Chủ động nguồn thuốc, siết điều trị và giám sát để giảm tử vong tay chân miệng

Truyền thông bằng hình ảnh, giúp phụ huynh nhận biết sớm dấu hiệu nguy hiểm

Theo ông Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh, Bộ Y tế đang khẩn trương rà soát toàn bộ nguồn cung thuốc phục vụ điều trị các trường hợp biến chứng nặng, đồng thời yêu cầu các bệnh viện chủ động mua sắm theo nhu cầu thực tế, không để xảy ra tình trạng thiếu thuốc ảnh hưởng đến người bệnh, đặc biệt là người có bảo hiểm y tế.

Theo ông Khoa, có những thuốc chuyên sâu dùng trong điều trị tay chân miệng nặng từng gặp vướng mắc về nguồn cung do phụ thuộc nhập khẩu hoặc quy trình cung ứng. Bộ Y tế đã phối hợp chặt chẽ với Cục Quản lý Dược để nắm tình hình và làm việc với các đơn vị cung ứng. Thông tin cập nhật cho thấy, nguồn thuốc hiện không thiếu, doanh nghiệp có khả năng bảo đảm cung ứng ổn định trong thời gian dài.

Tuy nhiên, lãnh đạo Cục Quản lý Khám chữa bệnh nhấn mạnh, điều quan trọng là thuốc phải được sử dụng đúng chỉ định, đúng hướng dẫn chuyên môn, tránh lạm dụng, vừa bảo đảm hiệu quả điều trị, vừa tiết kiệm nguồn lực. Những thuốc này khi được chỉ định phù hợp sẽ được BHYT thanh toán theo quy định, do đó các cơ sở y tế cần yên tâm trong mua sắm và sử dụng.

Ông Khoa cũng cho biết, một số thuốc không chỉ dùng cho tay chân miệng mà còn áp dụng cho các bệnh lý thần kinh khác; có thuốc đã chủ động được nguồn cung trong nước, góp phần giảm áp lực phụ thuộc nhập khẩu.

Theo ông Khoa, nhiều trường hợp trẻ trở nặng rất nhanh nhưng gia đình không nhận biết kịp các biểu hiện ban đầu như giật mình chới với, run tay chân, quấy khóc liên tục, nôn nhiều, thở mệt, co giật… Vì vậy, thay vì chỉ truyền thông bằng văn bản, ngành y tế khuyến khích sử dụng video, hình ảnh trực quan để phụ huynh dễ hiểu, dễ nhớ, dễ nhận diện.

Nguồn tư liệu có thể tham khảo từ CDC TPHCM (HCDC) và các bệnh viện nhi tuyến cuối. Các sở y tế, bệnh viện cần chia sẻ rộng rãi trên website, mạng xã hội, nền tảng truyền thông của đơn vị để phụ huynh dễ tiếp cận.

"Người chăm sóc trẻ là người ở bên trẻ nhiều nhất, phát hiện sớm nhất các dấu hiệu bất thường, chứ không phải nhân viên y tế. Trang bị kiến thức cho phụ huynh có ý nghĩa quyết định trong phát hiện sớm và đưa trẻ đi viện kịp thời", ông Khoa nói.

Song song với đó, các cơ sở điều trị phải tuân thủ chặt chẽ các biểu mẫu, sơ đồ theo dõi đã được ban hành trong hướng dẫn chẩn đoán, điều trị tay chân miệng, bảo đảm theo dõi sát diễn biến người bệnh, không bỏ sót dấu hiệu cảnh báo.

Kiểm soát lây nhiễm, an toàn chuyển tuyến và xử lý ổ dịch từ cộng đồng

Tay chân miệng lây chủ yếu qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp. Người chăm sóc trẻ, nhân viên y tế có thể vô tình trở thành trung gian lây truyền nếu không tuân thủ nghiêm quy định phòng hộ, vệ sinh tay, khử khuẩn bề mặt, cách ly hợp lý.

Vì vậy, Bộ Y tế yêu cầu siết chặt kiểm soát nhiễm khuẩn trong bệnh viện, đặc biệt tại khoa nhi, khu điều trị tay chân miệng. Công tác cách ly, chăm sóc, xử lý chất thải, vệ sinh môi trường phải thực hiện nghiêm theo hướng dẫn.

Một vấn đề được nhấn mạnh là an toàn chuyển tuyến. Thực tế đã có những trường hợp trẻ diễn biến nặng, nếu chuyển viện không đúng quy trình, không được hỗ trợ chuyên môn kịp thời có thể nguy kịch ngay trên đường vận chuyển.

Kiểm soát lây nhiễm, an toàn chuyển tuyến và xử lý ổ dịch từ cộng đồng

Do đó, Bộ Y tế yêu cầu tăng cường hội chẩn từ xa, kết nối chuyên môn giữa tuyến trên và tuyến dưới. Trong những tình huống cần thiết, tuyến trên có thể cử kíp hỗ trợ trực tiếp, thay vì chuyển người bệnh, nhằm giảm rủi ro.

Các bệnh viện đầu mối đã được phân công hỗ trợ theo khu vực. Tại phía Nam gồm Bệnh viện Nhi đồng 1, Bệnh viện Nhi đồng 2, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố và Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM. Phía Bắc có Bệnh viện Nhi Trung ương; miền Trung có Bệnh viện Đà Nẵng và Bệnh viện Trung ương Huế. Mục tiêu chung là giảm tối đa tử vong do tay chân miệng thông qua kết nối chuyên môn liên tuyến.

Bên cạnh điều trị, ông Khoa đặc biệt lưu ý yêu cầu báo cáo ca bệnh theo quy định của hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm. Ngay khi tiếp nhận bệnh nhân tay chân miệng, cơ sở y tế phải thông tin cho CDC địa phương, trạm y tế nơi trẻ sinh sống để triển khai xử lý ổ dịch tại cộng đồng.

"Nếu không xử lý ổ dịch kịp thời, nguy cơ lây lan là rất nhanh, nhất là trong bối cảnh thời tiết đang chuyển ấm, thuận lợi cho virus phát triển", ông Khoa cảnh báo.