Bà Mai Thanh chuẩn bị rời HĐQT REE: Dấu mốc chuyển giao của một biểu tượng nữ doanh nhân Việt

Tại Đại hội đồng cổ đông bất thường dự kiến diễn ra ngày 10/7 tới, REE sẽ trình cổ đông thông qua việc miễn nhiệm tư cách Thành viên HĐQT đối với bà Nguyễn Thị Mai Thanh theo đơn từ nhiệm đã gửi trước đó. Tuy nhiên, đây không phải là dấu chấm hết cho vai trò của người được xem là một trong những nữ doanh nhân có ảnh hưởng nhất trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Ngược lại, bà đang bước sang một vị trí mới, ít xuất hiện hơn trên sơ đồ quản trị nhưng vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc định hình tương lai doanh nghiệp.

Người phụ nữ tạo nên biểu tượng REE

Nhắc đến REE là nhắc đến bà Nguyễn Thị Mai Thanh – nữ kỹ sư điện lạnh đã gắn bó với doanh nghiệp từ những năm đầu đổi mới. Gia nhập REE khi doanh nghiệp còn hoạt động theo mô hình doanh nghiệp nhà nước, bà là một trong những người trực tiếp tham gia quá trình chuyển đổi, cổ phần hóa và phát triển doanh nghiệp trong giai đoạn nền kinh tế Việt Nam mở cửa.

Dưới sự dẫn dắt của bà, REE trở thành một trong những doanh nghiệp tiên phong của khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam, đồng thời là một trong những công ty niêm yết đầu tiên trên thị trường chứng khoán. Từ lĩnh vực cơ điện lạnh truyền thống, REE từng bước mở rộng sang điện, nước, hạ tầng và bất động sản, xây dựng nền tảng tăng trưởng bền vững trong nhiều năm.

Không chỉ được biết đến với vai trò nhà quản trị, bà Mai Thanh còn là một trong số ít nữ doanh nhân thế hệ đầu tiên tạo dựng được dấu ấn mạnh mẽ trong cộng đồng doanh nghiệp niêm yết. Hành trình của bà gắn liền với sự hình thành và phát triển của khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam, trở thành hình mẫu về bản lĩnh, sự bền bỉ và khả năng thích ứng trước những biến động của nền kinh tế.

Bởi vậy, thông tin bà rời vị trí Chủ tịch và Thành viên HĐQT đã thu hút sự quan tâm lớn của giới đầu tư cũng như cộng đồng doanh nghiệp.

Cuộc chuyển giao được chuẩn bị từ trước

Sự thay đổi ở thượng tầng REE không diễn ra đột ngột mà là kết quả của một quá trình được tính toán và sắp xếp từ trước trong lộ trình tái cơ cấu nhân sự cấp cao của doanh nghiệp. Tháng 5/2026, REE công bố bổ nhiệm ông Nguyễn Ngọc Thái Bình - Phó Tổng giám đốc, Thành viên HĐQT và cũng là con trai bà Nguyễn Thị Mai Thanh - giữ chức Tổng giám đốc thay ông Ashok Ramachandran.

Theo quy định đối với công ty đại chúng, Chủ tịch HĐQT và Tổng giám đốc không được có quan hệ gia đình. Quy định này kéo theo việc bà Mai Thanh sẽ rời vị trí Chủ tịch và Thành viên HĐQT từ ngày 10/7 tới.

Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn đây là câu chuyện "mẹ trao quyền cho con" có lẽ là chưa đủ. Ông Nguyễn Ngọc Thái Bình không phải là nhân sự mới trong bộ máy REE, mà đã trải qua nhiều vị trí quản lý và tham gia sâu vào hoạt động điều hành doanh nghiệp trong nhiều năm trước khi được giao trọng trách Tổng giám đốc.

Ở chiều ngược lại, vị trí Chủ tịch HĐQT dự kiến sẽ được chuyển giao cho ông Lee Liang Whye, đại diện của cổ đông lớn Platinum Victory, thay vì một thành viên thuộc gia đình sáng lập. Cách sắp xếp này phần nào cho thấy cơ cấu lãnh đạo mới của REE được tổ chức theo hướng tách biệt hơn giữa chức năng quản trị, điều hành và hoạch định chiến lược. Gia đình sáng lập vẫn hiện diện trong quá trình định hướng phát triển doanh nghiệp, trong khi các vị trí quản trị và điều hành được phân công theo chức năng cụ thể trong bộ máy lãnh đạo.

Nhìn rộng hơn, đây cũng là bài toán mà nhiều doanh nghiệp tư nhân Việt Nam đang đối mặt khi bước sang thế hệ kế cận: làm thế nào để duy trì những giá trị mà người sáng lập gây dựng, đồng thời xây dựng một cơ chế quản trị đủ hiện đại để doanh nghiệp tiếp tục phát triển trong giai đoạn mới. Với REE, cuộc chuyển giao lần này có thể xem là một phép thử quan trọng cho hành trình đó.

Lùi khỏi vị trí điều hành, tiếp tục định hình tương lai REE

Việc bà Nguyễn Thị Mai Thanh rời Hội đồng quản trị có thể được nhìn nhận như một dấu mốc khép lại chặng đường hơn ba thập niên trực tiếp chèo lái REE. Tuy nhiên, những thay đổi trong cơ cấu quản trị mà doanh nghiệp dự kiến triển khai cho thấy đây không phải là sự rút lui khỏi thương trường, mà là bước chuyển sang một vai trò mới mang tính chiến lược hơn.

Theo tài liệu trình cổ đông, REE sẽ thành lập Ủy ban Chiến lược trực thuộc HĐQT và bổ nhiệm bà Mai Thanh giữ chức Chủ tịch. Đây được xem là cơ quan tham mưu cấp cao, tham gia hoạch định định hướng phát triển dài hạn, quản trị tài chính, huy động vốn và xem xét các thương vụ mua bán - sáp nhập của tập đoàn.

Điều đó đồng nghĩa với việc dù không còn trực tiếp tham gia điều hành hay biểu quyết với tư cách thành viên HĐQT, bà Mai Thanh vẫn tiếp tục đồng hành cùng những quyết sách quan trọng của REE. Kinh nghiệm nhiều năm trong lĩnh vực quản trị doanh nghiệp, đầu tư hạ tầng và năng lượng tiếp tục là nguồn lực quan trọng đối với tập đoàn trong giai đoạn phát triển tiếp theo.

Bên cạnh các nội dung về nhân sự cấp cao, cổ đông REE cũng sẽ xem xét phương án phát hành cổ phiếu theo chương trình lựa chọn cho người lao động (ESOP) năm 2025. Theo kế hoạch, doanh nghiệp dự kiến phát hành 500.000 cổ phiếu ESOP, tương đương khoảng 0,08% tổng số cổ phiếu đang lưu hành, với giá bán 10.000 đồng/cổ phiếu.

Số cổ phiếu này sẽ bị hạn chế chuyển nhượng trong vòng 3 năm và được giải tỏa theo lộ trình: 30% sau năm đầu tiên, 30% sau năm thứ hai và 40% còn lại sau năm thứ ba. Dù quy mô phát hành không lớn, chương trình ESOP vẫn cho thấy định hướng của REE trong việc gắn kết lợi ích dài hạn của người lao động với sự phát triển của doanh nghiệp trong giai đoạn chuyển giao.

Điều đáng chú ý hơn cả là câu chuyện của bà Mai Thanh phản ánh một xu hướng mới trong cộng đồng nữ doanh nhân Việt Nam.

Khác với thế hệ trước thường gắn chặt tên tuổi với vị trí điều hành đến cuối sự nghiệp, nhiều nữ lãnh đạo hiện nay chủ động xây dựng cơ chế chuyển giao bài bản, trao cơ hội cho lớp kế cận nhưng vẫn duy trì vai trò cố vấn và hoạch định chiến lược.

Bà Mai Thanh không rút lui khỏi thương trường mà đang tái định nghĩa vai trò lãnh đạo của mình. Đó không còn là hình ảnh người đứng đầu doanh nghiệp trong mọi quyết sách điều hành, mà là người định hướng chiến lược, truyền kinh nghiệm và bảo đảm tính liên tục cho tổ chức.

Với REE, cuộc chuyển giao lần này đánh dấu sự khép lại của một giai đoạn gắn liền với dấu ấn của người phụ nữ đã dành hơn ba thập niên để xây dựng và phát triển doanh nghiệp. Nhưng ở một góc nhìn khác, đây cũng là sự khởi đầu của một chặng đường mới, nơi bà Nguyễn Thị Mai Thanh không còn hiện diện ở vị trí điều hành cao nhất, song vẫn tiếp tục đồng hành cùng REE với vai trò người kiến tạo chiến lược và truyền cảm hứng cho thế hệ lãnh đạo kế cận.