Để bố không bị bỏ lại trong nỗi cô đơn khi mẹ ra đi

Căn nhà còn nguyên, chỉ thiếu một người

Sau gần 60 năm chung sống, ông Minh, 80 tuổi, lần đầu tiên một mình thay vợ quyết định mọi việc.

Trước đây, chuyện trong nhà hầu như do vợ ông lo. Bà nhớ ông thích ăn cá gì, uống thuốc lúc nào, áo nào cần giặt, tháng này tiền điện đã đóng chưa… Hai ông bà không phải lúc nào cũng nói với nhau những lời ngọt ngào. Có khi còn cãi nhau vì những chuyện rất nhỏ. Nhưng sự hiện diện của người này đã trở thành một phần tự nhiên trong cuộc sống của người kia.

Rồi một ngày, bà đi mãi. Những ngày đầu, các con thay nhau về nhà. Người mang cơm, người mua thuốc, người gọi điện hỏi bố ngủ chưa… Ai cũng sợ ông ở một mình sẽ buồn. Nhưng càng về sau, các con càng nhận ra bố không chỉ buồn.

Ông ngơ ngác. Có lần con gái gọi hỏi bố ăn cơm chưa?, ông trả lời: "Ăn rồi". Nhưng lúc con về, nồi cơm vẫn nguyên. Hóa ra ông không biết phải nấu một bữa cơm cho riêng mình như thế nào.

Một sáng, ông mở tủ quần áo của vợ, lấy chiếc áo bà thường mặc, đặt lên giường rồi ngồi rất lâu. Ông nói với con trai: "Mẹ chúng mày đi rồi, bố chẳng biết ngày mai phải làm gì". Câu nói ấy khiến các con nghẹn lại. Họ từng nghĩ điều đáng sợ nhất là bố nhớ mẹ. Nhưng hóa ra, mất đi người bạn đời còn khiến một người mất cả nhịp sống quen thuộc, vai trò quen thuộc và cảm giác mình thuộc về một gia đình.

Đừng vội bắt bố "phải mạnh mẽ"

Một trong những điều người con thường làm vì thương bố là cố kéo ông ra khỏi nỗi buồn. Bố phải nghĩ thoáng lên!; Mẹ mất rồi, bố cũng phải sống tiếp chứ; Bố cứ buồn mãi thế này thì mẹ ở dưới cũng không yên lòng… Những lời ấy xuất phát từ tình thương nhưng đôi khi vô tình khiến người ở lại cảm thấy mình không được phép đau buồn. Mất người bạn đời hơn nửa thế kỷ gắn bó không phải là một nỗi buồn có thể tính bằng vài tuần hay vài tháng. Có những ngày bố tưởng như đã ổn, nhưng chỉ một món ăn mẹ thường nấu, một bài hát quen thuộc, một chiếc ghế trống bên bàn ăn cũng có thể khiến nỗi nhớ ùa về.

Hãy cho bố quyền được buồn. Nếu bố muốn kể về mẹ, hãy ngồi nghe. Nếu bố muốn khóc, đừng vội lau nước mắt và bảo "bố đừng khóc". Nếu bố nhắc đi nhắc lại một câu chuyện cũ, đừng khó chịu vì "chuyện ấy bố kể bao nhiêu lần rồi"… Đôi khi, điều chữa lành nhất không phải một lời khuyên mà chỉ là một người con ngồi bên cạnh và nói: "Con biết bố nhớ mẹ. Bố cứ nhớ mẹ đi. Khi nào buồn, bố gọi cho con nhé!".

Nhưng đừng để bố chỉ sống bằng ký ức về mẹ

Cho bố được buồn không có nghĩa là để bố chìm mãi trong mất mát. Sau một thời gian, các con cần nhẹ nhàng giúp bố xây dựng lại một đời sống mới khi mẹ không còn bên cạnh.

Con trai có thể hướng dẫn bố sử dụng điện thoại để gọi video cho các cháu. Con gái có thể rủ bố đi bộ mỗi sáng. Cuối tuần, các con đưa bố đi ăn sáng, thăm bạn cũ hoặc về quê. Nếu bố từng thích câu cá, chăm cây, chơi cờ, đọc báo, tham gia câu lạc bộ người cao tuổi…, hãy khuyến khích ông quay trở lại.

Đặc biệt, đừng biến mọi cuộc gặp gỡ với bố thành những cuộc kiểm tra: Bố uống thuốc chưa?; Bố ăn gì?; Bố có đau ở đâu không?; Bố có cần con mua gì không?... Chăm sóc là cần thiết, nhưng một người cha cả đời làm chỗ dựa cho gia đình cũng cần được nhìn nhận như một người trưởng thành có khả năng lựa chọn. Hãy hỏi thêm: Hôm nay bố muốn làm gì?; Bố có muốn đi đâu không?; Con với bố đi uống cà phê nhé?... Đó là cách trả lại cho bố cảm giác mình vẫn có quyền quyết định cuộc sống của mình.

Khi các con ở xa, đừng chỉ gửi tiền về

Một trong những tình huống dễ gặp là các con trưởng thành, mỗi người một gia đình, một công việc. Không phải ai cũng có thể về nhà mỗi ngày. Khi ấy, đừng để việc chăm sóc bố chỉ còn là chuyển khoản. Một cuộc điện thoại 10 phút mỗi tối đôi khi có giá trị hơn một món quà đắt tiền.

Có thể thống nhất trong gia đình: hôm nay con cả gọi, ngày mai con thứ gọi; cuối tuần các cháu gọi video cho ông. Nếu bố thích, hãy tạo một nhóm gia đình để chia sẻ ảnh, chuyện nhỏ trong ngày. Nhưng cũng cần tránh biến bố thành người phải "trực điện thoại". Nếu ông không nghe máy, đừng lập tức hoảng hốt gọi hàng chục cuộc. Hãy thống nhất trước những tình huống nào thực sự cần kiểm tra sức khỏe, khi nào cần nhờ hàng xóm hoặc người thân hỗ trợ. Chăm sóc tốt không phải là kiểm soát cuộc sống của bố, mà là tạo một mạng lưới để ông luôn có người có thể tìm đến khi cần.

Nếu một ngày bố muốn có một người bên cạnh?

Đây có thể là điều khiến nhiều người con bối rối nhất. Sau một thời gian sống một mình, bố có thể muốn có bạn đồng hành. Có thể chỉ là một người bạn để cùng đi bộ, uống trà, trò chuyện. Cũng có thể, ở tuổi xế chiều, ông nghĩ đến việc tìm một người bạn đời.

Các con có thể bất ngờ, thậm chí phản đối: Bố tuổi này rồi còn…; Người ta sẽ nghĩ thế nào?; Như thế có phải có lỗi với mẹ không?... Nhưng tình yêu và sự đồng hành ở tuổi già không phải là sự phản bội người đã mất.

Điều các con cần quan tâm là người đó có tôn trọng bố không, mối quan hệ có lành mạnh không, vấn đề tài chính và tài sản có được minh bạch không, những quyền lợi hợp pháp của các thành viên có được bảo đảm không.

Đừng bắt bố phải sống cô độc chỉ để chứng minh rằng bố yêu mẹ. Tình yêu dành cho người đã khuất có thể được giữ nguyên, trong khi người còn sống vẫn có quyền tìm thấy một cách sống phù hợp với mình.

Những đứa con cũng cần một khoảng để khóc

Trong câu chuyện này, đừng quên các con cũng mất mẹ. Có những người con quá bận chăm bố đến mức không cho mình quyền đau buồn. Họ cố tỏ ra mạnh mẽ trước bố, trước các con nhỏ, trước anh chị em. Nhưng nỗi đau không biến mất chỉ vì chúng ta không nói về nó.

Một bữa cơm có thể kể câu chuyện vui về mẹ. Một ngày giỗ có thể cùng nhau xem lại những bức ảnh cũ. Các cháu có thể được nghe ông kể về bà ngày còn trẻ. Hãy cùng nhau nhìn lại những điều mẹ đã để lại: cách bà yêu thương, cách bà chăm sóc, những thói quen tốt, những giá trị mà bà muốn con cháu giữ gìn… Khi ấy, mẹ không chỉ còn trong những giọt nước mắt. Mẹ trở thành một phần của cách gia đình tiếp tục sống.