớ vị xuân sẽ không gây hại nếu đi kèm với sự kiểm soát tổng thể về muối, mỡ, rượu bia và lối sống. Giữ được huyết áp ổn định trong những ngày đầu năm không chỉ giúp Tết vui khỏe mà còn là nền tảng bảo vệ tim mạch lâu dài.