Giảm thuế xuất khẩu nhiều khoáng sản chiến lược, hỗ trợ phát triển công nghiệp công nghệ cao
Ảnh minh họa
Chính phủ vừa điều chỉnh thuế xuất khẩu đối với một số mặt hàng khoáng sản, trong đó fluorite chất lượng cao được giảm một nửa thuế suất, còn nhiều sản phẩm bismut chế biến sâu được áp mức 0%. Chính sách được kỳ vọng thúc đẩy đầu tư công nghệ, nâng cao giá trị gia tăng và hiệu quả khai thác tài nguyên.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 201/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung thuế suất thuế xuất khẩu đối với một số mặt hàng thuộc Biểu thuế xuất khẩu ban hành kèm theo Nghị định 26/2023/NĐ-CP.
Đây được xem là động thái tiếp tục hoàn thiện chính sách thuế đối với lĩnh vực khai khoáng trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh tái cơ cấu ngành công nghiệp theo hướng tăng hàm lượng công nghệ, giảm phụ thuộc vào xuất khẩu tài nguyên thô và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn tài nguyên không tái tạo.
Giảm một nửa thuế xuất khẩu fluorite chất lượng cao
Theo Nghị định mới, mặt hàng khoáng fluorite có chứa canxi florua (CaF₂) trên 97% tính theo khối lượng (mã HS 2529.22.00) được điều chỉnh thuế suất xuất khẩu từ 10% xuống còn 5%.
Fluorite là một trong những khoáng sản có vai trò quan trọng trong nhiều ngành công nghiệp như luyện kim, hóa chất, sản xuất nhôm, thép, kính quang học, vật liệu bán dẫn và công nghệ năng lượng mới.
Trên thế giới, nhu cầu fluorite đang gia tăng cùng với sự phát triển của ngành pin, chất làm lạnh thế hệ mới và vật liệu công nghệ cao. Trong khi đó, nguồn cung loại khoáng sản này ngày càng được kiểm soát chặt chẽ do nhiều quốc gia áp dụng các biện pháp bảo vệ tài nguyên.
Việc giảm thuế xuất khẩu được đánh giá sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế, đồng thời tạo điều kiện tiêu thụ các sản phẩm đã qua tuyển, chế biến đạt hàm lượng cao thay vì chỉ khai thác và xuất bán ở dạng nguyên liệu có giá trị thấp.
Theo các chuyên gia trong ngành, mức thuế 10% trước đây phần nào làm giảm sức cạnh tranh của fluorite Việt Nam so với nguồn cung từ một số quốc gia khác trong khu vực. Việc điều chỉnh xuống 5% được kỳ vọng sẽ hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường xuất khẩu và tăng hiệu quả khai thác các mỏ có chất lượng tốt.
Thuế xuất khẩu bismut chế biến sâu giảm về 0%
Một điểm đáng chú ý khác tại Nghị định 201/2026/NĐ-CP là việc điều chỉnh chính sách thuế đối với mặt hàng bismut và các sản phẩm từ bismut thuộc nhóm mã HS 81.06.
Theo đó, cơ quan quản lý đã tách nhóm hàng này thành các mã HS 10 số cụ thể để quản lý chi tiết hơn, bao gồm: Bismut xi măng dạng bột; Bismut xi măng dạng bánh; Các sản phẩm chứa hàm lượng bismut trên 70% và không quá 99,99% tính theo khối lượng.
Đối với các sản phẩm trên, thuế suất thuế xuất khẩu được áp dụng ở mức 0%.
Bismut là kim loại hiếm có giá trị kinh tế cao, được sử dụng trong sản xuất linh kiện điện tử, chất bán dẫn, dược phẩm, vật liệu hợp kim đặc biệt, pin năng lượng và nhiều lĩnh vực công nghệ cao khác.
Khác với khoáng sản thô, các sản phẩm bismut xi măng đã trải qua quá trình tuyển luyện và chế biến với hàm lượng tinh khiết cao hơn, đòi hỏi đầu tư đáng kể về công nghệ và thiết bị sản xuất.
Việc đưa thuế xuất khẩu về 0% cho thấy định hướng khuyến khích xuất khẩu các sản phẩm đã qua chế biến sâu, tạo giá trị gia tăng lớn hơn thay vì xuất khẩu tài nguyên ở dạng sơ chế.
Theo Bộ Tài chính, các điều chỉnh thuế lần này được xây dựng trên cơ sở khuyến khích doanh nghiệp đầu tư công nghệ hiện đại, nâng cao năng lực chế biến sâu và sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên khoáng sản.
Chính sách mới cũng phù hợp với định hướng phát triển các ngành công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp mũi nhọn và chiến lược tăng trưởng bền vững của Việt Nam trong giai đoạn tới.
Trong nhiều năm qua, chủ trương nhất quán của Nhà nước là hạn chế xuất khẩu khoáng sản thô, đồng thời thúc đẩy chế biến sâu để gia tăng giá trị tài nguyên trong nước. Thuế xuất khẩu được xem là một trong những công cụ quan trọng để điều tiết hoạt động khai thác, xuất khẩu và định hướng đầu tư của doanh nghiệp.
Tuy nhiên, đối với những sản phẩm đã qua tuyển luyện, chế biến đạt tiêu chuẩn kỹ thuật cao hoặc phục vụ các chuỗi sản xuất công nghệ cao toàn cầu, việc giảm thuế được đánh giá là cần thiết nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam và thu hút thêm đầu tư vào lĩnh vực chế biến khoáng sản.
Các chuyên gia nhận định việc điều chỉnh thuế lần này không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ hoạt động xuất khẩu mà còn thể hiện sự chuyển dịch trong tư duy quản lý tài nguyên: từ khai thác đơn thuần sang khai thác gắn với chế biến, đổi mới công nghệ và tạo giá trị gia tăng cao hơn cho nền kinh tế.
