Hơn 20 ngân hàng triển khai gói tín dụng ưu đãi: Doanh nghiệp được lợi gì?

Mức giảm lãi suất từ 0,5-2%/năm

Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 10 diễn ra ngày 4/11, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Thanh Hà cho biết, thời gian qua, NHNN đã chỉ đạo các tổ chức tín dụng tập trung nguồn lực, tiết giảm chi phí hoạt động, chia sẻ lợi nhuận với khách hàng và triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm giảm mặt bằng lãi suất.

Trong đó, các ngân hàng được yêu cầu giảm tối thiểu 0,5%/năm lãi suất tiền gửi đối với các khoản tiền gửi mới có kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, đồng thời giảm từ 1,5–2%/năm lãi suất cho vay đối với các khoản vay phục vụ sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.

Theo Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN), đến nay đã có hơn 20 ngân hàng công bố các chương trình tín dụng ưu đãi dành cho lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên, với mức giảm lãi suất từ 0,5–2%/năm.

Đây là động thái đáng chú ý đối với cộng đồng doanh nghiệp, bởi chi phí vốn là một trong những yếu tố trực tiếp ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm, biên lợi nhuận và khả năng duy trì dòng tiền.

Với doanh nghiệp sản xuất, khoản vay ngân hàng thường được sử dụng để mua nguyên vật liệu, duy trì hàng tồn kho, thanh toán chi phí đầu vào và tài trợ chu kỳ sản xuất. Khi lãi suất giảm, chi phí tài chính được tiết giảm, doanh nghiệp có thêm dư địa duy trì hoạt động, thực hiện đơn hàng hoặc đầu tư máy móc, thiết bị.

Mức tiết kiệm có thể nhìn thấy qua một phép tính đơn giản: với khoản vay 10 tỷ đồng, nếu được giảm 1,5–2 điểm phần trăm lãi suất mỗi năm và duy trì dư nợ ổn định trong đủ 12 tháng, doanh nghiệp có thể tiết kiệm khoảng 150–200 triệu đồng tiền lãi. Khoản tiền này có thể được sử dụng để bổ sung vốn lưu động, giảm áp lực dòng tiền hoặc tái đầu tư vào hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Các chương trình tín dụng đã được công bố cho thấy phạm vi hỗ trợ tương đối đa dạng.

Chẳng hạn, SHB triển khai gói tín dụng dành cho khách hàng sản xuất, kinh doanh, bao gồm hộ kinh doanh và doanh nghiệp, với mức giảm lãi suất 1,5–2%/năm, lãi suất từ 5%/năm. Các lĩnh vực được ưu tiên gồm nông nghiệp, xuất khẩu, công nghiệp hỗ trợ, sản xuất công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, kinh tế số, trí tuệ nhân tạo và bán dẫn.

VietBank triển khai gói tín dụng 3.000 tỷ đồng từ ngày 19/10, với lãi suất thấp hơn tối thiểu 1,5%/năm so với mức thông thường. Chương trình kéo dài đến hết ngày 30/6/2027 hoặc khi sử dụng hết hạn mức, tập trung hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.

Trong khi đó, Sacombank dành nguồn vốn ưu đãi lên tới 40.000 tỷ đồng cho khách hàng doanh nghiệp, áp dụng mức giảm lãi suất cho vay 2%/năm, với lãi suất ưu đãi từ 8,5%/năm theo điều kiện của chương trình.

MB cũng triển khai giảm 1,5%/năm lãi suất cho vay đối với 5 lĩnh vực ưu tiên, gồm nông nghiệp, nông thôn; sản xuất, kinh doanh hàng xuất khẩu; doanh nghiệp nhỏ và vừa; công nghiệp hỗ trợ và doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Lãi suất cho vay theo chương trình từ 7,9%/năm. Với một số trường hợp được ưu tiên hỗ trợ, ngân hàng xem xét áp dụng mức giảm lên tới 2%/năm.

Đáng chú ý, một số ngân hàng còn hướng nguồn vốn ưu đãi đến doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp xuất nhập khẩu và doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ. Chẳng hạn, TPBank tiếp tục triển khai chuỗi chương trình tín dụng 8.000 tỷ đồng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, tập trung vào doanh nghiệp xuất nhập khẩu và doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ.

Đây là những nhóm doanh nghiệp có nhu cầu vốn để mở rộng sản xuất, phát triển thị trường nhưng thường gặp nhiều hạn chế về quy mô tài sản, năng lực tài chính và khả năng tiếp cận các nguồn vốn lớn.

Tuy nhiên, mức giảm 1,5-2%/năm không có nghĩa mọi doanh nghiệp đều được hưởng ưu đãi như nhau. Lãi suất thực tế còn phụ thuộc vào lĩnh vực hoạt động, mục đích vay, thời hạn vay, khả năng tài chính, lịch sử tín dụng và điều kiện của từng chương trình. Doanh nghiệp cần đối chiếu mức lãi suất được giảm với mức lãi suất thông thường, thời gian áp dụng ưu đãi và các chi phí liên quan để xác định lợi ích thực tế.

Ngân hàng Nhà nước yêu cầu hạ lãi suất thực chất

Về lãi suất huy động, khối ngân hàng thương mại nhà nước và ngân hàng nước ngoài đã điều chỉnh giảm lãi suất niêm yết, với mức giảm bình quân phổ biến khoảng 0,5%/năm. Trong khi đó, tại khối ngân hàng thương mại cổ phần, mức giảm phổ biến từ 0,5–0,7%/năm đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên.

Đối với lãi suất thực tế, số liệu thống kê của NHNN cho thấy lãi suất huy động đối với các khoản tiền gửi mới đã giảm khoảng 0,4%. Trong khi đó, lãi suất cho vay đối với các khoản vay mới phát sinh trong giai đoạn cuối tháng 10 giảm khoảng 0,2-0,5% so với kỳ báo cáo đầu tháng 10.

Những con số này cho thấy xu hướng giảm lãi suất đã bắt đầu được phản ánh vào các giao dịch thực tế. Tuy nhiên, mức giảm bình quân của các khoản vay mới trên toàn hệ thống vẫn thấp hơn mức ưu đãi tại một số chương trình tín dụng cụ thể. Điều này cho thấy cần phân biệt giữa mức giảm lãi suất theo chương trình dành cho nhóm khách hàng đủ điều kiện và diễn biến mặt bằng lãi suất cho vay chung.

Trước đó, ngày 21/10, NHNN đã ban hành Công văn 9736/NHNN-CSTT, yêu cầu các ngân hàng thương mại triển khai quyết liệt việc giảm thực chất lãi suất huy động và cho vay. Theo đó, các ngân hàng phải giảm tối thiểu 0,5%/năm lãi suất tiền gửi bình quân của các giao dịch phát sinh mới đối với kỳ hạn từ 6 tháng trở lên trong những tháng cuối năm 2026, so với mức lãi suất tại kỳ báo cáo từ ngày 11–20/10.

NHNN sẽ theo dõi số liệu lãi suất bình quân đối với các giao dịch phát sinh mới thông qua hệ thống báo cáo thống kê. Trường hợp ngân hàng không thực hiện nghiêm túc chỉ đạo, cơ quan điều hành có thể áp dụng các biện pháp xử lý, trong đó có xem xét giảm hoặc giao thấp hơn chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng.

Bên cạnh đó, nhằm hỗ trợ thanh khoản và nguồn vốn cho các tổ chức tín dụng, ngày 3/11, NHNN thông báo triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ sang đồng Việt Nam kỳ hạn 6 tháng đối với các tổ chức tín dụng. Công cụ này giúp các ngân hàng có thêm nguồn vốn VND với kỳ hạn dài hơn, tăng khả năng thanh khoản và góp phần hỗ trợ giảm mặt bằng lãi suất.

Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà khẳng định, thời gian tới, NHNN sẽ tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt; sử dụng đồng bộ các công cụ để hỗ trợ thanh khoản, bảo đảm cung ứng vốn cho nền kinh tế và thúc đẩy xu hướng giảm lãi suất.

Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 10, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cũng yêu cầu thực hiện thực chất, minh bạch việc giảm lãi suất cho vay đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.

Với doanh nghiệp, điều quan trọng không chỉ là số lượng ngân hàng tham gia hay mức lãi suất ưu đãi được công bố, mà còn là khả năng tiếp cận khoản vay với chi phí thấp hơn trong thực tế. Khi lãi suất giảm đi cùng điều kiện tín dụng phù hợp, dòng vốn mới thực sự trở thành nguồn lực hỗ trợ doanh nghiệp duy trì sản xuất, mở rộng đầu tư và cải thiện sức cạnh tranh.