Nghị quyết 10-NQ/TW định hình chiến lược thu hút FDI thế hệ mới

Việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được đánh giá là bước chuyển quan trọng trong chiến lược thu hút đầu tư của Việt Nam. Nếu trước đây trọng tâm là gia tăng quy mô vốn thì trong giai đoạn mới, chất lượng, hiệu quả và khả năng lan tỏa của dòng vốn FDI được đặt lên hàng đầu.

Nghị quyết được xem là mảnh ghép hoàn thiện trong bộ ba chính sách phát triển đồng bộ khu vực kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, qua đó tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững trong giai đoạn tới.

Từ thu hút vốn sang thu hút công nghệ

Tại Họp báo thường kỳ quý II/2026 của Bộ Tài chính diễn ra sáng 17/6, bà Nguyễn Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài cho biết, Nghị quyết số 10-NQ/TW là kết quả của quá trình nghiên cứu, rà soát và đánh giá toàn diện vai trò của khu vực đầu tư nước ngoài đối với nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.

Theo bà Hương, Nghị quyết tiếp tục khẳng định khu vực đầu tư nước ngoài là một động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế, đồng thời đặt ra nhiều mục tiêu cụ thể cho giai đoạn 2026-2030. Trong đó, tổng vốn FDI đăng ký hằng năm phấn đấu đạt từ 40-50 tỷ USD, vốn thực hiện đạt khoảng 30-40 tỷ USD mỗi năm.

Đáng chú ý, khoảng 75% dòng vốn đầu tư nước ngoài sẽ được định hướng thu hút từ các đối tác thuộc nhóm quốc gia phát triển, các nền kinh tế có trình độ công nghệ cao, năng lực đổi mới sáng tạo mạnh và hệ thống quản trị hiện đại.

Không chỉ hướng tới mục tiêu về quy mô, Nghị quyết 10-NQ/TW còn đặt trọng tâm nâng cao chất lượng dòng vốn FDI, khắc phục những hạn chế kéo dài nhiều năm như chuyển giao công nghệ chưa đạt kỳ vọng, liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước còn yếu, tỷ lệ nội địa hóa thấp và mức độ tham gia của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu chưa cao.

Theo đó, Việt Nam sẽ ưu tiên thu hút các dự án công nghệ cao, có hàm lượng đổi mới sáng tạo lớn, khả năng lan tỏa công nghệ mạnh và tạo liên kết chặt chẽ với khu vực doanh nghiệp trong nước. Các lĩnh vực được ưu tiên gồm bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, công nghệ sinh học, năng lượng mới, vật liệu mới và các ngành công nghệ chiến lược khác.

Ngay sau khi Nghị quyết được ban hành, Bộ Tài chính đã khẩn trương triển khai các công việc liên quan. Theo bà Nguyễn Thị Hương, Bộ đang xây dựng dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW và dự kiến trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp tháng 10/2026. Sau khi Nghị quyết của Quốc hội được ban hành, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục trình Chính phủ chương trình hành động triển khai thực hiện, trong đó xác định rõ nhiệm vụ của từng bộ, ngành và địa phương nhằm bảo đảm thực hiện đồng bộ các giải pháp đề ra.

"Bộ Tài chính sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và địa phương trong quá trình xây dựng, triển khai các chương trình hành động, góp phần nâng cao hiệu quả thu hút và sử dụng nguồn vốn đầu tư nước ngoài, phục vụ mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững của nền kinh tế trong giai đoạn tới", bà Hương nhấn mạnh.

Nâng hạng chứng khoán trở thành một phần trong chiến lược thu hút vốn ngoại

Không chỉ tác động đến chiến lược thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài, Nghị quyết 10-NQ/TW còn được giới phân tích đánh giá sẽ tạo ảnh hưởng đáng kể tới dòng vốn đầu tư gián tiếp và thị trường chứng khoán Việt Nam trong những năm tới.

Ở góc độ thị trường tài chính, các chuyên gia Chứng khoán Mirae Asset Việt Nam cho rằng Nghị quyết 10-NQ/TW không chỉ là chiến lược thu hút FDI mà còn mở rộng sang thu hút dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài (FII), tạo nên một khung chính sách phát triển đồng bộ hơn.

Điểm đáng chú ý là Nghị quyết đặt mục tiêu trước năm 2030 thị trường chứng khoán Việt Nam được MSCI nâng hạng. Đây được xem là lần đầu tiên mục tiêu nâng hạng thị trường chứng khoán được lồng ghép trực tiếp vào chiến lược phát triển khu vực đầu tư nước ngoài.

Việc gắn mục tiêu nâng hạng thị trường với chiến lược thu hút vốn quốc tế sẽ tạo thêm động lực cho quá trình cải cách thị trường vốn, từ việc hoàn thiện hạ tầng giao dịch, cơ chế thanh toán bù trừ trung tâm (CCP), nâng cao tính minh bạch cho đến xử lý các vấn đề liên quan tới khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài.

Nghị quyết 10-NQ/TW vì vậy được đánh giá là chất xúc tác quan trọng cho dòng vốn FDI và FII trong trung và dài hạn. Nếu các nút thắt về room ngoại, công bố thông tin và hạ tầng giao dịch tiếp tục được tháo gỡ, mặt bằng định giá của thị trường chứng khoán Việt Nam có thể được cải thiện đáng kể.

Mirae Asset dự báo, trong trường hợp hệ thống CCP đi vào vận hành đúng kế hoạch và các cải cách then chốt được hoàn tất, MSCI có thể đưa Việt Nam vào danh sách theo dõi nâng hạng trong kỳ đánh giá tháng 6/2027 hoặc tháng 6/2028. Sau tối thiểu một năm trong danh sách này, Việt Nam có cơ hội được nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi.

Dòng vốn FDI tăng tốc, nhiều nhóm ngành được hưởng lợi

Những tín hiệu tích cực từ dòng vốn đầu tư nước ngoài thời gian qua cho thấy định hướng của Nghị quyết 10-NQ/TW đang có nền tảng thuận lợi để hiện thực hóa.

Tổng vốn FDI đăng ký đạt 24,81 tỷ USD, tăng 34,9% so với cùng kỳ. Trong đó, lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo thu hút 15,01 tỷ USD, chiếm hơn 60% tổng vốn đăng ký và tăng 44,3%.

Đáng chú ý, vốn FDI giải ngân đạt 9,75 tỷ USD, mức cao nhất trong vòng 5 năm trở lại đây. Điều này cho thấy chất lượng dòng vốn không chỉ cải thiện ở khía cạnh cam kết mà còn được phản ánh qua tiến độ triển khai thực tế của các dự án.

Bên cạnh đó, dòng vốn đầu tư vào lĩnh vực bán dẫn tăng 35%, cho thấy Việt Nam đang từng bước tham gia sâu hơn vào các ngành công nghệ có giá trị gia tăng cao, phù hợp với định hướng thu hút FDI thế hệ mới mà Nghị quyết 10-NQ/TW đặt ra.

Trong trung và dài hạn, lợi thế từ mạng lưới các hiệp định thương mại tự do (FTA), quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện với nhiều nền kinh tế lớn cùng kỳ vọng nâng hạng thị trường chứng khoán được đánh giá sẽ tiếp tục củng cố vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng khu vực.

Theo đánh giá của Mirae Asset, các nhóm ngành có khả năng hưởng lợi rõ nét nhất từ xu hướng này gồm khu công nghiệp, ngân hàng, logistics, xây dựng hạ tầng, công nghệ và năng lượng. Đây là những lĩnh vực có cơ hội đón đầu nhu cầu đầu tư mới, chuyển giao công nghệ và mở rộng chuỗi cung ứng trong những năm tới.

Tuy nhiên, mức độ hưởng lợi sẽ khác nhau giữa các doanh nghiệp, phụ thuộc vào năng lực cạnh tranh, khả năng triển khai dự án cũng như mức độ sẵn sàng tham gia vào chuỗi giá trị mà dòng vốn FDI thế hệ mới mang lại.