Đề án 938: Tập trung bám sát thực tiễn chuyển đổi số và an toàn xã hội trong giai đoạn mới

Hội thảo có sự tham gia của bà Nguyễn Thị Thanh Hòa, nguyên Ủy viên TƯ Đảng, nguyên Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam, Chủ tịch Hội Bảo vệ Quyền Trẻ em Việt Nam; đại diện lãnh đạo, cán bộ Ban Công tác phụ nữ, TƯ Hội; các chuyên gia về phụ nữ, giới, trẻ em, chính sách xã hội...

Chủ trì hội thảo, Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam Nguyễn Thị Thu Hiền đã định hướng các trọng tâm thảo luận, đánh giá sâu những kết quả đạt được, thẳng thắn chỉ ra điểm nghẽn và định hình tầm nhìn chiến lược cho giai đoạn tiếp theo.

Gần 10 năm Đề án 938: Khẳng định vai trò nòng cốt của tổ chức Hội

Trình bày báo cáo tổng kết tại hội thảo, Tiến sĩ Phùng Thị Quỳnh Trang, giảng viên Học viện Phụ nữ Việt Nam, đại diện nhóm nghiên cứu cho biết, qua gần 10 năm triển khai Đề án 938 (“Tuyên truyền, giáo dục, vận động, hỗ trợ phụ nữ tham gia giải quyết một số vấn đề xã hội liên quan đến phụ nữ giai đoạn 2017-2027”), các mục tiêu chủ yếu đều đạt và vượt kế hoạch.

Cụ thể, toàn quốc đã cung cấp thông tin, kiến thức cho 89.674.742 lượt hội viên, phụ nữ và cha mẹ có con dưới 16 tuổi (đạt 298,9% kế hoạch), với 62,7% người tham gia thực hiện chuyển đổi hành vi. Đề án cũng đạt 100% mục tiêu bồi dưỡng nâng cao năng lực cho cán bộ chuyên trách; Xây dựng và duy trì hơn 94.841 mô hình tại 100% xã, phường, thị trấn, trong đó giai đoạn 2023-2027 duy trì hơn 65.769 mô hình hiệu quả. Bên cạnh đó, các cấp Hội đã chủ động phối hợp phát hiện, lên tiếng và tham gia giải quyết hơn 1.323 vụ việc nổi cộm bảo vệ phụ nữ, trẻ em, đồng thời đề xuất thành công hơn 102 chính sách đặc thù tại các địa phương.

Phát biểu tại hội thảo, Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam Nguyễn Thị Thu Hiền nhấn mạnh, bên cạnh những thành tựu tự hào, công tác tuyên truyền, giáo dục làm cha mẹ, phòng chống bạo lực gia đình, bạo lực trên cơ sở giới và bảo đảm an toàn thực phẩm đã đạt nhiều kết quả tích cực, qua đó củng cố và phát huy vai trò quan trọng của tổ chức Hội trong việc tham gia giải quyết các vấn đề xã hội bức thiết

Bên cạnh những thành tựu đạt được, Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam Nguyễn Thị Thu Hiền cũng chỉ rõ những hạn chế còn tồn đọng trong quá trình thực hiện. Cụ thể, chất lượng và chiều sâu hoạt động của một số mô hình chưa cao, tính bền vững và nguồn lực bảo đảm còn hạn chế. Đặc biệt, cơ chế phối hợp liên ngành giữa các bộ, ngành, địa phương và cơ quan tham gia ở một số nơi chưa thực sự đồng bộ; Việc phân công trách nhiệm, chia sẻ thông tin và đánh giá kết quả chưa thực sự rõ ràng, thống nhất. Đây là những vấn đề cốt lõi cần được các chuyên gia mổ xẻ, phân tích để tìm giải pháp khắc phục triệt để trong giai đoạn tới.

Định hướng chiến lược giai đoạn 2028-2038: Bám sát thực tiễn chuyển đổi số và an toàn xã hội

Bước sang giai đoạn 2028-2038, trước những biến đổi sâu sắc của đời sống gia đình, xã hội, sự phát triển của chuyển đổi số cùng các nguy cơ mới phát sinh đối với phụ nữ và trẻ em, Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam Nguyễn Thị Thu Hiền nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải đổi mới nội dung và phương thức triển khai Đề án. Đóng góp vào tầm nhìn chiến lược này, các chuyên gia và đại biểu đã tập trung thảo luận, phân tích và đưa ra những khuyến nghị thiết thực dưới các góc độ chuyên môn khác nhau.

Theo bà Nguyễn Thị Thanh Hòa, nguyên Ủy viên TƯ Đảng, nguyên Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam, Chủ tịch Hội Bảo vệ Quyền Trẻ em Việt Nam, sau 10 năm thực hiện, nội hàm Đề án đã thay đổi sâu sắc, do đó cần nghiên cứu đổi mới tên gọi ở cấp độ khái quát hơn theo tinh thần "rõ người, rõ việc, rõ sản phẩm". Bà Nguyễn Thị Thanh Hòa đề xuất thiết lập tiêu chí khoa học để khu trú đúng các vấn đề ưu tiên; Tiếp tục lấy gia đình làm nền tảng cốt lõi; Phát huy vai trò chủ thể của phụ nữ không chỉ ở nhóm yếu thế mà mở rộng ra nhóm có khả năng tác động phòng ngừa; Đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa nguồn lực từ đội ngũ cán bộ hưu trí và chú trọng xây dựng, phản biện chính sách.

Ở góc độ hoạch định nội dung, bà Nguyễn Thị Tuyết Mai, nguyên Trưởng ban Gia đình - Xã hội, TƯ Hội LHPN Việt Nam, đề nghị Đề án mới cần lấy nhu cầu phụ nữ làm trung tâm và phụ nữ là chủ thể giải quyết. Bà Nguyễn Thị Tuyết Mai đề xuất khu trú 4 nội hàm lớn gồm: Phòng chống bạo lực - xâm hại - bình đẳng giới, giáo dục kiến thức làm cha mẹ, an toàn thực phẩm, và khả năng tiếp cận dịch vụ. Đặc biệt, cần bổ sung giải pháp ứng phó với già hóa dân số (hỗ trợ phụ nữ cao tuổi), học tập kinh nghiệm quốc tế, ứng dụng bản đồ số để theo dõi hỗ trợ và đẩy mạnh nguồn lực xã hội hóa.

Cùng chia sẻ về việc tinh gọn trọng tâm, bà Trương Thị Thu Thủy, nguyên Trưởng ban Kinh tế - Xã hội, TƯ Hội LHPN Việt Nam, đề xuất TƯ Hội cần quyết liệt lựa chọn một số vấn đề xã hội trọng tâm ở tầm quốc gia (như vấn đề an toàn toàn diện cho phụ nữ và trẻ em) thay vì ôm đồm quá nhiều mục tiêu dẫn đến mờ nhạt. Bà cũng lưu ý việc tách bạch rõ ràng giữa mục tiêu giải quyết vấn đề xã hội và giải pháp thực hiện, đồng thời trao quyền cho địa phương lựa chọn thêm vấn đề đặc thù phù hợp với nguồn lực thực tế.

Nhấn mạnh góc nhìn từ văn hóa, giá trị gia đình và lối sống, ông Khuất Văn Quý, Phó Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện, Bộ VHTTDL, đề xuất rà soát, loại bỏ các mô hình hình thức để tập trung vào các mô hình thiết thực gắn với bộ tiêu chí ứng xử trong gia đình, gia đình thể thao. Đồng thời, cần đổi mới phương thức truyền thông thông qua hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở, các tác phẩm nghệ thuật và mạng lưới người nổi tiếng; việc triển khai dưới mô hình chính quyền địa phương hai cấp cần mang tính hỗ trợ "cầm tay chỉ việc".

Đóng góp về phương pháp luận và kỹ thuật đánh giá, PGS.TS Trần Thị Minh Thi, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, chỉ ra sự cần thiết phải chuẩn hóa khái niệm "vấn đề xã hội liên quan đến phụ nữ" để tránh dàn trải. Bà đề nghị thiết kế hệ thống chỉ tiêu dựa trên vấn đề xã hội thay vì theo phương thức hành chính; Chuyển mạnh việc đo lường từ "đếm số lượt" sang đánh giá định lượng sự thay đổi hành vi thực chất, có công cụ tách bạch đóng góp riêng của Đề án; Đồng thời chú trọng đào tạo chuyên sâu cho cán bộ Hội cơ sở.

Tiếp cận từ thực tiễn quản lý dự án quốc tế, ông Nguyễn Tam Giang, Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam, góp ý báo cáo cần tập trung vào tính bền vững và khả năng nhân rộng thay vì chỉ đếm kết quả đầu ra. Ông đề xuất áp dụng khung kết quả theo "Lý thuyết sự thay đổi" để thiết kế dự án mới, thực hiện đánh giá độc lập về chi phí - hiệu quả của các mô hình, liên kết chỉ số đề án với chỉ số quốc gia, quan tâm sâu đến nhóm đối tượng đặc thù (người khuyết tật với phương pháp tiếp cận phổ quát) và vấn đề già hóa dân số.

Hoàn thiện khung pháp lý và nguồn lực, bà Lê Thị Ngọc Huyền, chuyên viên cao cấp Vụ Quốc hội, Địa phương và Đoàn thể, Văn phòng Chính phủ, đánh giá cao sự chuẩn bị nghiêm túc của cơ quan chủ trì, đồng thời lưu ý cần chuẩn hóa số liệu thống kê (phân biệt rõ số người thụ hưởng thực tế với số lượt tham gia), cấu trúc lại các nhóm vấn đề ưu tiên có trọng tâm trọng điểm, hoàn thiện thuyết minh dự toán kinh phí chi tiết, và bổ sung một phụ lục riêng về kế hoạch tổ chức thực hiện, quản lý, giám sát, đánh giá, quản trị rủi ro cho Đề án giai đoạn mới.

Việc nghiên cứu, xây dựng Đề án giai đoạn mới cần bám sát định hướng công tác Hội và phong trào phụ nữ nhiệm kỳ 2026-2031. Đồng thời, Đề án phải gắn liền với việc cụ thể hóa Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển, qua đó phát huy vai trò chủ động của phụ nữ, gia đình và cộng đồng ngay từ cơ sở.

Phát biểu kết luận, thay mặt lãnh đạo Trung ương Hội LHPN Việt Nam, Phó Chủ tịch Nguyễn Thị Thu Hiền trân trọng ghi nhận và khẳng định sẽ nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến phản biện khoa học, tâm huyết của các chuyên gia để tiếp tục hoàn thiện Báo cáo tổng kết Đề án 938 và dự thảo Đề án giai đoạn 2028-2038, trình cấp có thẩm quyền xem xét theo quy định.