Bí mật sau những “ngón tay dính mực” của tài xế taxi

Trên thế giới, không thiếu những điểm đến cho người yêu sách, từ thành phố đại học Heidelberg của Đức đến Powell's City of Books, hiệu sách độc lập lớn nhất thế giới tại bang Oregon (Mỹ). Thế nhưng, ít ai biết rằng, Iowa City mới là thành phố đầu tiên của Mỹ được UNESCO công nhận là Thành phố Văn học vào năm 2008.

Mối duyên giữa Iowa City và văn học đã được vun đắp từ hơn một thế kỷ trước. Năm 1897, Đại học Iowa mở lớp học viết sáng tạo đầu tiên tại Mỹ. Đến năm 1936, trường tiếp tục thành lập chương trình đào tạo về sáng tác văn học, ngày nay được biết đến với tên gọi Iowa Writers' Workshop - một trong những chương trình đào tạo viết văn danh tiếng nhất thế giới. Từ đây, nhiều tên tuổi lớn của văn học Mỹ như Kurt Vonnegut, Flannery O'Connor, Philip Roth hay Raymond Carver đã trưởng thành và khẳng định tài năng của mình.

Dấu ấn văn học hiện diện rõ nét ngay trên những con phố của Iowa City. Nổi bật nhất là Con đường Văn học (Literary Walk), nằm ở khu vực trung tâm dọc theo Iowa Avenue và North Linn Street. Giống như Đại lộ Danh vọng Hollywood, vỉa hè nơi đây được lát bằng hàng chục tấm bảng đồng, tôn vinh hơn 89 tác giả có mối liên hệ với thành phố, từ những người từng học tập, giảng dạy đến sinh sống tại đây.

Bên cạnh đó, dọc tuyến đường còn có nhiều tác phẩm điêu khắc hình sách, góp phần tạo nên một không gian đậm chất văn học. Mỗi tấm bảng và tác phẩm điêu khắc giới thiệu ngắn gọn về tác giả, trích dẫn những câu văn hoặc câu nói tiêu biểu cùng chi tiết về cuộc đời và sự nghiệp của họ.

Iowa City cũng có đời sống văn học sôi động với các sự kiện diễn ra quanh năm. Nổi bật nhất là lễ hội Iowa City Book Festival, được tổ chức vào đầu tháng Mười hằng năm với khoảng 50 hoạt động kéo dài suốt một tuần. Chương trình bao gồm các buổi tọa đàm cùng tác giả, đọc sách, hội thảo, hội chợ sách và chiếu phim, thu hút đông đảo độc giả cũng như những người yêu văn học.

Bên cạnh đó, tổ chức phi lợi nhuận Iowa City UNESCO City of Literature định kỳ tổ chức lễ hội văn học thiếu nhi One Book Two Book vào tháng Hai. Lễ hội mang đến nhiều hoạt động dành cho trẻ em và gia đình như kể chuyện, hội chợ sách, các buổi giao lưu với tác giả và chiếu phim hoạt hình.

Ngoài hai sự kiện tiêu biểu trên, Iowa City còn có Mission Creek Festival – nơi giao thoa giữa văn học và âm nhạc với sự góp mặt của nhiều nhà văn và nhạc sĩ, cùng Summer Writing Festival – sân chơi cho những người sáng tác ở hầu hết các thể loại văn học, từ người mới bắt đầu đến các cây bút chuyên nghiệp.

Không chỉ là thành phố văn học, Iowa City còn ghi dấu ấn với không gian nghệ thuật công cộng đầy màu sắc. Khu trung tâm được tô điểm bởi nhiều bức tranh tường và tác phẩm điêu khắc, trong khi tuyến đi bộ gần Iowa River Landing trưng bày 11 tác phẩm của các nghệ sĩ bang Iowa, đều lấy cảm hứng từ văn học. 

Những người yêu thích nghệ thuật có thể đến Bảo tàng Nghệ thuật Stanley. Nằm trong khuôn viên Đại học Iowa và mở cửa miễn phí, bảo tàng sở hữu hơn 16.000 tác phẩm, từ nghệ thuật châu Phi đến các kiệt tác của Jackson Pollock và Henri Matisse.

Một địa điểm khác cho người yêu sách là hiệu sách Prairie Lights. Từng là nơi lui tới của nhiều tên tuổi lớn như E.E. Cummings, Robert Frost và Langston Hughes, hiệu sách độc lập này hiện có ba tầng, tích hợp quán phục vụ cà phê và bánh ngọt. 

Prairie Lights cũng thường xuyên tổ chức các buổi gặp gỡ tác giả, đọc sách và thảo luận, đồng thời là địa chỉ quen thuộc để độc giả giao lưu, mua sách có chữ ký và hòa mình vào đời sống văn học của Iowa City.

Trong một sự kiện tại tầng trên của hiệu sách Prairie Lights, những kệ sách và bàn ghế được dọn sang một bên để nhường chỗ cho khán giả. Không gian mở đầu bằng giai điệu Lucky của Britney Spears trước khi người dẫn chương trình giới thiệu tác giả Candice Wuehle – lần đầu tiên với phần mở màn của một DJ.

Wuehle đọc trích đoạn từ tiểu thuyết mới nhất "Ultranatural", lấy cảm hứng từ hình tượng Britney Spears để kể về hành trình nổi tiếng và sụp đổ của một ngôi sao nhạc pop. Sau phần trò chuyện với nhà văn Camila Urioste, sự kiện tiếp tục bằng phiên hỏi đáp cùng khán giả.

Chính những câu hỏi đã cho thấy nét đặc trưng của Prairie Lights. Bên cạnh lượng sách phong phú và danh tiếng lâu năm, điều làm nên sức hút của nhà sách là cộng đồng độc giả. Nhiều người tham dự là những cây bút trẻ, đến để học hỏi về kỹ thuật sáng tác, quá trình xuất bản và kinh nghiệm nghề viết từ các tác giả đã thành danh.

"Hầu như ai ở đây cũng đang viết một cuốn sách, và bạn có thể cảm nhận được điều đó," Nialle Sylvan, chủ hiệu sách cũ Haunted Bookshop ở phía bắc trung tâm Iowa City, chia sẻ. "Tình yêu dành cho sách hiện diện ở khắp nơi. Tôi thậm chí còn biết một tài xế taxi lúc nào cũng có ngón tay dính mực".