Đầu tư lớn nhất cho chuyển đổi số là đầu tư cho con người

Rào cản lớn nhất không phải công nghệ

- Chuyển đổi số đang trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của các hợp tác xã. Xin bà cho biết Hội LHPN TP Hà Nội đã lồng ghép nội dung này vào việc triển khai Đề án 01 như thế nào và đâu là những kết quả nổi bật bước đầu?

Bà Phạm Thị Thanh Hương: Chúng tôi xác định chuyển đổi số là "sợi chỉ đỏ" xuyên suốt toàn bộ Đề án. Chuyển đổi số được lồng ghép từ đào tạo, tư vấn thành lập hợp tác xã đến xúc tiến thương mại và kết nối tiêu thụ sản phẩm. Mục tiêu không chỉ giúp các hợp tác xã bán được nhiều hàng hơn mà còn hình thành tư duy quản trị số và năng lực cạnh tranh trong nền kinh tế số.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, chúng tôi đã tập trung vào một số nhóm giải pháp, trong đó nổi bật là ba nhóm giải pháp sau:

Thứ nhất, xây dựng hạ tầng số để hỗ trợ lâu dài cho phụ nữ phát triển kinh tế. Hội LHPN TP. Hà Nội đã tham mưu xây dựng nền tảng "Quản lý, kết nối cung - cầu và nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo cho phụ nữ Thủ đô khởi nghiệp". Hiện nền tảng đang được vận hành thử nghiệm, hướng tới kết nối các hợp tác xã, doanh nghiệp và thị trường trên cùng một hệ sinh thái số, giúp nữ chủ hợp tác xã mở rộng thị trường và nâng cao năng lực quản trị.

Thứ hai, chuyển đổi số được gắn trực tiếp với hoạt động xúc tiến thương mại. Chúng tôi không chỉ tổ chức hội chợ hay trưng bày sản phẩm theo cách truyền thống mà còn đưa livestream, mạng xã hội vào quảng bá và tiêu thụ hàng hóa. Điển hình, tại Chương trình "Hà Nội kết nối - Vươn xa" năm 2025 với 80 gian hàng và hơn 800 sản phẩm, Hội đã tổ chức livestream trên nền tảng TikTok kết hợp Fanpage Hội LHPN TP. Hà Nội, góp phần giúp sản phẩm của các hợp tác xã do phụ nữ tham gia quản lý tiếp cận đông đảo người tiêu dùng và mở rộng kênh tiêu thụ trong môi trường số.

Thứ ba, chuyển đổi số được triển khai đồng thời với việc phát triển các mô hình kinh tế tập thể. Từ năm 2018 đến nay, các cấp Hội đã hỗ trợ thành lập 40 hợp tác xã, 45 tổ hợp tác và nhiều tổ, nhóm liên kết, liên tục hoàn thành và vượt chỉ tiêu hằng năm. Các mô hình này không chỉ thu hút hàng trăm thành viên tham gia, tạo việc làm cho hơn 1.000 lao động nữ mà còn được Hội đồng hành ngay từ những bước đầu. Đơn cử, năm 2025, Hội LHPN TP. Hà Nội hỗ trợ thành lập 6 hợp tác xã do phụ nữ tham gia quản lý, điều hành, đạt 200% kế hoạch. Ngay sau khi thành lập, các hợp tác xã được hỗ trợ nâng cao năng lực quản trị, đào tạo kỹ năng số, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường thông qua các nền tảng số.

Chúng tôi cho rằng, kết quả quan trọng nhất không chỉ là số lượng hợp tác xã tăng lên, mà là sự thay đổi trong tư duy của các nữ chủ hợp tác xã. Họ không còn chỉ sản xuất mà đã chủ động ứng dụng công nghệ để quản trị và phát triển thị trường.

- Qua thực tế triển khai, đâu là rào cản lớn nhất khiến nhiều phụ nữ và hợp tác xã còn chậm trong chuyển đổi số, thưa bà?

Bà Phạm Thị Thanh Hương: Theo tôi, rào cản lớn nhất hiện nay không phải là công nghệ mà là khoảng cách giữa nhận thức và năng lực thực hành chuyển đổi số.

Phần lớn các hợp tác xã do phụ nữ tham gia quản lý có quy mô nhỏ, phát triển từ kinh tế hộ hoặc làng nghề truyền thống. Nhiều nữ chủ hợp tác xã có sản phẩm tốt nhưng còn hạn chế về kỹ năng khai thác nền tảng số, xây dựng thương hiệu và thương mại điện tử.

Bên cạnh đó, nguồn lực đầu tư cũng là một thách thức. Tuy nhiên, theo tôi, đầu tư quan trọng nhất vẫn là đầu tư cho con người. Chuyển đổi số không đơn thuần là mua phần mềm hay mở gian hàng trực tuyến, mà là thay đổi tư duy quản trị và cách tiếp cận thị trường. Vì vậy, Hội LHPN TP. Hà Nội xác định sẽ đồng hành cùng các hợp tác xã thông qua đào tạo kỹ năng số, kết nối thị trường, hỗ trợ xúc tiến thương mại và huy động nguồn lực để phụ nữ làm chủ công nghệ, chuyển đổi số một cách thực chất và bền vững.

Chuyển từ hỗ trợ sang nâng cao năng lực số

- Bước sang giai đoạn 2026-2030, Hội LHPN TP. Hà Nội sẽ ưu tiên những giải pháp nào để giúp các hợp tác xã do phụ nữ tham gia quản lý chuyển đổi số thực chất? Liệu trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu số và thương mại điện tử có trở thành những trọng tâm hỗ trợ trong thời gian tới?

Bà Phạm Thị Thanh Hương: Giai đoạn 2026-2030, chúng tôi sẽ chuyển trọng tâm từ "hỗ trợ chuyển đổi số" sang "nâng cao năng lực số" cho các hợp tác xã do phụ nữ tham gia quản lý. Mục tiêu không chỉ là giúp các hợp tác xã hiện diện trên môi trường số mà quan trọng hơn là biết khai thác công nghệ để quản trị hiệu quả, mở rộng thị trường và tăng năng lực cạnh tranh.

Trọng tâm đầu tiên là tiếp tục xây dựng hệ sinh thái số hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế. Hội sẽ hoàn thiện và đưa vào vận hành nền tảng "Quản lý, kết nối cung - cầu và nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo cho phụ nữ Thủ đô khởi nghiệp", từng bước hình thành cơ sở dữ liệu về các hợp tác xã và chủ thể kinh tế do phụ nữ làm chủ. Đây sẽ là nền tảng để kết nối sản xuất với thị trường và thiết kế các chương trình hỗ trợ sát nhu cầu thực tiễn.

Bên cạnh đó, thương mại điện tử và trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ là hai nội dung trọng tâm hỗ trợ trong thời gian tới. Hội sẽ từng bước đưa kỹ năng ứng dụng AI vào các chương trình đào tạo, giúp nữ chủ hợp tác xã sử dụng AI như một "trợ lý số" trong quảng bá, bán hàng và quản trị.

Chúng tôi xác định chuyển đổi số và chuyển đổi xanh là hai quá song hành. Chuyển đổi số là công cụ để tối ưu hóa quản trị, còn chuyển đổi xanh là mục tiêu hướng tới nhằm xây dựng các hợp tác xã phát triển bền vững, giảm phát thải và nâng cao khả năng tham gia chuỗi giá trị trong nước cũng như quốc tế.

Tuy nhiên, điều quan trọng nhất vẫn là đầu tư cho con người. Chỉ khi người đứng đầu hợp tác xã thay đổi tư duy, làm chủ dữ liệu, thương mại điện tử và AI thì chuyển đổi số mới tạo ra giá trị thực chất. Đây cũng sẽ là định hướng xuyên suốt của Hội LHPN TP. Hà Nội trong giai đoạn 2026-2030 nhằm xây dựng các hợp tác xã do phụ nữ tham gia quản lý phát triển hiện đại, bền vững và có sức cạnh tranh cao.

- Theo bà, để chuyển đổi số thực sự trở thành động lực phát triển các hợp tác xã do phụ nữ tham gia quản lý, cần thêm những cơ chế, chính sách gì từ Trung ương và thành phố Hà Nội?

Bà Phạm Thị Thanh Hương: Theo tôi, điều quan trọng nhất là cần chuyển từ hỗ trợ theo từng hoạt động sang xây dựng một hệ sinh thái chính sách đồng bộ, tạo điều kiện để các hợp tác xã chuyển đổi số một cách bền vững.

Trước hết, chúng tôi đề xuất Trung ương và thành phố có cơ chế hỗ trợ riêng cho khu vực kinh tế tập thể trong chuyển đổi số. Hiện nay, phần lớn hợp tác xã do phụ nữ quản lý có quy mô nhỏ, nguồn lực còn hạn chế nên rất cần các chính sách ưu đãi về tín dụng, tư vấn công nghệ, hỗ trợ xây dựng thương hiệu số, truy xuất nguồn gốc và ứng dụng các giải pháp quản trị phù hợp với điều kiện thực tế.

Bên cạnh đó, cần ưu tiên đầu tư hạ tầng dữ liệu và các nền tảng số dùng chung. Khi có cơ sở dữ liệu liên thông về sản phẩm, thị trường và chuỗi cung ứng, các hợp tác xã sẽ giảm chi phí đầu tư, tăng khả năng kết nối và khai thác hiệu quả dữ liệu phục vụ quản trị, sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

Một yếu tố không kém phần quan trọng là phát triển nguồn nhân lực số. Chúng tôi mong muốn có thêm các chương trình đào tạo thực hành về thương mại điện tử, AI, phân tích dữ liệu và marketing số dành riêng cho các hợp tác xã, đặc biệt là nữ chủ hợp tác xã ở khu vực nông thôn, làng nghề. Khi người đứng đầu làm chủ công nghệ, quá trình chuyển đổi số sẽ diễn ra nhanh hơn và hiệu quả hơn.

Riêng với Hà Nội, chúng tôi kỳ vọng thành phố tiếp tục tạo điều kiện để các hợp tác xã do phụ nữ tham gia quản lý thí điểm các mô hình mới về AI, thương mại điện tử và chuyển đổi số. Với sự đồng hành của Nhà nước và tổ chức Hội, chuyển đổi số sẽ trở thành động lực phát triển kinh tế tập thể hiện đại, bền vững và nâng cao vị thế của phụ nữ trong phát triển kinh tế.

- Xin trân trọng cảm ơn bà!